Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia   [Hrsg.]
Archaiologikē ephēmeris: periodikon tēs en Athēnais Archaiologikēs Hetaireias — 1914

Seite: 121
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aephem1914/0128
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
ΑΕ 1914

ίίτνκτδν κάτοπτρον έκ Θηβών νπδ Ν. Παπαδάκη. 121

§1ϊο αρθ. ΒρβοαΙηΐΉ του άβ ΚκΙάβΓ, ιδία IV1,
1426 χέ·): έςό/ως ήρμοτμέναι εις τον χυχλικον
νώρον καϊ τήν φύσιν αύτήν του σκεύους είκονι'-
ζουσι τά ζεύγη είτε δρώντά -ως 1 εΓτε συνηθέ-
στατα, ώς το ήμέτερον, αδρανώς παρακαθήμενα
έν σιγή ή σπανιώτερον συνομιλία μόλις ύποδηλου-
μένη 2' το δε άδρανές τοΰτο άντωπον παρακάθισμα
είναι το κανονικόν εις τά περικεκομμένα κινητά,
έπι δίσκων έ~ίθετα (άθοουρβδ). Καϊ ομοιότατη
μέν εξ δλων παράστασις— μόνον νεωτέρα προφα-
νώς — και έξ ενός πάντως προτύπου καταγομένη
είναι ή του έν ΒΟΗ 1900 πίν. III άριστ. (=Έθν.
Μουσ. αρ. 12074) έκ Μεγαλοπόλεως' αί δέ ηρά-
κλειοι αναλογία: του εκεί ανδρός παραπέμπουσιν
ετι ίσχυρότερον ή το έν τω ήμετέρω ρόπαλον εις
τήν (άδημοσίευτον, άλλ' όμοιοτάτην κατά τήν πε-
ριγραφήν) έν ΑγοΙι. Αηζ. 1904, σ. 24, άρ. 6 πα-
ράστασιν Ηρακλέους και Έσπερίδος, καθήμενων
έπι πετρών εκατέρωθεν δένδρου, και εις τον εν
Βιιΐΐβί. ά'&Γίβ 1909 σ. 192 πίν. 2 δες. έξ ήμιτό-
μου παραστάσεως κατόπτρου Ηρακλέα, ου το σχε-
δόν άπαράλλακτον έπι λεοντής ύπέρ βράχον κάθι-
σμα, ή αυτη επερεισις τοΟ ροπάλου κλπ. οεν κα-
ταλείπουσιν άμφιβολίαν ότι ωσαύτως (με τήν συμ-
πληρώσιμον απέναντι του πάλιν «Εσπερίδα») ανά-
γεται και ούτος εις τήν αυτήν και Ό Σάτυρος ημών
ποότυ~ον συνθεσιν Ήρακλέονς' διό και τούτου ρό-
παλον δάνειον, όχι Πάνος ούδ εαυτού καλαύροπα,
είποαεν, οέρει 3.

1 Περιπτύσσονται π. χ. Διόνυσο; χαί Αριάδνη ΒΟΗ 1900 πίν. 2
<= Εθν. Μουσ. άρ. 7670. 8ί3Ϊ8, Μ&γΙ»ΓΘ8 θΐ ΒΐΌΠΖΘΒ σ. 340)
ή Κβϊηαοΐΐ. 31ΐ1ΐηυϊ1β8 άΐΐ ΒοβρΙΐ. πίν. 43· ό.>σαύτω; Έρμης
και Νύμφη ΒπΙ. Μΐ18. ΒγΟΙΙΖ πίν. 10' εδώ και Ηρακλής μετά
Νύμφης Όαιτι.-01ΐ3ρ. ε. α. άριΟ. 48 Αρπάζει Βορέα; Ώρείθυιαν
ΜοηΐΙΙΤΙθηΐΒ-ΡίοΙ IV, 97 είκ. 6, Κένταυρο; Νύμφην Α. Αηζ.1897,
73 αρ. 17. Καταβάλλει Ηρακλής Αμαζόνα Α. Ζί§. 1876 πίν. 1.
Προσφέρει άλεχτρυόνα νέο; («'Άδωνις») «Νύμφη» (οΑφροδίτη»)
ΒΟΗ 1885 πίν. 'δ = Βγ. Μιΐδ. Βγοπζ πίν. 9.

2 Όαρίζουσιν αν τις κοίνη έκ τη; έλαφρά; χειρονομία;, « Αφρο-
δίτη κάί "Αδωνι;» (Άγ/ίσης, Πάρις) ΒΓΟΠΖ68 άΐΐ ΒοανΓΘ πίν.
30 = Ρ1ΐθίθ§Γ. ΟΪΓΒΙΐάοη άριθ. 175. Ωσαύτως έν Βερολ. εύρετ.
άρ 8148 Πάν και Νύμφη (/.ατά ΚοβΟ&ΘΓ: ΕβΧ. Μ3Ί. III1 1449).

3 "Αν χαί γνωστόν άλλως δτι χαί ό Πάν αυτό; φέρει πρό των μα-
κεδόνικων χρόνων όόπαλον η καλαύροπα εν&ύν, συχνά, πρβ ΕΊΐΐΊ\ν.
Αηΐ13ΐϊ 1877 σ. 212 /Λ. και οί κυνηγοί έν γένει παλαιότερον εΤχον
άντί τοΰ [ϊραδύτερον καθιερωθέντο; καμπύλου λαγωδόλου ρόπαλον
άπλώ; (Ξενοφ. Κυνηγ. Ζ' 11), δηλ. άκριβώ; τό πρωτόγονον οπλον,
δ έτηρησαν διαρκέ; Ηρακλής και Θησεύ;.

Άλλα και εϊ; χείρα; γυναικεία; ώς κατόπτρων λαβή (4 δλων έν Νεα-
πόλει- νϊ11βΪ088θ έν ΜθΠ. ΡΪΟί V, 188 είκ. 45) δίδεται βαθμηδόν
άδεώ; τό ΊΙράχλειον ρόπαλον αυτό, ώς δή και έν λεπτοτέροι; κοσαη'-

Αλλ'ή'δη ό πάνθηρ ύποδεικνύει ώς παράλληλον,
ή έτι άπωτέρω άρχέτυπον, παράστασιν διονυσια-
κήν, οία π.χ. ή έν κατόπτρω της συλλογής Καρα-
πάνου (Έθν. Μουσ. άριθ. (510) παράστασις Διονύ-
σου, θύρσον άντ'ι ροπάλου έρείδοντος, μετ'Άριάδνης
(είκ. 2)' καϊ είναι μέν αυτη νεωτέρα προφανώς
της ημετέρας, ήδη διά το μαλθακώτερον των μορ-
φών και τών πτυχών το θορυβώδες, άλλως όμως
τόσον όμοια τήν ολην διάθεσιν, ώστε νά δικαιο-
λογή τό συμπέρασμα ό'τι και τών κατόπτρων ό
Ηρακλής ούτος, όπως έν γένει Ό έρωτοτροπών έν
τή τέχνη, έχει ύποκαταστή εϊς άρχαιότερον Διό-
νυσον, ακριβώς όπως και ό επί Σατύρου ή Πάνος
κλπ. στηριζόμενος μεθυσφαλής Ηρακλής της άπό
Γ'αιώνος τέχνης (πρβ. ΡνίΓίλν. έν Κο8ο1ιθγ'8 Βθχ.
Μγί1ι. I 2229)" άλλως δέ ουδεμία τοιαύτη παρά-
στασις Ηρακλέους δύναται νά άνέλθη πέραν τών
μακεδονικών χρόνων, ανόμοιος δέ και ώς πράτυπον
απαράδεκτος είναι ό τύπος Άναπαυομένου Ηρα-
κλέους (αϋτ. 2181-8), ένώ ό Διόνυσος α,ετά της
Αριάδνης κοσμεί δή ανέκαθεν οίκειότερον τά ειρη-
νικά σκεύη' πρβ. αυτούς περιπτυσσομένους ΒΟΗ
1900 πίν. II ή άντινώτους, άλλ' επιστρεφόμενους
τάς κεφάλας — και πάνθηρα πάλιν, έφ'ου τον λαι-
μόν ομοίως ή χειρ της Αριάδνης — έν 8&ηιπ]1αη£
8οιήζθθ πίν. 36 (έτι μεταγενέστερον, ώς έκ τών
ψευδών πτυχών, κάτοπτρον), Αγογι. Ζί§ 1884 σ.
93 (έπι χρυσοΟ διαδήματος) και μέχρι ύστάτων
χρόνων ΑγοΙι. Ερί§τ. Μϊΐί. αιΐ8 δδί. Χ, σελ. 222
πίν. 8.

Αλλά και αφροδισιακών ή ερωτικών προτύπων
συμφνρμδς ονι μόνον δέν αποκλείεται έκ τών είρη-
μένων άλλα καϊ πιθανολογείται, άφοΰ καϊ τόσον
οίκειοτέρα καϊ έτι πολυχρηστοτέρα είναι φύσει ανέ-
καθεν ή θέσις τούτων έν τοις κατόπτροις' διότι έχε;
τοσάκις τορευθ/] ό/ι μόνον ή Αφροδίτη έν τή αύτη
ή σχεδόν τή αύτή στάσει και άμφιέσει, π.χ. μετ'
Έρωτος (όρθιου) ΒΟΗ 1900 πίν. I (Ε' αί. άττικόν),
Ο&ζ. ΑγοΙι.1876 πίν. 27 ( = ϋαιηοηί-ΟΐΊίΐρ. Οθγ.
II, 196. Κρήτης" ύστερον έξ εκείνου, φαίνεται,
έξηοτημένον, ώς καϊ ή παράστασις Μοηαιη. Ιηβά·
VI, 47, 6)' ή μετά Έρμου: Μυλωνά άρ. 32- άλ-

μασιν (αϋτ. σημ. 1), άλλα και αυτοπρόσωπο; ό ήρω; ώμοφορών τό
ρόπαλον εισέρχεται βραδύτερον εΐ; κυλίκων έμολη'ματα ΡβΓΙΙΪΟβ:

ΗθΠβηϊβί. 8ίϊΐ>0γ§θί. πίν. 2-4.

16
loading ...