Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 12.2001

Page: 296
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2001/0298
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
296

MARCIN SZELĄG

związanych z kulturą niezależną lat 80., ekspresyjnym malarstwem, pra-
ktyką łączenia się debiutantów w artystyczne grupy, rzeźbą „postmalar-
ską”1, szeroko rozumianą, uprawianą w klimacie postmodernizmu, sztu-
ką przedmiotu, tworzoną przez artystów średniego i młodego pokolenia.
Zjawiska te najwyraźniej określają kształt sztuki tego okresu. Tak zakre-
ślony obszar zainteresowań i cel analizy wymaga na wstępie wyjaśnienia
ogólnych założeń, które legły u podstaw podjętych badań nad kolekcjami.
Podstawowym założeniem prezentacji jest przekonanie, że kolekcjono-
wanie sztuki to w pewnym sensie materializacja konkretnego obszaru hi-
storii sztuki. Badania nad kolekcjami podejmują więc próbę odpowiedzi
na pytanie, w jaki sposób trzy różne instytucje muzealne zinterpretowały
we własnych kolekcjach ten sam okres współczesnej sztuki polskiej. Pod-
stawowym problemem, przed jakim stają badania kolekcji muzealnych,
zwłaszcza gdy dotyczą porównania zbiorów w celu ich charakterystyki,
jest znalezienie wspólnej płaszczyzny porównawczej. W odniesieniu do
niniejszej analizy przyjęta została perspektywa, dla której podstawowym
punktem odniesienia jest problematyka sztuki lat 80. i 90., którą wyzna-
cza dyskurs krytyki i historii sztuki. Przyjęta perspektywa jest efektem
świadomości, iż praktyka krytyczna i historyczno-artystyczna opisująca
i analizująca zjawiska i procesy artystyczne nie oddaje „rzeczywistości”,
czy też faktycznego obrazu tej sztuki. Akcentuje ona dyskurs krytyki i hi-
storii sztuki lat 80. i 90., a ściśle biorąc wybrane jego elementy, na które
są „materialne dowody” w zbiorach. Analiza poszczególnych kolekcji,
ukazuje podkreśloną przez teorię problematykę, w świetle „praktycznej”
redakcji poszczególnych zbiorów. Przyjęcie takiego modelu interpretacyj-
nego umożliwia, poprzez odwołanie do tych samych kwestii teoretycz-
nych, porównanie kolekcji. Wzajemne relacje pozwalają na zdefiniowanie
ich indywidualnych cech, różnicujących względem siebie kolekcje.
Przyjęty model analizy ze względu na swój przedmiot nie może jednak
być konfrontowany wyłącznie w odniesieniu do dyskursu teoretycznego
tworzonego „na zewnątrz” kolekcji. Uwzględnia on także procesy, które
konstytuują jej „wewnętrzny” język, ujawniający proces kolekcjonowania,
a więc praktykę włączania do zbiorów obrazów i rzeźb. W tym znaczeniu
kolekcjonowanie rozumiane jest jako proces nie polegający wyłącznie na
chęci zdobycia przedmiotów reprezentatywnych dla swojego rodzaju
i epoki, lecz ukazujący również przesłanki budowania dyskursu o tych
przedmiotach i epoce, a także o kolekcji, do której przedmioty te trafiają,
którą uzupełniają i z którą wchodzą we wzajemne relacje. Praktyka ko-
lekcjonerska rozumiana jest tu jednak wąsko, z perspektywy strategii
1 Określ, za: A. Rottenberg, Rzeźba „postmalarska”, (w:) Materiały Kola Naukowego
Instytutu Historii Sztuki, Warszawa 1987, z. 2, s. 84-90.
loading ...