Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia   [Hrsg.]
Archaiologikē ephēmeris: periodikon tēs en Athēnais Archaiologikēs Hetaireias — 1915

Seite: 43
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aephem1915/0051
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
ΑΕ 1915

Νεώτερος Κάλος Ποιμήν. — "Αξου ευρήματα. 43

Προϋ&ήχη,

Ή παράστασις τοΰ Καλοΰ Ποιμένος, ώς συμ-
βόλου, εκλείπει, άπΌ τοΰ τέλους του Ε'ή των αρ-
χών τοΰ <7' αιώνος" εις μεταγενεστέρους χρόνους
είνε ενίοτε ή παράστασις κυρίως έν άναγλύφοις έπι
θωρακίων και παραστάδων εκκλησιαστικής Φαίνε-
ται χρήσεως.

ΤοιοΟτον άνάγλυφον επί παραστάοος παραθέτο-
μεν το μέχρι τοΰδε άνέκοοτον, άγνωστον δε εϊς
τοϊ^ αρχαιολογικούς κύκλους, το άποκείμενον σή-
μερον έν τη χριστιανική συλλογή τοΰ Θησείου
(εΐ«. 6).

Έντος τετραγώνου, έπ'ι τής κορυφής τής παρα-
στάδος λελαξευμένου, παρίσταται Ποιμήν ένδεου-
μένος μόνον χειρίδωτον χιτώνα μεταγενεστέρου τύ-
που και κρατών πρόβατον κατά τόν τρόπον του
ημετέρου ανωτέρω έξετασθέντος Καλοΰ Ποιμένος'
ή κεφαλή του προβάτου εΐνε έστραμμένη προς τον
Ποιμένα κατά τον χαρακτηριστικον τρόπον τών
χριστιανικών μνημείων Βυζαντινής τεχνοτροπίας
άπο τοΰ Γ αιώνος και εφεξής* ύπό τους πόδας τοΟ
Ποιμένος εΐνε γεγλυμμένον φυτικον κόσμημα, έχον

μορφήν άραβουργήματος, από τοΟ όποιου εξέρχε-
ται κύων, στρέφων τήν κεφαλήν αύτοΟ προς τον
Ποιμένα" το κόσμημα καταλαμβάνει όλον σχεδόν
τον κενόν χώρον τοΰ τετραγώνου και απολήγει εις
φύλλα επιμήκη ή στρογγύλα διά τρυπάνου κατειρ-
γασμένα' το πρόσωπον τοΟ Ποιμένος εινε κατε-
στραμμένοι», το όλον δε άνάγλυφον παρουσιάζει
τέχνην του Γ αιώνος μετ' αραβικής επιδράσεως.

Τινές τών Βυζαντινολόγων έρμηνεύουσιν όμοιας
παραστάσεις, ώς παριστώσας τον μήνα Άπρίλιον
παρά τοις Βυζαντινοΐς' εκεί όμως παρίσταται ό
Ποιμήν κρατών κρ-.όν και ούχ'ι πρόβατον 1.ΊΙ πα-
ράστασις τής συλλογής τοΰ θησείου πρέπει ίσως
νά έρμηνευθή ώς μίμησις τύπου Καλοΰ Ποιμένος
οιακοσμητικοΰ χαρακτήρος και ούχι συμβολική
εΐκών τοΰ Βυ'ζαντινοΰ Άποιλίου.

Γεώργιος Ά. Σωτηρίου.

1 Βλέπε τά λεγόμενα παρά ΚπΐΐηΙ)Η<ϊ1ΐβ1\Ιστορία Ηυζ. λογοτε-
χνίας, μετάφρ. Σωτηριάδου, Τόμ. II σελ. 707-710' ϊδε "/.α! έχφρασιν
[ληνών έν Β^Ζ. ΖθϊΙβοΙίΓ.IV 1895 σελ. 543, ένθα ή έκφρασις τοΰ
2ου μηνός ( Απριλίου). ή άρ/ομένη από τοΰ: «Αίπο'λος κλπ.» οϋδε-
μίαν σ/ε'σιν πρός παραστάσεις, οία ή ημετέρα, δύναται νά έ/η.

"Αξου ευρήματα

υπό

Ευσταθίου Ν. Πετρουλάκη.

Κατά τόν Σεπτέμβριον τοΰ 1908 ό Δ. Μανίας
εύρεν έν τώ άγρώ του εις Οέσιν «Γερακάρο» τοΟ
χωρίου Άξοϋ το άνάγλυφον ούτινος φωτογραφίαν
παραθέτω (είχ. 1)' ή φωτογραφία ληφθείσα έν
κακώς φωτιζομένω οωματίω δεν αποδίδει ευκρινώς
το είκονιζόμενον. Έπι τοΟ άναγλύφου όμως αύτοΟ
διακρίνεται σαΰώς ότι πρόκειται περί τής θεάς Δή-
μητρος, ήτις εικονίζεται ώς βασίλισσα φέρουσα
διάδημα και έπι θρόνου καθήμενη" υπέρ τό διά-
δημα φέρει στέφανον έκ στάχυων και κατά το άνω
άριστερόν μέρος τοΰ θρόνου εικονίζεται λαμπάς.
Τό άνάγλυφον είναι βεβλαμμένον κατά τήν δεξιάν
χείρα και το δεςΥον γόνυ. Έν τώ τυμπάνω τοΟ

άναγλύφου άετώματος υπάρχει ήμισέληνος ούχι
βεβαίως ώς σύμβολον τής Δήμητρος άλλ' ώς πλη-
ρωτικόν τοΟ χώρου διά τήν μισοκενίαν.

Η όλη εργασία παρουσιάζει κακοτέχνημα τών
τελευταίων Ρωμαϊκών χρόνων.Τό άνάγλυφον είναι
κατεσκευασμένον εκ κοινού έγχωρίου μαρμάρου
και έχει ΰψος 0*81, πλ. 0'43, πάχ. 0Ί9, από-
κειται οε εν τω Μουσείω Ρεθύμνης (άριθ. 48).

Έχων προ όφθαλμών ότι πιθανώς έν τή θέσει
εν ή ευρέθη το έν λόγω άνάγλυφον νά ύπήρχεν
ιερόν τής Δήμητρος, ής ή λατρεία τά μέγιστα ήτο
διαδεδομένη έν Κρήτη (πρβ. ΡτβΙΙβτ, ϋθΐιΐθίθΓ
αηά ΡβΓ8θρΙιοηβ σελ. 26 κέ.),ώς δέ μαρτυροΰσιν
loading ...