Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia   [Hrsg.]
Archaiologikē ephēmeris: periodikon tēs en Athēnais Archaiologikēs Hetaireias — 1915

Seite: 62
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aephem1915/0070
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
62

Χριστιανικοί· ''Λσκληπιεΐον νπδ Ά. Ξνγγοπούλου

αε 1915

ήρχισε νά γίνεται γνωστή ή ισχυρότατη έπίδρασις
της αραβικής τέχνης επί την (ίυζαντινήν της ελ-
ληνικής ιδίως χερσονήσου επίσης δε αφ'ότου ήλΟον
έν Αθήναις εις φώς καί άλλα τεμάχια κουφικών
επιγραφών, ούδένα πλέον ή εύρεσις αύτοΟ δύναται
νά έκπλήξη.

Το ζήτημα τοΰτο είναι λίαν πολύπλοκον καί
απέχει ακόμη πολΰ άπο τοΟ οριστικού" αύτοΟ κα-
θοοισυου. ΈνταΟθα δεν είναι δυνατόν νά όυ,ιλή-
σωμεν εύρύτερον περί αυτού αλλά περιοριζόμεθα
εις οτι σχετίζεται αμέσως προς τά τεμάχια τοΟ
Ασκληπιείου.

Διά την κουφικήν ταύτην έπιγραφήν τοΰΑσκλη-
πιείου ό ν»η ΒθΓοΙίθΐη έν άνακοινώσει προς τον
8ίΓζγ§ο\ν8ΐίί λέγει τά έςης: «Καίτοι τά γράμ-
ματα είναι άναμφισβητήτιυς ορατά το τεμάχιον
όμως είναι λίαν μικρόν, ώστε νά δύναται νά άνα-
γνωσθή. Ουδόλως δύναται νά ύποτεθή, οτι δεν
πρόκειται περί αληθούς αραβικής επιγραφής. Ή
επιγραφή δε αύτη θά ήδύνατο νά άνήκη εις τον
ΙΑ' ή ΙΒ' αιώνα»1. Ιίίς ταύτα ό 8ίΐ'ζγ§ο\ν8ΐα
προσθέτει, ότι ή επιγραφή αύτη δεν είναι δυνατόν
νά ήλΟεν έξωθεν, διότι είναι έξειργασμένη, ώς εί'-
δομεν, Ιπι ύμηττίου μαρμάρου, κατ' άκολουΟίαν
κατεσκευάσθη έν Αθήναις.

Έκτος τής έπιγραφής ταύτης έντος του σπη-
λαίου υπάρχει μαρμάρινη πλάξ 0'95χΟ 34.Έπ'
αυτής παρίσταται σταυρός ιστάμενος έπι δύο βα-
θμίδων, ΰπεοάνω δε αυτού πλατεία λωαίς φέρουσα

ι ι ι ^ Τι

κόσμημα έ'χον τήν μορφήν κουφικής έπιγραφής
(εικ. 14) 2. Είναι δε και κατά τούτο ένδιαφέρουσα
ή πλάξ αύτη, οτι ευρέθη έντος του σπηλαίου ενθα
νυν υπάρχει. Ώς είναι δε γνωστόν, το σπήλαιον
ήνεώχθη κατά τον χρόνον τής άνασκαφής (Πρα-
κτικά 1877 σελ. 16-18), επομένως αποκλείεται
πάσα ιδέα άλλοθεν μετακομιδής τής πλακός ταύ-
της. Το υπεράνω του σταυρού κόσμημα δεν είναι
μοναδικόν επί τής πλακός ταύτης. Μετ' ελαφρών
τίνων παραλλαγών εύρίσκομεν αύτό διά κεράμων
έσχηματισμέναν έπι τών έξωτερικών τοίχων πα-
σών σχεδόν τών έν Αθήνας έκκλησιών, προ πάν-

1 Γα?ι ΒβτβΙιβιη-ΒίνζνβοινΒΜ, Αιιιίά3 σ. 372.

2 Τήν εικόνα έ'λαβον Ικ τοϊ 8ΐτζ^ρον>$Μ (Αππάα είχ. 323)
ζαΟ' ό'σον ή φωτογράφησις της πλακός, ώς έχ τοΰ έν τιο σπηλαίοι σκό-
τους, ητο λίαν δυσ^ερη'ς.











γ

ί1

7 1

*1



ΕΙχ. 14. Πλάξ η· τω σπηλαίω (8ΐΓΖγ£Ό\ν8ΐ{ϊ).

των δε τοΰ Άγ. Νικοδήμου 1 καί τών Αγ. Θεοδώ-
ρων. Επίσης έν Ααφνίω, ενθα μάλιστα υπάρχει
καί έπ'ι μαρμάρινου γείσου κοσμουντος τό έσωτε-
ρικόν τής άψΐδος 2, καί έν Όσίω Λουκά, ενθα πλή-
θος τοιούτων κοσμημάτων υπάρχει3. Ιά κοσμή-
ματα ταΰτα ό Ααμπάκης έξέλαβεν ώς χριστιανικά
μονογράμματα 4, ό 8ίΓζγ§Ό\ν8ΐίΐ όμως έδειξε πρώ-
τος τήν αληθή αύτών σημασίαν, ότι δηλαδή είναι
χάριν όιακοσμήσεως απομιμήσεις κουφικών επι-
γραφών 5.

Ούτιο το μεν επί τή βάσει τών αναλογιών, τάς
οποίας παρουσιάζει το έπι τή; πλακός τής φερού-
σης τον σταυρόν κόσμημα προς μνημεία γνωστής
χρονολογίας, το δέ έκ τής χρονολογίας, ήν ό ν&η
ΒθγοΙιθπι θέτει εις τήν κουφικήν έπιγραφήν πρέπει
νά θέσωμεν τά ευρύτερα χρονολογικά όρια τών βυ-
ζαντινών τεμαχίων του Ασκληπιείου μεταξύ του
Γ καί ΙΒ' αιώνος, θχ ίδωμεν όμως, ότι ή καθ' έ-
καστον μελέτη τών τεμαχίων αναγκάζει ήμας νά
θέσωμεν ταύτα εις τον Γ ή ΙΑ' αιώνα.

Έν τοις έρειπίοις υπάρχει πλάξ, λίαν δυστυχώς
άποτετριμμένη, έχουσα έπ'ι τής μιάς άκρας έγγε-
γλυμμένον οκτάπλευρον κιονίσκον, φέροντα μικρόν
τετράπλευρον κιονόκρανον κοσμούμενον έπι τών

1 Σαηιρα/ΰίβ, Μβηιοίΐ'β βιιΐ' 1β8 ΑηΙϊηπϊίθβ οΙΐΓβί. <1β 13
Οι·βοβ. Αί1ιβηβ8 1902 είκ. 65-77. 88.

2 ΜίΙΙβΙ, ϋ&ρΐιηΐ είχ. 36.

3 8ο1ιηΙΙζ-ΒαηΐΒΐ6]), Τΐιβ ιηοηαδίβΐ',ν οί 8. ΙλιΙςθ οϊ δίίΗβ
ϊη Ρΐιοΐίίβ. Ι,οηάοη 1901 πίν. 11, 15 Ρ. 28.

* ΕαιηραΜβ, Μβιηοϊτβ σ. 21 χέ.

5 ΟοπιρΙβδ ι·βη(1α8 άυ 0οη§Γβ8 ίηΙβι·η. (Γαι·οΙιβο1θ£ίβ.
ΑΐΗβηβΒ 1905 σ. 312.
loading ...