Instytut Historii Sztuki <Posen> [Hrsg.]
Artium Quaestiones — 21.2010

Seite: 57
DOI Heft: DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2010/0059
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
PAŁAC PARYSÓW CZY PAŁAC LEŚNIOWOLSKICH?

57

Franciszka. Za drugim razem Prokop poślubił Katarzynę Wojniankę,
wdowę po Kazimierzu Sapiesze staroście niemonojskim, z którym ta
miała córkę Annę. To właśnie pasierbica Prokopa, Anna, odegrała klu-
czową rolę w przejęciu lubelskiego pałacu przez Parysów^.
Jan Franciszek, syn Prokopa, student padewski, w 1648 roku został
starostą brańskim. Ożenił się, co ciekawe, z córką macochy - wspomnia-
ną Anną Sapieżanką. Miał z nią jedynego syna Andrzeja, który zmarł
w stanie kawalerskim i nie zostawił potomka. Przedwcześnie, bo w 1653
roku zmarł także Jan Franciszek, pozostawiając ńe /hc^o znaczny mają-
tek w dyspozycji zapewne młodej jeszcze wdowy, Anny z Sapiehów
Leśniowolskiejss. To ona, wychodząc powtórnie za mąż po 1653, a przed
1660 rokiem, wniosła w posagu Feliksowi Zygmuntowi Parysowi majątki
Leśniowolskich, między innymi dobra kłoczewskieSh Zapewne wraz
z tą częścią dóbr, należącą przecież dawniej do Prokopa Leśniowolskiego,
a jeszcze wcześniej do jego matki, Ewy Podłęskiej, w ręce Parysów prze-
szedł także lubelski pałac^. To właśnie skutki drugiego małżeństwa
Anny z Sapiehów Leśniowolskiej dały powód długotrwałemu sporowi są-
dowemu Parysów z Rostworowskimi - spadkobiercami Anny z Leśnio-
wolskich Rostworowskiej, córki pochowanego w Lublinie Marcina, która
po 1653 roku, aż do śmierci w roku 1667, pozostawała jedynym żyjącym
potomkiem w linii wywodzącej się od Jakuba kasztelana warszawskiego
(zm.1565). Proces Rostworowskich z Parysami zakończył się dopiero
w 1722 roku, już po śmierci Feliksa Parysa i jego synów^. Reakcja Ro-
stworowskich nie mogła dziwić. Po śmierci w 1653 roku Prokopa oraz
Jana Franciszka Leśniowolskich, a także z uwagi na bezpotomną śmierć
Andrzeja, syna Jana Franciszka, i powtórny ślub Anny z Sapiehów
- dobra pozostające u schyłku XVI stulecia własnością Jana i Ewy
Leśniowolskich na stałe przechodziły do rodziny Parysów. Jeśli zaś Jan
Franciszek za życia nie przekazał skutecznie dóbr dziedzicznych żonie,
wówczas Anna z Leśniowolskich Rostworowska i jej potomkowie mieli
uzasadnione roszczenia do spuścizny po ostatnim w tej linii męskim
przedstawicielu rodu, którym najpewniej był młodociany Andrzej syn
Jana Franciszka.
Tak pewnie było, wiadomo bowiem, że Jacek Rostworowski, syn
Wawrzyńca i Anny z Leśniowolskich, wróciwszy z zagranicy w 1668 roku

52 A. Boniecki, op. cit., t. 14, Warszawa 1911, s. 126, 127.
ss Ibidem, s. 126.
Ibidem.
55 Zapewne pałac po śmierci Prokopa użytkowała wdowa po nim, Katarzyna (Woj-
nianka), której pobyt w Lublinie odnotowano jeszcze w 1659 roku - zob.: Lustracja... Pa-
łac przejęła pewnie po śmierci matki Anna, żona Feliksa Zygmunta Parysa.
56 J. Dzięgielewski, op. cit., s. 232.
loading ...