Instytut Historii Sztuki <Posen> [Hrsg.]
Artium Quaestiones — 22.2011

Seite: 327
DOI Heft: DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2011/0329
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
MIĘDZYNARODOWA WYSTAWA ARCHITEKTURY INTENCJONALNEJ TERRA-1

327

kultury europejski ej^o. Kubizm, zwany przez niego także „okresem twór-
ców, wg niego zapoczątkowany został ok. 1908 roku, trwał do końca lat
60. XX wieku. Charakterystyczne dla tego okresu miało być zdaniem
Mullera przede wszystkim wiara w postęp, prowadząca do jego fetyszy-
zacji, poszukiwanie nowej formy, zerwanie z ciągłością kulturową, cią-
głością środowiska, sacrum i transcendencją, a także wielka rola „szkół"
zapoczątkowanych przez poszczególnych twórców^. Konceptualizm miał
być reakcją na zubożony horyzont wartości uznawanych przez „okres
twórców", nie będąc wszakże jego całkowitym odrzuceniem, lecz raczej
wzbogaceniem go o jakości przezeń pomijane, jak „zwrócenie uwagi na
sferę duchową człowieka, na jego podmiotowość", „wątpliwości, akcepta-
cję różnych tendencji i polaryzację postaw indywidualnych"^. Przez swo-
je refleksyjne, kontestatorskie nastawienie miał być jednak przede
wszystkim oczyszczeniem poła manewru i przygotowaniem podstaw dla
„nowej epoki wspaniałego rozwoju sztuki"^.
Jakie miejsce w tym obrazie konceptualizmu zajmowała w inten-
cjach Mullera Terra-1? Jak pamiętamy, jej celem miało być prezentowa-
nie architektury aktualnej, a zatem z ostatnich kilku lat. Stąd też
(a także za sprawą charakterystyki „architektury intencjonalnej") uznać
można ją za swego rodzaju przegląd konceptualnego (w wyżej zarysowa-
nym znaczeniu) prądu, nie tylko w architekturze. Na marginesie na-
szych rozważań wspomnieć należy, że w świetle tego, co powiedziane zo-
stało powyżej, zrozumiałe staje się umieszczenie na niej także prac,
które przynależały jeszcze w praktyce do „okresu twórców", jak m.in.
LSC Oskara Hansena, projekty utopijnych megastruktur (np. Jana Głu-
szaka, Biro i Ferniera itd.) czy też serigirafie Alberto Sartorisa. Podsu-
mowaniem tego przeglądu była przytaczana powyżej wypowiedź Mullera
otwierająca towarzyszące Terra-1 seminarium.
Nakreślona wyżej definicja konceptualizmu, jako działalności reflek-
syjnej, w pewnym sensie także badawczej, usprawiedliwiać może po czę-
ści także wspólną obecność na Terra-1 oprócz architektów i artystów,
także naukowców. W cytowanym tu już tekście „Sztuka w okresie po-
postartystycznym", będącym, jak sugeruje to już sam jego tytuł, pewnym
„uzupełnieniem" sławnego eseju Jerzego Ludwińskiego (ogłoszonym
so „W kulturze europejskiej mieliśmy, w moim przekonaniu, pięć bardzo ważnych
okresów: antyk, średniowiecze, odrodzenie, kubizm i konceptualizm". S. Muller, Metaar-
cAite/stnra, (w:) Wynurzenia..., op. cit., s. 169.
81 Idem, Meta/brTna aj arcAite^tarze a^tnainę/, cznii rzecz o pragmatycznym 7'onraniy-
znhe, (w:) Wynarzenia..., op. cit., s. 164-165; idem, Przestrzenie i przedmioty.., op. cit., s. 149.
82 S. Muller, Afeta/b7*7na nj arcAite^tnrze.., s. 164; Przestrzenie i przedmioty..., op. cit.,
s. 150.
83 Idem, Pztn/sa a; okresie po-postartystycznym..., op. cit., s. 140.
loading ...