Bartoli, Pietro Santo ; Bellori, Giovanni Pietro [Oth.]; La Chausse, Michel-Ange de [Oth.]
Picturae Antiquae Cryptarum Romanarum Et Sepulchri Nasonum — Rom, 1750

Page: 15
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bartoli1750/0043
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
Vttur P/uts •

P I C T. V E T. I N C R Y P T. RoMAN, T A B. X. I 5

ferpina autem & Ifis , Terra, & Rhea , & Vefta, & fexcentis aliis nominihus ap-
pellatur.

Licct autem tanto in honore apud veteres fuerint elementa s mirum tamen
nemini efle debet , fi illa fuper hujufmodi iEdium veftibulo difpofita confpi-
ciuntur; eifdemque veluti fint ornamento. De Solc cnim, cui templum hoc di-
catum fignificavimus, vitam omnia mutuantur, ut inquit Macrobius. * Sol quo-
que Cor cosli, mens mundi, feu temperatio ab eodem Macrobio dicltus eft * > nempe Tm.^lt
Deus ipfe, juxta Platonicorum fententiam. Solem infuper mundi ejfe caput, & re- l^^T
rum fatorem, innuit laudatus Macrobius. * Ariftoteles praeterea accedente Sole jr&
nerationem , & recedente corruptionem fieri dpcet * . Quare, quum Sol univerfum cap.io. edit. Pa-
hunc terrarum orbem moderetur ; ac terrense foecunditatis audor fit, quatuor r'lftom'x'
profeclo elementa , ut eidem pareant, ejufque foecunda excipiant defluvia, prae-
fto efle debent. Materia namque, juxta laudatum Ariftotelem *, formam cx-
petit* perinde ac fi fosmina marem , ac turpe pulchrum appeteret. Hinc eft, quod »• 1.
Plato apud Laertium *, Sv'o rcov "mvTwv <vmtowc» Stov koI vMv , ov koa vQv

1 i \ ,t ? -\ v <r. >. t * ' -\ "r ,h* «, ■ , , , fcrlhl

4ft£90W)$$lVH X<U CUTIOV efVcU tPi T»V VAVV cL^lfXOCTlSOV KcU (LTTBipoV, c/Zj W yiViSidU TO (tVyYfl-

Aclta. Rerum omnium duo initia , materiam Deumque conftituebat: quem quidem &
mentem & caufam appellat: materiam autem figurarum expertem effe , atque infini-
tam, e qua gigni omnt, quod concretum efi .

Rotundum praeterea hujufmodi templum, Solis curfum , motu orbico cir-
cumadum ficuti quatuor & viginti cjufdem feneftrae, quarum duodecim in fe-
micirculo cuique licet enumerare, totidem diei horas nobis indicare videntur.
Neque fortafle aberraverim, fi templum hoc Pythiae aedes efle afHrmarem, in
quibus illa , refponfa confulentibus dare confuevit: quofdam enim videre eft ,
qui illius oracula fcitatum petunt. Ejufdem quidem templi oftium , licet ad il-
lud quinque gradibus confcendatur, (n. 12.) cujufdam fpecus ingreflio videtun
neque illi abfimile, cjuod Strabo nobis defcribit: fic enim inquit *: ®om J>' «-
wrofAAMraof dvfov xmtev i$$a&isg, jf uci\<L tvpvgouov: Oraculum ipfum ajunt ejfe ca-'j^j«^
<vam profunde fpecum, aditu non admodum lato. Ex ea infuper fpiritum efferri furo- s
ris divini efficacem, idem Strabo fcribit *; fupra orificium vero tripodem fitum fubli-* m'
mem, quo confcenfo Tythia ubi fpiritum exceperit, carmine folutaque oratione fortes
ab eapronunciari: porro poetas efe quofdam fani admmiftros , quiprofa oratione edita
in verfus numerofque redigant: Hinc illud Ciceronis * jocofe didum.

Tyrrhi temporibus jam Apollo facere verfus defierat,
Quin etiam (idem templum) in medio totius terrarum orbis jacere quidam fenfe-
runt, ut laudatus auclor narrat * terr^que umbilicum dixerunt; fabulam infuper * u.smbo ioc.
commenti, qu<z apud Tindarum * quoque refertur , ibi locorum conveniffe duas aaui->c*'j-/2l)
las (aiii corvos ajunt, ain cycnos) ayove emiffas, alteram abortu, ab occafu al- od-lv-& r/-
teram Solis. Monftratur etiam umbilicus quidam in eo templo fafciis velatus , inque
eo dua imagines iftius fabuU. Videndus quoque hac de re Plutarchus *. Ad quod *
faciunt verfus illi ex vetere quodamPoeta, quos Varro *, & Cicero* afferunt. f&fZtll.

0 SanBe Apollo , qui umbilicum certum terrarum obfides, *J^fz'ds D>vl'

Vnde fuperftitiofa primUM fiema evafit vox fera .
Tanta autem audoritate apud vetercs hujufmodi oraculum valuit j ut Lycurgus,
fcribit Cicero, * qui lacedxmoniorum Rempublicam temperavit, leges fuas auilori-*n^-l'de'Dlv]-
tate Apollinis Delphici confirmaverit: quas quum vellet Lyfander commutare , eadem
eft prohibitus religione .

Praetereundum porro non eft , quod diclum illud cujufdam ex feptem Grze-
ciae fapientibus, TvfaiticLvw, nempe Nofce teipfum, eodem in templo in pila la-
pidea incifum extitifle fertur; digna profeclo Philofopho fententia, ac folidum
fapientias fnndamentum ! Aufonius: * */»f«^5^ffl»

Delphis Sohnem fcripfitfe fama eft Atticum, m'

Tvcc5>i ozclvtov , quod Latinum eft, Nofce te.

Multi hoc Laconis effe Chilonis putant.
Velum infuper extenfum , (n. i^.) quod aream e regione alterius templi
(n. 14.) tegit, contra aeftum, coelive injuriam excitatum efle affirmare aufim,

de

*i Rer- Gcogr.
iib. 9. edit. Am-
707.

Ibldim ■

<v'mai.
loading ...