Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 3.1986

Page: 139
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1986/0173
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
GRUPA ARTYSTÓW PLASTYKÓW „ŚWIT’

139

artystów. Z tak pojętą funkcją zawodową „Świtu” wiązała się przede
wszystkim działalność tzw. Salonu sprzedaży przy ulicy 27 Grudnia.
Skierowany przeciw „kunsthändlerom”, zorientowany był on od począt-
ku na działalność merkantylną. Zapewniał członkom grupy, przez wyod-
rębnienie ich dzieł, lepsze warunki sprzedaży. Początkowo też wystawia-
li w nim wyłącznie „Switowcy”. Po pozyskaniu dla ekspozycji grupo-
wych pawilonu w Ogrodzie Zoologicznym, „Salon”, funkcjonował jako
typowy „antykwariat”, sklep-wystawa, w którym można było obejrzeć
i kupić dobre obrazy — rękojmią ich poziomu miała być właśnie grupa.
W rzeczywistości, przeważały obrazy mało znanych i reprezentujących
niski poziom malarzy z Warszawy, Krakowa i Lwowa, toteż „interes”
prosperował nie najlepiej. Jak wspomina Jagmin:
„Kierownikiem sklepu został Sonnewend, słaby malarz, a doskonały sprzedaw-
ca. (...) Pautsch malował po kilka małych akwarel dziennie. (...) Sonnewend robił
mu szaloną reklamę i prawie wszystkie te obrazki rozprzedawał (...). Innych obra-
zów nikt nie kupował i musieliśmy sklep zlikwidować” 20.
Nieprzypadkowo, jak widać, data zamknięcia „Salonu” (wiosna 1922)
zbiegła się z momentem ustąpienia Pautscha i Senne wenda ze
„Świtu” — po prostu zabrakło wówczas znakomitego sprzedawcy i głó-
wnego dostarczyciela „towaru”, bez których sklep przestał funkcjonować.
Program grupy mówił m. in., iż celem „Świtu” jest „urządzanie” ze-
brań towarzyskich, wytwarzających kontakt między artystami i szerszą
publicznością i powołanie do życia klubów artystów” 21. Wiązało się to
z szerokimi ambicjami „Switowców”, pretendujących do zajęcia cen-
tralnego miejsca w ówczesnym środowisku artystycznym Poznania. Od
początku istnienia grupy urządzali oni tzw. rauty z okazji otwierania ko-
lejnych wystaw, a na przełomie 1921 i 1922 roku zorganizowali w swym
pawilonie „Artystyczny Wieczór Sylwestrowy”'. Jednak już w momen-
cie zawiązania grupy zakładano, że główną formą instytucjonalizacji ży-
cia towarzyskiego środowiska artystycznego będzie klub. Powstał on do-
piero na jesieni 1922 roku, stanowiąc po części kontynuację Domu Arty-
stów, funkcjonującego w latach 1920 - 1921, swoistego „interdyscyplinar-
nego” klubu artystycznego. Inauguracją działalności Klubu „Świtu” był
wielki raut urządzony 5 stycznia 1923 roku. W komunikacie prasowym
grupa pisała:
„Jednakże dla powodzenia i rozkwitu twórczości potrzebne jest środowisko.
Artysta ginie w lodowatej samotności, dzieło jego mija bez echa, jeżeli powstanie
jego nie spotyka się z oddźwiękiem zrozumienia w kulturalnych i umysłowo kwiat

20 Dziennik S. Jagmina, op. cit„ s. 886.
21 Prawda 1921, nr 84.
loading ...