Instytut Historii Sztuki <Posen>   [Hrsg.]
Artium Quaestiones — 22.2011

Seite: 93
DOI Heft: DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: i
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2011/0095
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
SPRAWA KS. SZCZĘSNEGO DETTLOFFA. UAM 1953

93

z powszechnej Jednomyślności", musieli zdawać sobie sprawę, że jako
„wrogowie" podzielą los ks. prof. Dettloffa. Stało się to niestety udziałem
dr. Stanisława Wilińskiego, zatrudnionego w Zakładzie Historii Sztuki
na stanowisku starszego asystenta, który w trakcie jednej z masówek
oświadczył: „Pomimo, że ksiądz Detloff odchodzi z Uniwersytetu jednak-
że jego ideje [!] pozostaną". W związku z tą deklaracją, znany nam już
delegat z Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego obecny na wspomnianej
masówce, „spowodował również usunięcie dr. Wilińskiego z zajmowanego
stanowiska na Uniwersytecie Poznańskim'^.
Pochylając się nad „sprawą" ks. prof. Dettloffa, nie sposób nie do-
strzec pewnych analogii do procesów politycznych, będących przecież
immanentnym elementem stalinizmu. Niezależnie od wydumanej „wi-
ny", „dochodzenie" i „proces" miały sprawiać wrażenie, że wszystko od-
bywa się zgodnie z prawem, a „wróg" został ujawniony, jednomyślnie
oskarżony i ukarany. Niemniej jednak, opisana wyżej historia mogła się
skończyć dla ks. prof. Szczęsnego Dettloffa o wiele gorzej. W sprawo-
zdaniu z „zachowania się wrogiego elementu na obiektach Sekcji VI-ej
w związku ze śmiercią tow. Stalina", sporządzonym przez funkcjonariu-
szy Wydziału V WUBP w Poznaniu czytamy: „Ze strony kierownictwa
Zakładu Historii i Sztuki UP ks. prof. Dettloffa zanotowano wrogie wy-
powiedzi, oraz składanie poszczególnym profesorom i innym osobom
kondolencji w związku ze śmiercią tow. J. Stalina. Kondolencje te skła-
dał ironicznie a jednocześnie szydząc z osoby tow. Stalina. Ze względu na
to, że w/wymieniony ma około 70 lat sprawy nie prowadzono, natomiast
spowodowano usunięcie jego z Uczelni[!]"5i. A więc tylko zaawansowany
wiek uchronił księdza profesora przed „właściwą sprawą". Warto dodać,
że w tym okresie organa UBP w województwie poznańskim wyłącznie
z powodu „wrogiej działalności w związku z chorobą i śmiercią Towarzy-
sza Stalina", aresztowały 24 osoby, zatrzymały 71 osób, przesłuchały
61 kolejnych oraz przeprowadziły 22 „rozmowy profilaktyczne"^.
5° Sprawozdanie z pracy Sekcji VI-tej Wydz. V-go WUBP Poznań za okres 1 I - 31 III
1953 r., przesłane do Naczelnika Wydziału VI-go Departamentu V MBP w Warszawie,
Poznań, 7 IV 1953 r., AIPN Po, Sprawozdania z pracy oper.[operacyjno]-agenturalnej,
Sekcja VI, Wydział V WUBP w Poznaniu, sygn. IPN Po 06/68/20/3, k. 483. Jak wynika
z powyższego sprawozdania, określany mianem „byłego obszarnika" dr S. Wiliński, już
wcześniej wzbudzał zainteresowanie UB. Funkcjonariusze WUBP w Poznaniu zaznaczyli
w nim, że S. Wiliński „przechodzi jako kontakt figuranta sprawy agencyjnego rozpraco-
wania krypt. «AIeksandria» o charakterze szpiegowskim".
Sprawozdanie zachowania się wrogiego elementu na obiektach Sekcji VI-ej
w związku ze śmiercią tow. J. Stalina, Poznań, 4 IV 1953 r., ibidem, k. 499.
52 Sprawozdanie z przebiegu dni żałoby po śmierci tow. Stalina na terenie Wojewódz-
twa poznańskiego przesłane przez ppłk. J. Góreckiego szefa WUBP w Poznaniu do dyrek-
tora gabinetu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie, AIPN Po, sygn. IPN Po
06/71/28, k. 87.
loading ...