Instytut Historii Sztuki <Posen> [Hrsg.]
Artium Quaestiones — 18.2007

Seite: 134
DOI Heft: DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2007/0136
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
134

TOMASZ WUJEWSKI

Biorąc wszystko to pod uwagę, można sformułować wniosek, że ob-
raz odtworzono z inicjatywy Stanisława Wedla pomiędzy 1659 a 1660,
w którym został poświęcony przez biskupa Wojciecha TolibowskiegoW
Drugi z braci Tuczyńskich, Kazimierz Wacław, który przedwcześnie
zmarł w 1661 r., nie został przedstawiony w kompozycji obrazu głów-
nego. Jego natomiast patronowie zostali wyróżnieni w malowidłach
umieszczonych w uchach ołtarza^, a w obrazie głównym św. Kazimierz
klęczy obok św. Stanisława, jak obok brata. Patron trzeciego z braci,
Jan, również został zaakcentowany w strukturze kompozycji poprzez
wprowadzenie go na pierwszy plan do grupy patriarchów. Ksiądz Jan
Wedel zmarł zresztą niedługo po Kazimierzu Wacławie^. Tu jednak
znajduje się jeszcze w grupie „doczesnego Kościoła"^.
Portrety Krzysztofa i Andrzeja Tuczyńskich uderzająco kontrastują.
Pierwszy z nich jest bardzo dobry, drugi bardzo powierzchowny. Atoli
około 1660 r. żaden z nich nie mógł być zdjęty z żywego modela. Krzysz-
tofa malarz niewątpliwie odmalował ze wspomnianego już wyżej portre-
tu trumiennego. Nie wiadomo, czy z tego rodzaju pomocy mógł skorzy-
stać odtwarzając konterfekt Andrzeja. Jego portret trumienny nie
zachował się, zresztą jeśli był, mógł prezentować znacznie gorszy poziom
artystyczny. Jeśli duchowny stojący obok Jana Wedla to rzeczywiście
Stęczewicz, jak zasugerowano wyżej, Stanisław odwdzięczył się w ten
sposób swojemu opiekunowi z lat studiów. W czasie wizytacji w 1663 r.
odnotowano w kościele tuczyńskim w ołtarzu głównym „imaginem pic-
tam et decentem habet Assumptionis B. M. V."W
Reasumując: zachowany do naszych czasów ołtarz i obraz główny
w Tucznie powstał z inspiracji i fundacji Stanisława Wedla ok. 1660 jako
odtworzenie spalonego obiektu z obrazem Hermana Hana z r. 1622, po-
wstałego z inicjatywy Krzysztofa Wedla, z dodaniem nowych postaci.
Snycerka ołtarza nie została powtórzona, jej formy i ornamentyka są
współczesne, wyróżniają się dobrym warsztatem i pewną elegancją.
Złocone motywy na trzonach kolumn są bardzo podobne do ornamen-
41 Nad drzwiami zakrystii kościoła parafialnego w Tucznie był niegdyś napis „Anno
1660 dominica post festum St. Martini Episcopi die XIV Nov. Albertus Tolibowski conse-
cravit eccłesiam et 4 altaria", J. Heise, op. cit., s. 453, przyp. 40. Datę tę potwierdza zapis
w aktach wizytacji Dobrzelewskiego z 1663, zob. M. Puciata, op. cit., s. 300.
42 Oczywiste jest, że nie mogło ich być w pierwotnym ołtarzu z 1622. Także pod
względem stylistycznym są inne.
43 K. Niesiecki, op. cit., IX, s. 148.
44 W zasadzie rozmieszczenia postaci brak ścisłej konsekwencji, co wynika z jednej
strony z łączenia w obrazie elementów kompozycji dawnej i współczesnych uzupełnień,
a z drugiej z powszechnego w XVlI-wiecznych aktualizacjach mieszania postaci żyjących
z już zmarłymi, por. W. Tomkiewicz, op. cit., s. 62.
45 M. Puciata, op. cit., s. 300.
loading ...