Ameisenowa, Zofia ; Bem, Balthasar [Gefeierte Pers.]
Kodeks Baltazara Behema — Warszawa, 1961

Seite: 5
DOI Seite: Zitierlink: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ameisenowa1961/0009
Lizenz: Freier Zugang - alle Rechte vorbehalten Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
ażny był ten rok 1505. Na stolicy Jagiellońskiej zasiadał

vv wtedy król Aleksander, kanclerzem jego i doradcą był
mądry Jan Łaski, wojewodą krakowskim —- Piotr Kmita, którego
marmurowy posąg strzeże do dziś wrót wawelskiej katedry. Tego
to roku 1505 na sejmie radomskim postanowiono zebrać i ogłosić
zbiór praw w Polsce obowiązujących, który w roku następnym
ukazał się jako »Commune incliti Regni Poloniae privilegium«,
a powszechnie znany był pod nazwą Statutu Łaskiego. Cel sta-
tutu najlepiej określił sam król w jego potwierdzeniu W,: „Gdy
nie wszystkim było przystępne, co wszystkich obchodzi..., przeto
na tym Sejmie radomskim, na który ze wszystkich Królestwa
i państw naszych ziem prałaci, baronowie i posłowie ziem oraz
miast z rozkazu mojego przybyli, proszeni byliśmy głośno, aże-
byśmy całemu Królestwu wydali jeden zbiorowy przywilej obej-
mujący statuta w tym państwie obowiązujące, przez śp. przodków
naszych... wydane..., i abyśmy przywilej ten rozesłali po wszystkich
starostwach..., żeby znajomość jego z wyjątkowej powszechną
się stała.”

Tak więc dzięki Aleksandrowi i Łaskiemu Polska otrzymała
w latach 1505/6 pierwszy drukowany zbiór obowiązujących praw,
statutów, traktatów, unij z Litwą i przepisów postępowania sądo-
wego, słowem — podstawowy instrument publiczno-prawny, który
obowiązywał aż do końca niepodległości Rzeczypospolitej. Czym
był w skali ogólnopaństwowej Statut Łaskiego, tym dla miesz-
cżan krakowskich był w tym samym roku 1505 powstały Kodeks

5
loading ...