Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 11.2000

Page: 169
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2000a/0171
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
PICASSO W POLSCE ZARAZ PO WOJNIE

169

Mimo niewielkich rozmiarów artykułu okraszonego reprodukcjami
dwóch „picassów”, porusza on kilka interesujących wątków, m.in. trud-
ność w zrozumieniu dzieł artysty:
Wielki artysta wyprzedza swoją epokę i dzieła jego są często niezrozumiałe dla
współczesnych, by dopiero zyskać uznanie u przyszłych pokoleń. Wiedząc o tym li-
czne miernoty pokrywają celowo swe beztalencie sztuczną mgłą niezrozumiałości.
Ale Picasso należy bez wątpienia do tych wielkich, największych artystów i trzeba
się wstrzymać z ewentualnym ujemnym osądem jego twórczości, pamiętając, że
tego rodzaju pochopne wypowiedzi są właściwością tępych mózgów, czego świe-
żym przykładem było skazanie na zagładę całej współczesnej sztuki przez naj-
większego tępaka dziejów - Hitlera42.
Kolejnym problemem poruszonym w tekście jest wpływ, jaki Picasso
wywiera na współczesne malarstwo całego świata. Podany jest przykład
malarzy kubańskich, których prace były eksponowane w Muzeum Sztuki
Współczesnej w Nowym Jorku. Uwierzytelnieniu tej tezy służy reprodu-
kcja obrazu Wilfreda Lama pt. Nastrój poranka.
Obszerniejsze omówienie wystawy obrazów Picassa w Muzeum Vikto-
rii i Alberta odnajdujemy w pierwszym powojennym numerze „Głosu Pla-
styków” w artykule autorstwa Henryka Gotliba. Od pierwszego akapitu
podkreśla przewagę tego ostatniego pod względem wpływu, jaki wywarła
jego twórczość na współczesne malarstwo. Przewaga ta wyraża się w nie-
równej liczbie prezentowanych dzieł: pokazano 35 płócien Picassa, nato-
miast Matisse’a - 30. Autor skupia się w dalszej części tekstu na za-
akcentowaniu wagi ostatnich 5. lat wojennych dla twórczości Picassa, z
których pochodzi większość obrazów prezentowanych na wystawie. Okres
ten, jak mówi Gotlib, jest kluczowy dla ewolucji twórczości Picassa, która
po kubistycznej rewolucji podlegała różnym przeobrażeniom i wpływom
stylistycznym, m.in. też wpływom surrealizmu, które „przedostały się do
niej na parę lat przed wojną”:
(...) ewolucja w malarstwie Picassa. Złożyły się na nią zapewne trzy elementy:
1) świadomość, że pseudo-klasycyzm jest raczej rezygnacją ze stworzenia nowego
klasycyzmu, niż pozytywnym odkryciem,
2) temperament Hiszpana, ze swej natury skłonnego do wyżywania się roman-
tycznego,
3) ambicja i próżność nowatora, który widzi dokoła siebie „młodych” prześcigają-
cych się w nowatorstwie i burzeniu resztek tradycjonalizmu.
Ta ewolucja dokonała się u Picassa w czasie wojny do końca43.
Autor zastanawia się też nad znaczeniem sztuki Picassa dla współ-
czesności i odnosi ją do odległych w czasie obszarów kulturowych, które
w optyce postępu uchodziły za jej podstawy.
42 Ibidem.
43 H. Gotlib, Wystawa Picassa i Matisse’a w Londynie, „Głos Plastyków” 1945, nr 1.
loading ...