Bartoli, Pietro Santo ; Bellori, Giovanni Pietro [Oth.]; La Chausse, Michel-Ange de [Oth.]
Picturae Antiquae Cryptarum Romanarum Et Sepulchri Nasonum — Rom, 1750

Page: 88
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bartoli1750/0162
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
88 Animadversiones ad Appendicem

& C. Medii funt pueruli tunicis praecin&is induti, qui operam dant florum cul-
turae. Inter angulos autem C & D medius ftat magifter togatus pone abacum_,
cui adftat pupulus penulatus cum cucullo dexteram fuftollens, quafi quid memo-
riter recitet . Ex alto dependent praemium, & punitio , ferula nempe peculiari
modo contexta, & corolla foluta, quam manibus contrectat magifter, eamque pue-
ro demonftrat, quafi illum praemiis allicere malit potius, quam caftigatione co-
ercere, fecundum Quintiliani aureum de inftituendis ingenuis prseceptum . Ferula
haec non ex herba quadam cognomine videtur compa&a, fed vel ligneola, ut il-
la, de qua Martialis ait:

Imirata nimium pueris , grat&que magifiris,
Clara Trometheo munere LlGNA fumus :
vel coriacea, vel ex cannabe contorta , qua puerorum manus caedebant magiftri,
juitmisat.i. & psedagogi. Hinc Juvenalis *:

Et nos ergo manum ferulx fuhduximus.
Et Prudcntius : *

JEtas prima crepantihus

Flevit fuh ferulis.

Hinc & inde alii pueri colludentes , & facra imitantes, ut nunc quoque noflris
moris eft. Arulas extrudas videas, frondibus ornatas, fuper quas figillum po-
ftum; in dextera Dianae venatricis, in fmiftra Veneris Anadyomenes. Huic myr-
to coronati cyathum in altum fublatum ferunt, illi autem varia libamina. No-
tandus eft puer ille cum flabello ante aram Veneris , ex quo quam antiquus fit
cjus ufus etiam in facris' evincitur , ad abigendas mufcas ne liba attaminarent.
* Dt 4. t. Habellum quoquc inter inftrumenta venerea adnumeratur ab Ovidio. * In oppo-
l61' fta fornicis parte hsec eadem puerilia facra cernuntur, quibus autem numinibus
facla fint, non aufim adfirmare; fed ft conjeclari licet, figilla aris impofita Jo-
vem alterum , alterum Minervam referre videntur. Jovis enim fimulacrum , ut
plurimum fedens oifendimus, ut tanto Numini maxime decet, quod pater homi-
num, atque Deorum paflim appelletur. Sufpicor hic pueros quemdam ex eis ad
jurandum adigere. Ille vero ftrenue repugnare, nam illum invitum, & totis vi-
ribus repugnantem ad tangendam aram protrahunt, ut moris erat eorum, qui
jusjurandum fufcipiebant. Plautus Rud. ad. 5. fc 2. v. 26.

T A B U L A V.

IN hac Tabula videre eft quarta pars plaftici operis, quod in fornicc cu-
jufdam cubiculi Thermarum a Tito Imperatore in Monte Exquilino aedifi-
catarum exftabat, quod temporis injuria, vel hominum negligentia jamdiu
periit. Si integram hujus lacunaris graphidem haberemus, nonnulla fortaffe pro-
ferre polfcmus , quae ad ejus enarrationem conducerent. Verum quum undique
dctruncatum appareat, Oedipo potius, quam antiquitatum gnaro opus eft. Cen-
taurorum concertationes, puellarum puerorumque lufus , Europae raptum, Bac-
chantes nudi cumthyrfo, pampinifque coronati, hic fparfim delineati, non indi-
gcnt Iongiore fcrmone, aut explanatione , quum per fe manifefte appareant. An
autcm haec omnia ad Bacchum fpedent, videant eruditi. Tot tigres undique difc
fiti fufpicionem nonnullam movent, ad hoc Numen ea omnia pertinere. Verum_,
quid ad Bacchum currus ille inter undas a quodam marino Genio impulfus, qui
in medio laqueare confpicitur , praefertim quum in eo infideat vir, vel mulier
veftimento velata? Sed quid in cxtima parte matrona quaedam cum infante, Ro-
mano more ambo induti ? quae pidura non ad fabulas , fed ad hiftoriam refercn-
da effc videtur. Quidquid tandem fit mirificum opus eft , fummaquc elegantia_,
caciatum.

TA-
loading ...