Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia   [Hrsg.]
Archaiologikē ephēmeris: periodikon tēs en Athēnais Archaiologikēs Hetaireias — 1918

Seite: 38
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/aephem1918/0048
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
38 Νικοπόλεως άτασκαφαί· νπο Α. Φιλαδελφέως.

ΑΕ 1918

080 , -λ. 0 26, υψ. 031. δμ. βάσεως 0 44. Έχει
άπο*ε κρουσμένον το έτερον άκρον του έπικράνου,
κατά τά λοιπά άκέραιον (ειη. 6)

6: κιονόκρανον βνζαντιακόν.

Όμοιου ακριβώς τύπου κιονοκράνων ευρέθησαν
εν τή ανασκαφή του κυρίως ναου πολυαριθμότατα
τεμάχια, τινά μεν ευμεγέθη, πλείστα δε σμικρό-
τατα, πάντα εκ Λευκοτάτου μαρμάρου, σχεδόν ει-
πείν λατύπη. Έθεώρησα περιττον νά απαριθμήσω
και δημοσιεύσω χωριστά έκαστον τούτων, εστω
και τά μεγαλητερα, διότι είσί πάντα ακριβώς του'
αυτού τύπου προς το προκείμενον, ώστε φαίνεται
ότι πάντα ταύτα εστεφον άνωθεν πιθανώτατα έσω-
τερικήν τινα στοάν της βασιλικής Δουμετίου.

Το έπίκρανον εχει σχήμα κολούρου κώνου, εϊνε
δέ συμ φυές εκ τοΟ αύτου λίθου μετά του κιονο-
κράνου, δπερ εχει δύο όψεις του αύτου ιωνικού τύ-
που, όστις ενταύθα παρουσιάζει τον τέλειον αύτου
έκΏυλισυ.όν, διότι και αί έλικες και τά μεταξύ τού-
των ωά απώλεσαν τέλεον το άρχικόν αυτών σχήμα
και την όργανικήν συνοχήν, εισι δ' δλως άψυχα,
ξηρά και άτεχνα.

Του αύτου ακριβώς τύπου κιονόκρανα εύρην-
ται έν τώ μεγάλω Τζαμίω Πρεβέζης (τούτων
έσχεοίασα τινα προχείρως ΠΑΕ 1914 237),
άπερ πιθανώς έλήφθησαν εκ της ημετέρας βασι-
λικής.

28-30) Τρία έπίκρανα του ανωτέρα) τύπου
άνευ του κάτωθεν ιωνικού κιονοκράνου, ευρεθέντα
εντός της έπιχώσεως της βορείου πτέρυγος (Προ-
θέσεως). Ταύτα έπέστεφον άνίοθεν δέσμην τριών
συμφυών κιονίσκοι, ών άνευρέθησάν τίνες αυτόθι
σχεδόν ακέραιοι (ίδε ΑΕ 1916 34, εικ. I, Λ).

Όυ.οίων έπικοάνων και κιονίσκων θοαύσαατα
άνευρέθησάν και έν τη έναντι αντιστοιχώ πτέρυγι,
τώ Διακονικώ, και το μεν μήκος αυτών εϊνε 084,

το πλ. 0 44, τό ύψ. 021. "Γψος επικλινές έχίνου
0 33. Κάτωθεν δέ ή βάσις τούτων σχηματίζει τρεις
συνδεδεμένους προς αλλήλους κύκλους μετά περι-
ταινίας, εντός τών οποίων προσαρμόζονται δια
γόμφων σιδηρών αί κορυφαι τών τριών συμφυών
κιονίσκίον. Τών κύκλων τούτων ή διάμετρος εϊνε
018, τών τριών δ' όμου το μήκος 050, τής δ'
όλης βάσεως 0 58.

Τών τριών συμφυών κιονίσκων το μέν πλάτος
άνω, κατά την προσαρμογήν μετά του έπικράνου,
εινε 048, όλίνον δέ κατωτέοω ποοζ τό υ,έσον 046
και τούτο οιότι άνω αί κορυφαι αύτών σχηματί-
ζουσιν ειδός τι κιονοκράνου μετά ιμάντων. Τό δέ
μήκος εϊνε άγνωστον, διότι ουδείς τούτων ευρέθη
άκέραιος, ώς δ' έ'χουσι νυν ήκρωτηριασμένοι εισι
μήκους 1 50, ώστε κατά πα.σαν πιθανότητα τό μή-
κος αυτών δέν,θά ήτο πλέον τι τών 1 80/Ένεκαλοι-
πόν τής ό'λης κατασκευής και τοΟ μεγέθους οί τρι-
πλοί ούτοι κιονίσκοι μετά του κοινού έπικράνου θά
έπεΐχον θέσιν παραθύρων, οία τοιούτου τύπου άπαν-
τώσιν έν πλείστοις άρχαίοις χριστιανικοΐς ναοΐς.

31-40) Δέκα τύποι κιονίσκων μαρμάρινων
προερχόμενοι εκ τής έπιχώσεως του όλου εμβαδού
τής βασιλικής. Έκτος τούτων ευρέθησαν και άλλα
πολυπληθή τεμάχια, άτινα δ' δμως κρίνω περιτ-
τον νά αναγράψω περιοριζόμενος εις τους κυριωτέ-
ρους τύπους τούτων. Οί κιονίσκοι ούτοι δεν ευρέ-
θησαν ακέραιοι, αλλά τεθραυσμένοι εις πολλά τε-
μάχια, ών πλείστα άπώλοντο, ώστε δυσχερές καθί-
σταται νά γνωρίσωμεν τό μήκος τούτων. Έκ τής
μικρας δ' δμως διαμέτρου των ούτοι οέν θά εϊχον
μήκος πλέον του ενός μέτρου ή μικρόν τι περι-
πλέον. Ποικιλώτατα δ' δμως εϊνε τά έπιστέφοντα
τους κιονίσκους συμφυή μετ' αύτών κιονόκρανα,
οία βλέπει τις έν είκ. 7. Τούτων άλλα μέν εϊνε
μικραΐ παραλλαγαί του δωρικού, σχηματίζοντα
πολλαπλού: ιμάντας ή δακτυλίους κάτωθεν του
τετραγώνου άβακος, άλλα άπολήγουσιν εις επι-
μήκη κύβον επί τών τεσσάρων όψεων του οποίου
έστι λελαξευμένη διπλή σειρά κατακορύφων φύλ-
λων και άλλα τέλος σχηματίζουσιν άνω λείριον
λωτού, ή τι παραπλήσιον άνθος. Οί κομψοί ούτοι
κιονίσκοι θάπετέλουν τον διάκοσμον τής σωλέας,
του άμβωνος ή τίνος άλλου έν τώ ναώ τμήματος.
41-48) Οκτώ κιονίσκοι όμοιοι σχεδόν προς
loading ...