Instytut Historii Sztuki <Posen> [Hrsg.]
Artium Quaestiones — 3.1986

Seite: 135
DOI Heft: DOI Artikel: DOI Seite: Zitierlink: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1986/0169
Lizenz: Creative Commons - Namensnennung - Weitergabe unter gleichen Bedingungen Nutzung / Bestellung
0.5
1 cm
facsimile
GRUPA ARTYSTÓW PLASTYKÓW „ŚWIT”

135

gramu działania grupy na rok następny. Zasady rekrutacji nowych człon-
ków jeden z krytyków określił jako „kooptacja drogą głosowania”. Po-
czątkowo, przez cały pierwszy rok, grupa liczyła dziesięciu członków
zwyczajnych, czyli tylu, ilu w momencie powstania. Nie skorzystano więc
z owej możliwości „kooptacji”. Stefan Truchim, krytyk zaprzyjaźniony
ze „Świtem”, pisał po wystąpieniu z grupy Fryderyka Pautscha i Stefa-
na Sonnewenda na wiosnę 1922 roku:
„Grupa dotychczas tworzyła całość zamkniętą (...), nie dopuszczającą nikogo
do swego sanktuarium. (...) Dziś sprawa przedstawia się zupełnie inaczej. Grupa
zostanie rozszerzoną przez przyjęcie nowych członków. (...) Naturalnie, że w przy-
jęciu będą decydowały wyniki dotychczasowych prac danego artysty, ich poziom
i zdolności twórcze.” 8 9.
W praktyce jednak zasady przyjmowania nowych członków nie reali-
zowały w pełni tak sformułowanego kryterium „poziomu artystycznego”.
Stanowiły one wypadkową różnorodnych celów programowych „Świtu”.
Pod koniec 1922 roku poinformowano publiczność, że grupa
„w ciągu ubiegłego roku powiększyła się o 6 członków, a mianowicie: St. Sie-
strzeńcewicza, Rogera Sławskiego, Kazimierza hr. Zyberk-Platera, Jasnocha, Lama
i Sanoka”
Tylko czterech z nowo przyjętych eksponowało swe prace na wysta-
wach grupowych, z tym że trzech spośród nich —• Siestrzeńcewicz, Zy-
berk-Plater i Kazimierz Jasnoch — tylko dwukrotnie w 19,23 roku: w
Zachęcie i w Poznaniu. Byli zatem członkami grupy zaledwie rok, a mo-
tywy ich przyjęcia wiązały się, podobnie jak w wypadku członków nie-
wystawiających: R. Sławskiego i Władysława Sanoka — z powstaniem
i działalnością Klubu „Świtu” od końca 1922 do końca 1923 roku. Tyl-
ko Władysław Lam, z przyjętych w 1922 roku, wystawiał regularnie ze
„Świtem” aż do 1925 roku, kiedy to wystąpił z grupy, zostając współ-
założycielem nowego stowarzyszenia „Plastyka”. Jedynie Lama dokoop-
towano do grupy jako pełnoprawnego członka, ze względu na „poziom
i zdolności twórcze” artysty. Podobne motywy kierowały przyjęciem
w roku następnym Jana Mrozińskiego, wystawiającego z grupą do koń-
ca jej istnienia. Ostatnim artystą przyjętym do „Świtu” był Karol Zyn-
dram Maszkowski, który po odejściu Pautscha objął w 1925 roku kie-
rownictwo „Szkoły Zdobniczej”. Przyjęto go w imię integracji i dobrego
współżycia przybysza-przełożonego z gronem profesorskim.
W historii grupy najbardziej „dramatycznym” momentem było,
wspomniane wyżej, ustąpienie Pautscha i Sonnewenda. S. Jagmin wspo-
mina:

8 Przegląd Poranny 1922, nr 127.
9 Kurier Poznański 1922, nr 256.
loading ...