Bartoli, Pietro Santo ; Bellori, Giovanni Pietro [Oth.]; La Chausse, Michel-Ange de [Oth.]
Picturae Antiquae Cryptarum Romanarum Et Sepulchri Nasonum — Rom, 1750

Page: 23
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bartoli1750/0051
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
P I C T. V E T. I N CrYPT, R O M A N. T A B. Xlil. 2

ferunt. Quidam deniquc Poeta , (n. g.) ipfemet fortafle Nonnus , laurea prae-
cinclus corona, Bacchi laudes perfcquitur, ejufque arcana facra explicat. Quod
ad hanc Tabulam XII. attinct, ea laudati Blanchini fuit opinio, *ut in ilia_,,
quas innuimus caeremonias, exhiberi putaret , quibus, quum myfteriis initia-
rentur, veteres uti confueverunt. Quae quidem fententia quum ab iis, quse di-
ximus, minimc abhorreatnihil eft caufae, cur in ea exponenda plurimum ope-
rae infumam: illud tantum dicam, cx laudati au&oris , quoad vixit, ore ac
ftylo percnnem eruditionis fontem emanafle.

t a b u l a xiii

Nymphicim in
horth Burhcrlnh

repertunt

VEtus hujufmodi Piclura, quam & lineamcntis, & colorum artificio vi- k
fendam hac in Tabula exhibemus, in hortis Barberinis, quum terra_, n
circa novas aedes altius effoderetur, in antiquae fepultaeque cellulae pa-
riete fe aperuitl In quam fane Lucas Holftenius Vaticanae Bibliothecae cuftosj vir
profedo de literaria Republica optime meritus, quique in veterum monumentis
perveftigandis nemini aevi fui judicii pcrfpicacitate fecundus extitit; Commenta-
riolum edidit. * Hic itaque, poftquam illam vivis eloquentiae coloribus depinxif-
fet, hoc pa&o diflerit.

sint\q- cdit- y(-

Sed noftra^haec (fcilket Titlura) fimul atque in lucem propofita fuit, mirifi- ™fjm'*'pt£'
ce exercuit curiofitatem eorum, qui veteribus hujufmodi monumcntis pervefti-
gandis, explicandifquc incumbunt. In his familiam tunc ducebat Alexander Do-
natus, qui poft plurimos ejufdem generis & argumenti Scriptorcs, veterem re-
centemque Romam commentario perquam erudito illuftravit. Hic perfuafiflimum
fibi habebat, eo loci, ubi aedes Barberinae non ita pridem furrexerunt, Capito-
lium vetus a Numa regc olim conditum fuiffe j five aedem Jovi, Minerv3e, Juno-
ni; & propeadditam eis Regis domum, cujus locus adhuc Plutarchi tempore of-
tendebatur. His quum alia fuffragari, tum aliquid argumenti capi putabat ab ef-
folfa piclura. Nam Jupiter, inquit, <uyfo^oQ, fi poetae audiuntur, ideft, a capra
nutritus, fuam illam Amalthaeam unice dilexit, Coeloque donatam, ortu occafu-
que imbribus fluentcm fccit. Hoc vero pidae ad Jovis aedem pafcentes, otiantef-
que; vel ad aquationem defcendentes caprae, labentibus circum, & ftagnantibus
aquis, fignificare poterunt. Numa autem nonne deledatus Aventino fonte, multa
fercbatur ibi ab Egeria didicifle \ Haec vir doftus ad pidurse hujus explicatio-
nem tunc afFerebat, quae altius repetita & arceflka longius videntur . Quis enim,
urbis facie toties mutata, cafca ifta monumenta, aut verius aenigmata, ufque_j
ad excidiutn ejus perdurafse credat $

Sed nobis quoquc divinarc liceat: quandoquidem, ut vetus Grsecise ver-
bum eft, cjui vtra conjicit, ille vates optimus. Etenim nifi me animus oculique_,
egregie fallunt, Nymphaeumj five facrum aquarum fontiumque locum in hac
Tabula mihi perfpicere videor. Omnia enim Nymphis conveniunt: antrum na-
tivis tophis lapidibufque lacunatum, & arcuata in camerae formam rupes; tum
fcaturientes paflim uberrimis fontibus, & excerptae diffufaeque caftellis aquae »
ad haec aedicula oftio antri appofita, & eminentes in ejus faftigio crateres; pa-
fcentes quoque circa eandem capellae . Accedunt & varia hfo^icm>, five Compita-
tium Deorum fimulacra, quae loci religionem confirmant. Ad lingula eorunxj ,
quae dixi, ftabilienda; argumenta, vcterumque tcftimonia conquiri neceflum non
eft. Quis enim vel kviter Poetarum facris initiatus antra Nymphis dedicata
dubitet? praefertim qui Porphyrii Philofophi luculentam diflertationem lcgerit, ■* ■£erS2Z
qua Homericum illud Nv^pharum antrum, obfcurae & reconditiflimae fapien-f ^ff^
tise plenum, llluftravit. Unde ab Orpheo mter aiia JNympnae ^o^aLpea mAvyQ tj-
}Uc^oLffMvcuhoc eft, antricoU& fpecu gaudentes indigitantur. * Nec temere qu%r>f&,.V"'*
vis antra colunt, fed fontium & aquarum fcatebris irrigua: hinc idem Orpheus: * l^Zrlldt
^otis^k 7^ u?5' ^Virowi, Qwz liquidas habitant fub terra■ anfraSlibus c°f"^'

sedcs . Et Vergilius, * Lybicum illud fcopulis pendentibus antrum, quod intus aquae * l^.i.^j.
dulces fcaturirent, Nympharum domum appellat: eam enim ob caufam Hydriadesv'170'
loading ...