1483. 217
Int erste, soe hevet Tamme van oren nalatene guderen sunderlinx van deme deele ores
huses, dat se doe tor tyd sulffs bewoende, myd den inguederen unde huesreetscappen dairinne,
ervent ghemaket unde ghesettet orer broeder kyndere Ulbet, Eypperde unde Janneken eyn
maghedekyn, alzoe dat de twe broeder vorg. sollen hebben to erfftale de helffte unde Janneken
de anderen helffte yeghen de beyden broeder van deme deel hueses unde anderen inguderen
effte huesretscappen soedanich, dat de synnen unde werden naeghelaten van Tammen, de ghelyke
to deylene in twe ghelyke deele. Sunder uth desen guderen sollen se tosamen tovorn affgheven
Frederike, oren broeder, 20 Arnsgulden in ghelde unde orer suster Aelheyde to behoeff unde to
hulpe orer doehterken Deweren teyn Arnsgulden, wante se Aelheyde unde oren manne soe guet
tovoren hedde ghegeven unde betaelt, alze veer styg-he Aernsgulden to beraede, unde eer en
mochte oek nycht meer gheboren, see Tamme dairsulffs sechte, unde hijrmede sollen de alle to-
vreden wesen. Item soe sali men boven all de rechtferdighen schulde uthe den guderen betalen.
Vortmeer weer oek sake dat Janneke storve voir ore broeders, soe solden de gudere vortan
allene erven unde vallen up Ulbete unde Eypperde ende numment anders. Weer oek, dat de
vorg. broedere storven voir Janneken, soe solde dat allene erven up Janneken. Woerde oek
saeke, dat Janneke storve nae oren broederen unde ghene erven nae en lethe van oren lyve
gheboren echte unde rechte, dan sali men eer nalatene guder keren to der eren Gots nae wyllen
unde schickynge der testamentarien effte oren nakomene. Tho den anderen, soe hevet Tamme
gheschicket, dattet ander deel huses, int sueden stände, sali syn tor eren Götz, soe dat
men jaerlix üth ende van deme huse sali gbeven unde betalen voir salicheyt Hermans unde
orer eyghenen seien achte Arnsgulden, dre gülden deme kerckheren unde vicario tosamen.
Item van den vyff güldenen deme prester to unse lewen Frowen altaer eynen halven Arens-
gulden. Item den anderen presteren, de dair celebreren unde vigilie mede synghen in an-
niversario viff krumstert. Item deme koester oek 5 krumstert unde eyn halff punt waslychte ton
mynnesten to den offer, unde dat voir eyne ewighe memorien to holden myd vigilie unde zeel-
myssen jaerlix to holden up eynen dach in der kerspelkercken to Emeden yoir Hermans unde
Tammen zelen truweliken to bydden. Item uth desen huse sali men oek jaerlix gheven to den
gasthuse to behoeff der armen anderhalven Arnsgulden. Item Luedeke van Duethen hefft oek
jaerlix ses Arnsgulden renthe üth desen huse, de men mach üthkoepen myd hundert Arensgulden.
Item weer dann dat noch jaerlix wes meer konde komen uth deme huse, dat solde men den ar-
men gheven. Item soe was oek de eddele vrowe Thede, gravynne unde Iandesfrowe Oestfries-
landes, saligen Herman unde Tammen schuldich ghebleven hundert Arnsgulden unde 12 van vor--
deenden lone unde vysehetouwe, de hundert gülden gaff Tamme umme Götz willen voir Hermans
unde ore seien, de vifftich in de kerspelkerken to Emeden to der nygen tafelen up dat hoeghe
altaer, unde de anderen vifftich to den broederen to Phalleren tor tymmerynge, unde de hundert
gülden hevet de vorbenompte vrowe unde gravynne betaelt, yo 10 grote voir den gülden ghe-
rekend. Item oer anderen uthschulde unde inschult steyt gheteykent in deme eersten prothocoll
effte entwerpyngh des testamentes in eyne papyrene zedulen myd deser hand ghescreven unde
getekend.
Zu Testamentsexekutoren ernennt Tamme: hereu Johanne Moermanne, viearium, unde
heren Jacob, prebendatum in der kereken Emeden, unde voirt oer naekomene to den sulfften
beneiieien nae en beyden.
Int erste, soe hevet Tamme van oren nalatene guderen sunderlinx van deme deele ores
huses, dat se doe tor tyd sulffs bewoende, myd den inguederen unde huesreetscappen dairinne,
ervent ghemaket unde ghesettet orer broeder kyndere Ulbet, Eypperde unde Janneken eyn
maghedekyn, alzoe dat de twe broeder vorg. sollen hebben to erfftale de helffte unde Janneken
de anderen helffte yeghen de beyden broeder van deme deel hueses unde anderen inguderen
effte huesretscappen soedanich, dat de synnen unde werden naeghelaten van Tammen, de ghelyke
to deylene in twe ghelyke deele. Sunder uth desen guderen sollen se tosamen tovorn affgheven
Frederike, oren broeder, 20 Arnsgulden in ghelde unde orer suster Aelheyde to behoeff unde to
hulpe orer doehterken Deweren teyn Arnsgulden, wante se Aelheyde unde oren manne soe guet
tovoren hedde ghegeven unde betaelt, alze veer styg-he Aernsgulden to beraede, unde eer en
mochte oek nycht meer gheboren, see Tamme dairsulffs sechte, unde hijrmede sollen de alle to-
vreden wesen. Item soe sali men boven all de rechtferdighen schulde uthe den guderen betalen.
Vortmeer weer oek sake dat Janneke storve voir ore broeders, soe solden de gudere vortan
allene erven unde vallen up Ulbete unde Eypperde ende numment anders. Weer oek, dat de
vorg. broedere storven voir Janneken, soe solde dat allene erven up Janneken. Woerde oek
saeke, dat Janneke storve nae oren broederen unde ghene erven nae en lethe van oren lyve
gheboren echte unde rechte, dan sali men eer nalatene guder keren to der eren Gots nae wyllen
unde schickynge der testamentarien effte oren nakomene. Tho den anderen, soe hevet Tamme
gheschicket, dattet ander deel huses, int sueden stände, sali syn tor eren Götz, soe dat
men jaerlix üth ende van deme huse sali gbeven unde betalen voir salicheyt Hermans unde
orer eyghenen seien achte Arnsgulden, dre gülden deme kerckheren unde vicario tosamen.
Item van den vyff güldenen deme prester to unse lewen Frowen altaer eynen halven Arens-
gulden. Item den anderen presteren, de dair celebreren unde vigilie mede synghen in an-
niversario viff krumstert. Item deme koester oek 5 krumstert unde eyn halff punt waslychte ton
mynnesten to den offer, unde dat voir eyne ewighe memorien to holden myd vigilie unde zeel-
myssen jaerlix to holden up eynen dach in der kerspelkercken to Emeden yoir Hermans unde
Tammen zelen truweliken to bydden. Item uth desen huse sali men oek jaerlix gheven to den
gasthuse to behoeff der armen anderhalven Arnsgulden. Item Luedeke van Duethen hefft oek
jaerlix ses Arnsgulden renthe üth desen huse, de men mach üthkoepen myd hundert Arensgulden.
Item weer dann dat noch jaerlix wes meer konde komen uth deme huse, dat solde men den ar-
men gheven. Item soe was oek de eddele vrowe Thede, gravynne unde Iandesfrowe Oestfries-
landes, saligen Herman unde Tammen schuldich ghebleven hundert Arnsgulden unde 12 van vor--
deenden lone unde vysehetouwe, de hundert gülden gaff Tamme umme Götz willen voir Hermans
unde ore seien, de vifftich in de kerspelkerken to Emeden to der nygen tafelen up dat hoeghe
altaer, unde de anderen vifftich to den broederen to Phalleren tor tymmerynge, unde de hundert
gülden hevet de vorbenompte vrowe unde gravynne betaelt, yo 10 grote voir den gülden ghe-
rekend. Item oer anderen uthschulde unde inschult steyt gheteykent in deme eersten prothocoll
effte entwerpyngh des testamentes in eyne papyrene zedulen myd deser hand ghescreven unde
getekend.
Zu Testamentsexekutoren ernennt Tamme: hereu Johanne Moermanne, viearium, unde
heren Jacob, prebendatum in der kereken Emeden, unde voirt oer naekomene to den sulfften
beneiieien nae en beyden.



