Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia   [Hrsg.]
Archaiologikē ephēmeris: periodikon tēs en Athēnais Archaiologikēs Hetaireias — 1914

Seite: 46
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aephem1914/0053
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
46 Το έν τή τέχνη τετράγωνον υπό Φ. Βερσάκη.

ΑΕ 1914

προσαρμοσθώσιν άνευ μεγάλης δυσχέρειας.

Συν τη τεχνική αναπτύξει του τεχνίτου και τη
βελτιώσει και ανακαλύψει καταλλήλων εργαλείων
εισάγεται τέλος το μάρμαρον. Η τεχνική δμως
μέθοδος των πρώτων έργων παραμένει αμετάβλη-
τος σχεδόν και ή έπίδρασις της άπό της εγχάρα-
κτου μορφής καταγωγής διαφαίνεται έπϊ μακράν
σειράν ετών.

Ή μακρά έμμονη τής Λακωνικής τέχνης έν τη
πάλαια τεχνοτροπία και ταΐς εςεσι τοΟ ςυλογλύ-
φου ή όστογλύφου και ή ισχυρότερα διαφύλαξις
τών φαινομένων του τετραγώνου ή έπιπέοου έν τή
Δωρική τής Κερκύρας, τής Πελοποννήσου και άλ-
λων μερών τέχνη καταδεικνύουσιν οτι ή εστία τής
άναπτύξεο>ς τής καθ' δν περιέγραψα τρόπον ξυλο-
γλυφικής και όστογλυφικής εκείτο έν Δωρική χώρα.

Η λάρναξ τοΟ Κυψέλου είναι, δια την φύσιν
του έ'ργου καϊ την έξ αύτου άποδειχΟεΐσαν ήδη άν-
τανάκλασιν καϊ έπίδρασιν έπι τών άλλων τής τέ-
χνης διακλαδώσεων, το τρανότερον τεκμήριον τής
ανωτέρω γνώμης, άλλά και ή μείζων άπόδειξις
τής μάλλον στενής έντοπίσεως τής εστίας τής ξυ-
λογλυφικής καϊ όστογλυφικής έν Κορίνθω. Ενι-
σχύεται δέ ή γνώμη αύτη έκ τοΰ γεγονότος οτι τά
γλυπτά τής Κερκύρας, άντανακλώντα άμέσως την
έπίδρασιν τής λάρνακος, κατεσκευάσθησαν έν Κο-
ρινθιακή άποικία.

Την ακριβή άναπαράστασιν τών κατά ζώνας έπι
τής λάρνακος έξεργασθέντων γλυπτών ζωδίων έχο-
μεν έν τοις έν Σπάρτη οστε'ίνοις άναθήμασιν. Ή
σχέσις δέ του έκ Σπάρτης όστογλύφου ή ςυλο-
γλύφου προς τον τής Κορίνθου, αποδεικνύεται,
πλην έκ τών γραπτών πηγών, και έκ του μικρού
όστου είκ. 2, άνευρεθέντος, ώς όπισθεν αύτου ανα-
φέρεται, έν Κορινθω.

Έκ τής λάρνακος εξάγεται ότι οί εργασθέντες
το ξύλον τεχνΐται, είργάζοντο κα'ι το όστοΟν και
τον χρυσον (Παυσαν. Ε' 17 5 . . . λάρναξ κέδρου
μεν πεποίηται, ζώδια δε έλέφαντος έπ' αυτής, τά
δέ χρυσοϋ, τά δέ και εξ αυτής έστιν είργασμένα
τής κέδρου. Έξ άλλου πάλιν χωρίου εξάγεται ό'τι
ύπό τών τεχνιτών τής σχολής ταύτης κατεσκευά-
ζοντο και εργα έκ χαλκοΟ κατά το είδος τής έκ
τής Ακροπόλεως Αθηνάς [καταλ. άριϋ: 6448" πρβ.
Στάης Οιιϊάβ κτλ. Α σ. 235" πρβ. καϊ σ. 249

καταλ. άριϋ". 6444' Παυσαν. Γ' 17 6 τής χαλκιοί-
κον [δηλ. έν Σπάρτη] δέ έν δεξιά Δώς άγαλμα
Υπάτου πεπο'ιηται πα?Μΐότατον πάντων δπόσα εστί
χαλκοΰ' δι όλου γάρ ουκ έστιν είργασμένον, έλη-
λασμένον δέ ιδία τών μερών κα$' αύτδ έκάστου
συνήρμοσται προς άλληλα, και ήλοι συνέχουσιν
αυτά μή διαλυΰήναι. Κλέαρχον δέ άνδρα Ρηγΐνον
τδ άγαλμα ποιήσαι λέγουσιν, δν Διποίνου και
Σκύλλιδος, οί δέ αύτοϋ Δαιδάλου φασιν είναι μα-
Φητήν).

Καταφαίνεται δέ έκ του χωρίου τούτου καϊ έκ
τής χαλκής Αθηνάς τής Ακροπόλεως τών Αθη-
νών ό'τι τά ούτω κατασκευαζόμενα χαλκά εργα
παρεΐχον σαφώς τά ίχνη τής έπιδράσεως του ξυ-
λογλύφου. Έπι τούτων ή μορφή ένεχαράσσετο έπϊ
λεπτού χάλκινου έλάσματος, μεθ' ό έξήγετο δια
σουρηλατήσεως έκ τής άντιθέτου δψεως ή έκτυπος
περιοχή, ήτις ήτο έπίπεδος ώς τά περιγραφέντα
οστέϊνα και τά λοιπά τής Λακιυνικής και τής Κερ-
κύρας γλυπτά. Πα.σα διακόσμησις είχε και έν-
ταυθα όμοίαν μορφήν' άλλ' ή εγχάρακτος γραμμή
ήτο άρνητικώς πλαστική (διά σφυρηλατήσεως),
ώς έν τω πηλίνω είδωλίω είκ. 31.

Είναι φανερον οτι ή παραγωγή αύτη τής γραμ-
μής δεν είναι φυσική, ώς δεν είναι φυσική και ή
έπϊ τών χυτών χαλκών άντικειμένων εγχάρακτος
συμπληρωματική γραμμή. "Ο,τι ήτο φύσει δυνα-
τόν και άναπόφευκτον έν τή έγχαράξει του όστου
και τοΟ ξύλου, είναι έν τω χαλκώ τεχνητόν ή δευ-
τερεύον συμπλήρωμα. ΆστοχοΟσι λοιπόν, νομίζω,
δσοι δέχονται ότι ή έπϊ τών Κορινθιακών άγγείων
έγχάρακτος συμπληρωματική διακάσμησις προέρ-
χεται έξ έπιδράσεως τής χαλκουργίας. Μόνον ή
όστογλυφική δύναται νά διεκδικήση την θέσιν του
προτύπου, έξ ου επηρεάζονται οί Κορίνθιοι άγγειο-
πλάσται. Αποδεικνύεται τούτο έκ τοΟ λόγου δτι ή
έγχάρακτος διακόσμησις τών άγγείων έφαρμόζει
τό πλείστον τήν γραμμικήν ή κυκλικήν διακόσμη-
σιν τής όστογλυφικής, ήν άπό τών προϊστορικών
ήδη χρόνων παρατηρουμεν. Οί κύκλοι έγχαράσ-
σονται διά του διαβήτου, ό'που δέ άναπαρίστανται
λέπια ή φολίδες, άκολουθεΐται τό σύστημα τής
δι' έφαπτομένων τμημάτων κύκλων παραστάσεως
αύτών ώς έν τοις όστείνοις. Αί πτέρυγες πτερω-
τών δντων, το πλέγμα καϊ ενίοτε αί λεπτομέρειαι
loading ...