Hē En Athēnais Archaiologikē Hetaireia [Editor]
Ephēmeris archaiologikē — 1908

Page: 145
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/ephemarch1908/0088
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
145

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΝ ΑΤΤΙΚΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ

146

μιώνι». Άλλ' Ό Βοηδρομιών ήτο ό τρίτος μήν τοΟ
ΑττικοΟ ημερολογίου. Το έ'τος Λοιπόν 425/4 π.
Χ. ήρχιζε την 30 Ιουλίου, άρα— κατά τον Ορ-
ρβΗ — το προηγούμενον έ'τος ήτο έμβόλιμον. Άλλ'
αντί τοΟ συμπεράσματος τούτου, δυνάμεθα νά συμ-
περάνωμεν άσφαλέστερον, οτί μέχρι -ης αρχής τον
425/4 π. Χ. δεν εϊχε γίνη ακόμη ή ύφαίρεσις τοϋ
μηνός, επομένως ότι το προηγούμενον έ'τος ήτο
κοινόν.

Εύρομεν λοιπόν ασφαλώς 1) οτι ή ύφαίρεσις τοΰ
μηνός έγένετο πάντως πρΌ τοΟ 420 π. Χ., 2) οτι
μέχρι τοΟ τέλους τοΰ 426/5 δεν είχε γίνη ακόμη
αύτη, ώστε περιορίζομέν το διάστημα καθ' 6 έγέ-
νετο ή διόρΟωσις αύτη μεταξύ τοΰ 425/4 και του
421/20 π. Χ. Τά δέ ασφαλώς ευρεθέντα έ'τη εϊνε
τά.έξης:

427/6 κοινόν, 426/5 κοινόν, 425/4 κοινόν,
424/3 έμβόλιμον, 423/2 κοινόν.

"Αξιον παρατηρήσεως τυγχάνει ένταΰΟα δτι εχο-
μεν τρία συνεχή ετη κοινά, δπερ εις ούδεμίαν χρο-
νολογικήν περίοδον των αρχαίων Ελλήνων συνέ -
βαινεν. ΈντεΰΟεν όφείλομεν νά συμπεράνωμεν ό'τι
οί Αθηναίοι έτροποποίησαν τινά τών ετών τούτων
ούτως ώστε νά ύφαιρεΟη Ό μήν, δτι δε τά ετη ταύτα
άνήκουσιν εις την αυτήν όκταετηρίδα. Και όντως
άν δέν συνέβαινε τροποποίησις, άλλ'ύφαίρεσις άπλώς
τοΰ προσθέτου μηνός τοΰ τελευταίου έτους της τε-
λευταίας όκταετηρίδος της 160τοΰς περιόδου, άφ
ένος μεν ο Τέμινος Οά έξεφράζετο τοΰτο ρητώς καΐ
ούχί ώς έξεφράσΟη «Άντί γαρ τών τριών μηνών
τών οφειλόντων εν τοις η έ'τεσιν άγεσΟαι, β μόνον
έμβάλλονται ». 'Λφ' ετέρου δέ γνωρίζομεν ότι τά
εμβόλιμα ετη έν τη οκταετηρίδι κατά τον Γέμινον
ήσαν τό γ, ε και η.("Ετέρα δέ εξ ίσου 5ρ0ή_διανομή
εινε άν ληφθώσιν ώς τοιαΰτα το γ, <? και η). Επο-
μένως τό ετος 424/3 π. Χ. Οά ήτο ή γ, ή ε (ή ς)
ή η. Και εάν μεν ήτο γ ετος ή ΰφαίρεσις τοΰ μη-
νός Οά έγίνετο τω 427/6 π. Χ. κα'ι ούχι μεταξύ
425/4 και 421/20· εάν δέ ήτο ε ή ς-, ή ύφαίρεσις
Οά έγίνετο κατά τό γ ετος, δηλ. τώ 426/5 ή τω
427/6, ό'περ πάλιν απορρίπτεται- άν δέ τέλος ήτο
η, ή ύφαίρεσις Οά έγίνετο επίσης. προ τοΰ 426.
-Αναγκαία λοιπόν συνέπεια προκύπτει δτι τό ετος
424/3 π. Χ. δεν ήτο φυσικώς έμβόλιμον, άλλ' δτι
εϊχε γίνη τροποποίησίς τις κατά τά προκείμενα ετη,

άλλαχϋείσης της τάξεως τών δύο εμβόλιμων ετών
έν τή τελευταία οκταετηρίδι.

Αί μόναι λογικαί άλλαγαϊ δύνανται νά γίνωσιν
είτε διατηρουμένων κοινών τών έτών γ και ε (ή ς)
και καθισταμένου εμβόλιμου τοΰ δ, ό'τε ή τελευ-
ταία όκταετηρ.ίς Οά εΐ/εν έμβάλιμα τά ετη δ και η-
είτε τηρουμένου μεν έμβολίμου τοΰ γ, συμπτυσ-
σομένων δέ τών ζ- (ή ε) και η εις κοινά και καθι-
σταμένου έμβολίμου τοΰ ζ, ότε ή τελευταία όκτα-
ετηρις Οά εΐχεν εμβόλιμα ετη τό γ και τό ζ. Έν
μέν τη πρώτη υποθέσει ή τελευταία οκταετηρις
τών 160 έτών Οά ήρχιζε τώ 427/6 π. Χ., Οά έλη-
γε δέ τώ 420/19.Έν δέ τη δευτέρα ύποΟέσει αύτη
Οά ήρχιζε τώ 430/29 π. Χ., Οά έληγε δέ τώ-

423/2 Κ

"Ωστε ή τό ετος 425/4 π. Χ. ώφειλε νά εινε έμ-
βόλιμον και το έπόμενον κοινόν, ή το 423/2 π.
Χ. ώφειλε νά εινε έμβόλιμον και το προ-ίυούμενον
κοινόν. Έγένετο άρα ή ύφαίρεσις τοϋ μηνός διά της
μεταΰ·έσεως τοϋ έμβολίμου έτους μεταξύ τοϋ 425/4,
π. Χ. και τοϋ 423/2 π. Χ , ή δέ διόρ'&ωσις τής
άρχής. τοϋ έτους έγένετο άπό τοϋ 424/3. Αρχτ]
λοιπόν ιής νέας όκταετηρίδος ήτο είτε τό έτος-
419/8, έν τη πρώτη ύποΟέσει, είτε τό ετος 422/1,
έν τη δευτέρα ύποΟέσει. Και άν μέν ήτο ή πρώτη
άρχή, ή σειρά τών έμβολίμων ετών εϊνε ή τοΰ Γε-
μίνου γ, ε, η, άν δ' ή δευτέρα, ή σειρά τών έμβο-
λίμων έν Αθήναις ήτο γ, ζ-, η.

Πλην τών ανωτέρω υπάρξει κα'ι έτερον χρονο-
λογικον ζήτημα, όπερ εξηγείται δια τής τροπο-
ποιήσεως ταύτης. Και όντως ή έκκεχειρία τοΰ Βρα-
σίδα ήρχισε, κατά τον θουκυδίδην, έν μέν ταΐς.
Αθήναις την 14 τοΰ Έλαφηβολιώνος μηνός, έν δέ
τη Λακεδαίμονι την 12 τοΰ Τεραστίου μηνός τοΰ·
έτους 424/3 π. Χ. 'Αφ' έτερου ή ειρήνη τοΰ Νι-

1 Έν. τί) υποθέσει καθ" ην ή οκταετηρίς Οά ή'ρ/ι'ζε τω 432/1 -.Χ.,,
τό ετος 424/3 Οά ήτο α' ετος νέας οκταετηρίδος, Οά ήτο δέ αδύνατον
νά ήτο έμβόλιμον. Έάν δέ, κατά τόν Βθ8θ1ί1ΐ, ή οκταετηρίς ή'ρ/ιζε.
τω 434/3 π. Χ., τό έτος 426 δ Οά ήτο α' τής νέας όκταετηρίδος, και
επομένως ή υοαίρεσις Οά έγίνετο τό προηγούμενον έτος 427/6, οπερ-
συμφωνεϊ μέν πρός τά έτη, άτινα άνευρομεν, δεν συμφωνεί δμως πρός:
τά ανω ασφαλή συμπεράσματα. Πλην τόΰτου ή οκταετηρίς δεν ήδύ-
νατο νά άρ·/ίζη τω 434/3 π. Χ." διότι, άν μέν λάβωμεν ώς άρ·/ήν
τοϋ 433 την 26Ιουλίου, ε-/ομεν 434/3 α (κοινόν), 433/2 ο (εμδ'όλι-
μρν), 7.αΟ' όσον τό 432 δ'εν ήτο δυνατόν νά άρχίζη την 15 Ιουλίου,,
όις ήσαν τά έτη αδιόρθωτα. "Αν δέ λάβωμεν ώς άρ-^ήν τοΰ 433 την
έπομένην νέαν σελήνην, Οά ϊνωμεν τό 434/3 α (έμβόλιμον), όπερ-
έπίσης άτοπον
loading ...