Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia [Editor]
Ephēmeris archaiologikē — 1886

Page: 33
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ephemarch1886/0028
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
33

ΑΝΑΣΚΑΦΑΙ ΤΑΦΩΝ ΕΝ ΕΡΕΤΡΙΑ

34

οπτής έχουσας σχήμα ούχί τετραγωνικόν, αλλ
ελλειψοειδές - και αύται δέ ενίοτε σύγκεινται έκ δύο
τεμαχίων άκριβώς προσηρμοσμένων άλλήλοις (1).
Ό πώρος είναι λευκότερος και μαλακώτερος τοΟ
επιτόπιου, φαίνεται δέ δτι είσήγετο έξωθεν, ίσως
έξ Αίγίνης' δια τοΰτο οί πενέστεροι των Ερετριέων
άντικαθίστων αύτόν δια πλακών έκ γης όπτης.

Και έν τοϊς τοΟ πέμπτου αιώνος τάφοις μόνον
ληκύθους εΰρομεν, έρυθρομόρφους και λευκάς, έν
έν! δέ και έν άλάβαστρον λευκόν, ουδέν δ' άγγειον
άλλου σχήματος" έν δέ τοις τοΟ τετάρτου αιώνος
ύπηρχον ένίοτε μετά τών ληκύθων καί τινα ληκύ-
θια τών νεωτέρων άττικών, ών ή κοιλία είναι σχε-
δόν σφαιρική. Ή τέχνη τών τε μελανόμορφων και
τών έρυΟρομόρφων και τών λευκών ληκύθων είναι
καθαρώς άττική,ώς γίνεται δηλον έκ τών έν πίν. 4
δειγμάτων. ΤοΟτο άποδεικνύει και τρίτη λήκυθος,
έφ' ής έπ! εδάφους ύπολεύκου παρίσταται μορφή
έφήβου έν χ)\αμύδι μελανή" παρ'αύτήν ή έπιγραφή

Λ V Α V Κ Ο Ν
Κ Α ι- Ο *

Εν ολω άνεκαλύφθησαν λήκυθοι περί τάς έβδο-
μήκοντα, ών αί πλείσται όμως ήσαν έντελώς έφθαρ-
μέναι' έκ τών λευκών άξιαι λόγου διά τε τήν δια-
τήρησιν και τάς παραστάσεις των είναι μόλις δέκα
ή δώδεκα, πασαι δέ ήσαν ύπέρ τάς τριάκοντα. Εύ-
ρέθησαν δέ έν ολίγοις σχετικώς τάφοις' εις μόνος
περιείχεν εξ τοιαύτας, άλλος τεσσάρας και οί λοι-
ποί σχεδόν πάντοτε πλείονας της μιας" ώστε ή βε-
βαίωσις τοΟ Ε. ΡοΙΙϊβΓ (Εΐαάβ ευτ 1β8 Ιβογίΐιβδ
1883 σ. 3), οτι αί λευκά! λήκυ-
θοι εύρίσκονται μόνον έν τάφοις της Αττικής, όλως
δ' έξαιρετικώς καί τυχαίως έν άλλαις χώραις, δέν
δύναται νά ίσχύη καί περί της 'Ερετρίας' διότι έν-
ταΟθα εύρίσκονται, δύναται τις νά εί'πη, τόσον συχνά
όσον καί έν τή Αττική. Προϋποθέτει δέ κατά τήν
γνώμην μου τό μέγα τούτο πλήθος τών έν Ερέ-
τρια ευρισκομένων λευκών ληκύθων καί έπιτόπιον

(1) Ο! έκ κεραμίδων τετραγωνικοί τάφοι (και μόνον αϋτο'ι) φαίνε-
ται οτι ώς οί εΰΟηνότεροι πάντων έξηκολοΰΟησαν έν 7ρτ|σει οντες και
καΟ' απαντάς τούς Ιπομε'νους αιώνας' άγγεΐά τινα μικρά έν αυτοϊς εδ-
ρεθε'ντα άνήκουσιν εϊς.τόν τρίτον και δεύτερον αιώνα, τα δέ υάλινα
αγγεία, τά χρυσά φύλλα και κοσμήματα, τά όποϊά τίνες περιεΐχον,
δεικνύουσι χρόνους ετι μεταγενεστε'ρους.

ΕΦΗΜΕΡΙΕ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ 1886.

κατασκευήν, διότι δέν φαίνεται πιθανόν, δτι αν κα!
τοσαύτη έγίνετο αύτών χρήσις ενταύθα, δμως ου-
δείς Αθηναίος τεχνίτης έσκέφθη νά μεταφέρη τό
έργαστήριόν του εις Έρέτριαν, άφου μάλιστα αύτη
λίαν ένωρίς έγένετο ύποτελής τών Αθηνών. Εν-
νοείται, δτι έάν τοΟτο ήναι άληθές, αί έν Έρετρία
ποιηθεΐσαι λήκυθοι δέν δύνανται νά διαφέρωσι τών
άττικών κατά τήν τέχνην" καί τω δντι έγώ του-
λάχιστον ούδεμίαν διαφοράν μεταξύ αύτών παρε-
τήρησα. "Υπέρ της γνώμης δμως, δτι καί έν Ερέ-
τρια κατεσκευάζοντο λευκά!λήκυθοι, φαίνεται συνη-
γοροΟν τό δτι δσαι έξ αύτών έτυχε νά εύρεθώσιν έν
τω αύτώ τάφω δεικνύουσιν όχι μόνον τήν αύτήν
έποχήν καί τήν αύτήν τέχνην, άλλά σχεδόν μετά
βεβαιότητος καί τό αντο εργαστήριο*·" τοΟτο δύ-
ναται νά ρηθή προ πάντων περί τεσσάρων τάφων,
διότι αύτο! περιεΐχον πλείονας της υ^ιας όπωσοΟν
διατηρουμένας' εύρέθησαν δέ έν μέν τω πρώτω έξ
δμοΐί, έν τω δευτέρω τέσσαρες, έν τω τρίτω τρεις
καί έν τω τετάρτω δυο" ύποθέτω δέ, δτι τοΟτο δέν
θά συνέβαινεν άκριβώς ούτω , έάν οί Έρετριεΐς
ήγόραζον τάς λευκάς ληκύθους παρ' έμπορου είσά-
γοντος αύτάς έξ Αττικής καί από πολλών έργα-
στηρίων' διότι τότε τίνα λόγον ειχον νά έκλέ-
γωσι μεταξύ τόσου πλήθους άγγεΐα τοΟ αύτοΟ έρ-
γαστηρίου, νά μή προτιμώσι δέ μείζονα ποικίλίαν,
άφοΟ ένίοτε σκοπόν είχον νά θέσωσιν έν τω τάφω
πέντε ή έξ ληκύθους. Εύκολώτερα εξηγείται τό
πράγμα, έάν παραδεχθώμεν, οτι έκαστος έπρομη-
θευετο τάς ληκύθους, ών είχε χρείαν , άπ' εύθείας
παρά τεχνίτου έν Έρετρία έργαζομένου , δ μέν
πλούσιος παρά διασημοτέρου, Ό πένης παρ' αφανέ-
στερου (1).

Λευκά! λήκυθοι εύρέθησαν αύνον έν τοις άνω-
τέρω περιγραφεϊσι τάφοις κα! έν τισι κεκαυμένοις,
περί ών κατωτέρω γενήσεται λόγος, συμπεραίνω
δέ δτι αύται έν Ερετρία ουδέποτε είναι νεώτεραι
τοΟ τετάρτου αιώνος, σπανίως δέ τών μέσων αύτοΟ.
Οσον άφορα τήν έν τω τάφω θέσιν τών πραγ-

(1) Ο κ. ΆΟ. Κουμανούδης μο'ι υποβάλλει πρός υποστήριζιν της
εν τω κείμενοι εκτεθείσης γνώμης και τήν £ξής παρατήρησιν, ήν έγώ
πληρέστατα συμμερίζομαι, οτι δηλαδή πολλα'ι λευκα'ι λήκυθοι, ά'τε
'ε'χουσαι ατελώς ώπτημένα ή και έντελώς ωμά χρώματα έξαφανιζό-
μενα δι' απλής και τυχαίας τριβής δεν ήδύναντο νά μετακομίζονται
από τόπου εις τόπον άνευ σπουδαίας βλάβης έλαττούσης τήν άξίαν των
οΊς εμπορεύματος. Τίτο λοιπόν τοΰτο σπουδαίος λόγος, οπως προκα-
λέση τήν ί'δρυσιν επιτόπιων εργαστηρίων.

. - 3
loading ...