Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 16.2005

Page: 121
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2005/0123
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
ODBUDOWA MODERNIZMU - MODERNIZM ODBUDOWY

121

ry”57, zdawała się być najbardziej medialnym przykładem modernizmu,
po którego stronie opowiedziały się władze RFN. Pamiętano jego związki
z Niemcami (a dokładniej Republiką Weimarską), m.in. z Alfredem
Rothem, który po raz pierwszy opublikował jeden z głównych traktatów
awangardy - właśnie Le Corbusiera Pięć punktów architektury nowocze-
snej58. Niewątpliwie chęć ściągnięcia architekta do podnoszącego się
z gruzów Berlina wzmocniła fama najsłynniejszego wówczas przykładu
powojennej odbudowy w typie galeriowca: wspomnianej Corbusierow-
skiej jednostki mieszkalnej (Unitę cPHabitation a Grandeur C on formę)
w Marsylii-Michelet z 1952 roku i jej mutacji w Nantes-Reze (1955)59.
Obie stanowiły nie tylko dom mieszkalny, ale zawierając sklepy, urzędy,
bazę gastronomiczną i urządzenia rekreacyjne na dachu, przejmowały
funkcje wspólnotowe miasta. Berliński dom Le Corbusiera, Wohneinheit
angemessener Grófie Typ Berlin60, został skonstruowany — podobnie jak
dwa poprzednie - w różnorodnej technice żelbetowej, częściowo z prefa-
brykatów, a po części w materiale sporządzanym na placu budowy61.
Bryła budynku o formie leżącego prostopadłościanu została wsparta na
dwóch typach filarów - pilotis - w porządku alternacyjnym. Utworzona
w ten sposób parterowa „kondygnacja powietrzna” nadaje lekkości ma-
sywnemu woluminowi 17-piętrowej budowli. Płytowe podpory, będące
zredukowanymi płaszczyznami ścian poprzecznych, mają kształt trapezu
o węższej podstawie skierowanej do dołu. Usytuowane są po dwa - raz
rozchylając się na zewnątrz, raz skupiając ku środkowi62.

57 C. Hoff, Le Corbusier- in Berlin, Bauwelt H. 41, 14. Oktober 1957, s. 1091. Zob. też:
Sz.P. Kubiak, Co widać z dachu Corbusierhaus?, „Czas Kultury” nr 4, 2003, s. 11-17.
58 A. Roth, Zwei Wohnhauser von Le Corbusier und Pierre Jeanneret, Stuttgart 1927.
Książkę opublikowano w związku z wystawą w Weissenhof, na potrzeby której Le
Corbusier wybudował dwa domy. Więcej o związkach Szwajcara z Niemcami czyt. w:
W. Oechslin, Le Corbusier und Deutschlcind: 1910/1911, (w:) idem, Moderne entwerfen.
Architektur und Kulturgeschichte, Koln 1999, s. 172-191.
59 Zob.: K. Frampton, Le Corbusier, London 2001, s. 150-166; Ch. Jencks, Le Corbu-
sier - tragizm współczesnej architektury, Warszawa 1982, s. 149-163; L.Mumford, Der
„Nonsens” von Marseille, „Baukunst und Werkform” nr 1, 1958, s. 30 (streszczenie arty-
kułu w: ,Architektura” nr 4, 1958, s. 162); J. Sbriglio, Le Corbusier l’Unite d’Habitation de
Marseille, Marseille 1992, passim.
60 F. Miiller-Reppen, Le Corbusier’s Wohneinheit „Typ Berlin”, Berlin 1958, s. 9.
61 Piaszczyste podłoże wymusiło (niezależnie od fundamentów poszczególnych pod-
pór) dodatkowe utwardzanie terenu z użyciem betonowej płyty fundamentowej. Korpus
budynku wykonano z betonu. Monolityczne stropy zostały wylane w czasie wznoszenia
obiektu, ściany pionowe z płyt - zamontowane przy pomocy dźwigu. Wohneinheit ange-
messener Grófie Typ Berlin. Technik und Konstruktion des neuen Baues von Le Corbusier,
„Bauwelt” H. 41, 14. Oktober 1957, s. 1094-1096.
62 Zob. C. Siegel, Formy strukturalne w nowoczesnej architekturze, Warszawa 1974,

s. 110.
loading ...