Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond [Editor]
Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond — 1.1899-1900

Page: 73
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/bulletin_knob1899_1900/0081
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
73

Karolingische sculpturen, op wier bezit zelfs groote musea trotsch
zijn. Ik noem o. a. een ivoren kam met twee grijpvogels versierd,
afgebeeld als No. 2 in den catalogus van «Originalskulp turen* in het
museum te Neurenberg.

Uit veel lateren tijd dateeren twee zilveren avondmaalbekers, in
bruikleen ontvangen van de Ned. Herv. Kerkvoogdij te Leeuwarden.

De eene heeft de eigenaardigheid nog van katholieken oorsprong
te zijn, zooals blijkt uit het volgende randschrift:

MR. Frans Symo.z. Prebedarijs. To. Oldehove.
Heeft Besproke. 2. B?kr. To. Kercks. Behove. 1564.

Deze prebendarijs genoot de vruchten van het St. Christophori-
leen (of prebende) in de kerk'te Oldehove (een der drie dorpen, waaruit
Leeuwarden is samengesteld) of wel hij was beneficiant van het St-
Jobsleen te Oldehove, dat gefundeerd werd »tot der kerkendiensten en
tot af biddinge der overleden vrienden (verwanten) haar schuld aan God.«

Blijkbaar heeft deze beker tot model gediend voor den tweede,
waarop het jaar 1684 voorkomt. Het zijn de eerste avondmaalsbekers
op voet, die het Friesch Museum ontvangt. De breede platte voet is
door een zeer korten stam verbonden aan een effen, bijna rechtwan-
digen kelk.

Hier ter plaatse moet ik de opmerking maken, dat er bij de
Friesche kerkvoogdijen, niet alleen bekers, maar ook drinkhoorns voor-
komen, zooals Mr. Berns, onze rijksarchivaris, mij nog onlangs, op
grond van eigen waarneming mededeelde. Het Museum bewaart een
drinkhoorn, die reeds eenige eeuwen geleden toebehoorde aan de kerk
te Buxum (Boxum.)

Arme kerkvoogdijen gebruikten wel avondmaalsbekers van tin,
die belangrijk kunnen zijn als objecten van volkskunst. Onze correspon-
dent op Terschelling bezorgde er dit jaar een, die o. a. georneerd is
met ingepunte tulpebloemen, eene in de vorige eeuw geliefkoosde
versiering. Ik vond ze op talrijke lederen messenscheeden, op heften van
messen en zelfs uitgezaagd in het koperen deksel van eenen beddewarmer.

Mocht men betwijfelen of zulke tinnen bekers wel avondmaals-
bekers zijn, dan wijs ik op een groote avondmaalskan van tin, die
blijkens een opschrift, in de vorige eeuw behoord heeft aan de kerk-
voogdij te Stiens.

P. C. J. A. Boeles Jr.
loading ...