Arbanitopoulos, Apostolos S.  
Graptai stēlai Dēmētriados-Pagasōn — Athen, 1928

Seite: 115
Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/arbanitopoulos1928/0122
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen
facsimile
ια' — 4) 01 χρόνοι τον έντειχισμοΰ τών στηλών

115

θά χατερρίπτοντο 6πό τοϋ Φιλίππου άνευ λίαν άποχρώντος
λόγου '. τοϋτο δέ θά δυσηρέστει υπερβάλλοντος τους Δη-
μητριεΐς, όπερ πάντως άπέφευγεν ό Φίλιππος- διότι άλλοθέν
τε και εκ τοϋ επιγράμματος της στήλης τοϋ Άντιγένους2
βέβαιου μέθα περί τοϋ εναντίου, δτι έτίμα αυτούς και τους
Μάγνητας 6 βασιλεύς οΰτος• ουδέ ήτο δυνατόν άλλως νά
καταστρέψω δ Φίλιππος τά μνημεία προγονικής αύτοϋ βασι-
λείου πόλεως, εν ή έπι μακρόν και αυτός διέμενε, και ένθα
δ προπάππος αύτοϋ, ό ιδρυτής της Δημητριάδος, είχε ταφή.

Είκών 120. Σφφαγίς κβραμίδος τοδ πρώτου είδους τΓ|ς πρώτης ομάδος.

Αλλά μέγα επιχείρημα κατά τε τοιαύτης τινός γνώμης
και ετέρων, ότι δήλα δή κατά τάς κρύφιας προς πόλεμον
εναντίον των "Ρωμαίων παρασκευάς τοΰ τε Φιλίππου από
τοϋ έ'τους 191 και μάλιστα άπδ τοΰ 185 π. Χρ.:', και τοϋ
Ι Ιερσέ(ος άπδ τοϋ 1 7!) - 1 72 π. Χρ.4, έτελέσθη τοιοϋτον έργον,
παρέχουσιν αύται αί επαυξήσεις- διότι εν τοις διακένοις τών
πύργων τούτων και εν τοις τοίχοις τών εξωτερικών επενδύσεων
ευρέθησαν έκτισμένοι, ή ώς γό|ΐωσις έρριμμένοι, λίθοι αύτοϋ
τον τείχους και τών πύργων τον Δημητρίου, τινές μάλιστα γω-
νιαίοι (είκών 117 το Γ), φέροντες τά βαθέα και ικανού
πλάτους κάθετα λαξευτά πλαίσια, δι' ων ιδίως χαρακτηρί-
ζονται οί πύργοι τοϋ ύπδ τοϋ βασιλέως Δημητρίου ποι-
ηθέντος περιβόλου 5• το γεγονός τοϋτο δεικνύει ότι Ι) αύτοι
οί έπισκευαστα! έκρήμνισάν τινας δόμους τών εσωτερικών
προγενεστέρα^• πύργων, ή οί λίθοι ούτοι, είχον ήδη κατα-
πέσει καΐ παρέκειντο άχρηστοι- το δεύτερον τοϋτο εΐναι
εύλογώτερον και πιθανώτερον προς παραδοχήν και πίστιν.
Υπόκειται άρα ώς ανάγκη το νά θεωρήσωμεν δτι πύρ-
γοι τινές καΐ μέρος τοϋ τείχους τοϋ περιβόλου τοϋ Δημη-
μητρίου εΐχον ήδη καταρριφθή, επί τινας τουλάχιστον δό-
μους, προ τής έπαυξήσεως και τής επισκευής- τοϋτο δέ θά
συνέβη ουχί κατά τίνα τύχην ένεκα τοΰ χρόνου, διότι τοι-
αΰται β λάβα ι καΐ μικραί θά ήσαν καΐ υπό τών τειχοποιών,
μεγίστης αρχής εν τη Δημητριέων πολιτεία ,;, έπηνωρθοϋντο,

:) Ή ΰποτεθεΐσα άνω σελ. 96 έπίθεσις υπό τοϋ στόλοι• τών
Τωμαίων κατά της Δημητριάδος δεν έπεξετάθη τοσούτον, ούδ' έπέ-
τυχεν, ώστε νά βλάψη τά νεκροταφεία και τά τείχη τής πόλεως ταύτης,
σπουδαίως τουλάχιστον.

2) Βλ. θεσσαλικά Μνημ. Ι αριθ. 10, μάλιστα την σελ. 130.
) Άπήχησίν τίνα προς το ζήτημα δύναται τις νά εικάση εκ
τών παρά Λι6. 39 23 12- άλλ', αν έτελεΐτο τότε έπαΰξησις και
επισκευή τών τειχών, θά έλέγετο τοϋτο διαρρήδην, μάλιστα υπό τών
Θεσσαλών εν τω συνεδρίω τών Τεμπών τοϋ έτους 185 π. Χρ..

4) Λί6. 42 6- εν τη περιλήι|•ει τοϋ υπομνήματος τοϋ Ευμενούς
υπάρχει ααοά άβ αρραταϋδηβ ββΐΐί οηιηΪ3 ίηααίΓθηβ (ενν. ό
Περσεύς), ουδέν όμως λέγεται ώρισμένως περί τής Δημητριάδος.

Γ') Βλ. κάτω τά εν τέλει τοϋδε τοΰ κεφαλαίου εκτιθέμενα εν σελ.
122 και εικ. 150.

';) Ούτοι αναφέρονται επί ψηφισμάτων τών Δημητριέων τών
περί το 200-168 π. Χρ. χρόνων: ΙΟ- IX2 1108 (εν τφ ύφ' ημών
εύρεθέντι κάτω ήμίσει) και 1109" τουναντίον εν τω ψηφίσματι 10
Υ "- 367, δπερ ανήκει τινι τών ετών μεταξύ 160 - 150 π. Χρ., δεν
αναγράφονται, καίτοι το αυτό πράγμα αναφέρεται, δ έτέλουν οί τει-
χοποιοί- διότι, κρημνισθέντων τών τειχών τω 168 π. Χρ., ως δια-
τεινόμεθα διά τών κάτω περαιτέριο εκτιθεμένων, εξέλιπον βεδαίως
και οί τειχοποιοί, μηδένα σπουδαΐον λόγον έχοντες έκτοτε, εφ' δσον
διετηρεΤτο ή "Ρωμαϊκή κοσμοκρατορία.

άλλα μάλιστα έκ πολιορκίας και εχθρικών εφόδων προς
έκπόρθησιν τής πόλεως• το νά ΰποθέσωμεν δτι ούτοι
εκειντο παρερριμμένοι έκ τής συστηματικής κρημνίσεως τών
τειχών τής Δημητριάδος, τής γενομένης ύπδ τοϋ Αιμιλίου
Παύλου, και δτι δρα ελήφθησαν ύπδ τών κτιστών τής μετά
τδ έτος 168 π. Χρ. γενομένης δήθεν επισκευής, δέν είναι
εΰλογον πρδς παραδοχήν διότι δεν υπάρχει εν τή πόλει
ταύτη γενική τις επισκευή και έπαύξησις, άλλ' είσική τών
καταπεπονημένων ή επισφαλών πύργων, και τούτων ουχί
πλειόνων τών δώδεκα ίσως, έκ τών ύπερεκατδν τής πόλεως ;,
και μέρους ένιαχοΰ τών τειχών πρδς τούτοις ούτε οί "Ρω-
μαίοι θά έπέτρεπον ανοικοδόμησα• τών τειχών ολίγον μετά
το 168 π. Χρ., ούτε άλλον τινά λόγον θά εΐχεν αΰτη8.

Ύποθέτομεν λοιπόν ευλόγως δτι ή τοιαύτη επισκευή
έτελέσθη προ μεν τοϋ 168 π. Χρ., μετά σημαντικήν δέ τίνα
πολιορκίαν τής Δημητριάδος, καθ' ην κατεπονήθη ισχυρώς
δ περίβολος μετά τών πύργων σπουδαία όμως πολιορκία
τής πόλεως ταύτης ουδεμία, πλην τής εν ετει 169 π. Χρ.
γενομένης, εΐναι παραδεδομένη. Ούτως επέρχεται και διά
τών συμπερασμάτων τούτων έπιβεβαάοσις τής παραδοχής
τής ύπδ τοΰ Περσέως έπαυξήσεως και επισκευής τινών πύρ-
γων και εν μέρει τών τειχών τής Δημητριάδος.

Υπέρ τής γνώμης ταύτΐ|ς συνηγορούσα• επίσης αί εν
τοις άνασκαφεΐσι πύργοις, μάλιστα εν τω πρώτιο, εύρεθεΐ-
σαι εν τοις διακένοις πολυάριθμοι λίθινοι σφαΐραι πετρο-
βόλων μηχανών (ιίκών 118• 1 Ιί))• αύται έχουσιν έξεργασθή
διά τής σφύρας, τινές δέ και διά τοϋ λιθογλυφικοΰ κτενός-
ή διάμετρος αυτών ποικίλλει άπδ 0" 14-0" 381*•. Δέκα και
οκτώ, ών εξ ακέραιοι, φέρουσιν έπιγεγραμμένα διά βαθείας
χαράξεως και εύδιακρίτως τά εξής σύμβολα: δύο σφαΐραι
το Τ, μία τδ ΤΤ• δύο τδ Λ, τέσσαρες τδ ΛΕ, άλλ' ή τε-
τάρτη λοξώς >Ε• δύο τδ ΛΛΕ, ή ετέρα απλώς ΑΛΕ. έκ
σφάλματος ίσως τοϋ χαράκτου- μία τδ Ν, μία κατά μέν τδ
εν μέρος ΡΛΛ, κατά δέ τδ άντίθετον αύτοϋ Ρ- αί λοιπαΐ
πέντε φέρουσιν δμοια, άλλ' ελλιπή γράμματα* άλλαι έβδο-
ιιήκοντα, ών τδ τρίτον ακέραιοι, ουδέν σύιιβολον φέρουσι.

Φαίνεται δέ πιθανώτατον δτι αί σφαΐραι αύται υπήρ-
ξαν, κατά μέγιστον μέρος τουλάχιστον, εχθρικάί, ριφθεΐσαι
εν πολιορκία της πόλεως, τή ύπδ τοΰ Μαρκίου βεβαίως
και τοϋ Ευμενούς γενομένη τω 169 π. Χρ.- διότι, αν ανήκον
τοις πολιορκουμένοις, δέν θά ένετειχίζοντο λόγω ειδικής
περαιτέρω χρήσεως- ώς ούσαι άρα ύλικδν άχρηστον, έρρί-
φθησαν εν τή γο|κόσει τών διακένων ώς άπλοΐ λίθοι- του-
ναντίον αί σχεδόν ένενήκοντα δμοιαι, άλλ' άρτιαι σφαΐραι,
μηδέν σύμβολον φέρουσαι, ας εϋρομεν εν μικρώ εσωτε-
ρικό) πύργω τής ακροπόλεως τής επί τοϋ βουνοϋ «Γορίτσας
αρχαίας Νηλείας 9, εΐναι εμφανώς ή προμήθεια τών υπε-
ρασπιστών τής πόλεως εκείνης, μή τεθείσα εις χρήσιν, ή
υπόλειμμα τοιούταη• μείζονος πλήθους πυρομαχικών, ώς νυν
άποκαλοΰμεν τά τοιαΰτα- διό πάσαι ήσαν ακέραιοι, εν ω
αί ήμίσειαι σχεδόν τών έν τοις άνασκαφεΐσι πύργοις τής
Δημητριάδος εύρεθεισών έσώθησαν ελλιπείς, θραυσθεΐσαι
κατά τήν ρΐψιν βεβαίως αί πλεΐσται- ομοίως τεθραυσμέναι
ήσαν αί έ'ξα> τών τειχών τής Νοτίας πλευράς άνά τά νε-
κροταφεία έν διασπορά εύρεθεΐσαι δέκα τοιαΰται σφαΐραι.

Τουναντίον δμως ή γνώμη, ην εξέφρασα έν έ'τει 1!»12':>.

') Βλ. άνω σελ. Ιο.

8) "Ετερα επιχειρήματα κατά τοιαύτης τινός γνώμης παρέχομεν
και κάτω περί τά τέλη τοϋ κεφαλαίου τούτου έν σελ. 122-123.

") Βλ. Πρακτικά 1907 σελ. 172- πάσας ταύτας έμάθομεν δτι
ολίγον μετά τήν άνασκαφήν καΐ κατά τήν άπουσίαν ημών κατέρρι-
ψαν οί επίτροποι τής παρακείμενης εκκλησίας έν αύτω τώ άνασκα-
φέντι πι'ιργφ, δν και κατέχιοσαν δλον προς έξίσωσιν τοΰ εδάφους.
loading ...