Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Codex Ivris Civilis Ivstinianei (Band 1): Tomus Hic Primus Digestum Vetus continet — Lyon, 1627

Sheet: 1419
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/justinian1627bd1/0779
License: Public Domain Mark Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
1419 DigestorumLiberXIV. Tit.j. 1420

l.j. J.magistrum.j.eodem. Alterum e/s i»l.j.§.si is.qui nauem.
§.quamquam.eod.tit.l.j.§.si filiusfam.s.naut.caup.stab. Paulus
t. senc. Magiihum nauit Grdci -vocant ns«i: txtrcitortm vo-
atn: SMiicltmm: nautam nauiculamim. Exercitcr destnitur ir.

ot. ad t,

r.Cvl

s.Ha-
J beba. nauem
magutium. iiquiscum
eontrahcns porest igno-
giscri:propier oecessiia-
tcm nauigandi arquum
est, me ceneri ad exem-
plum illius , qui ali-
quem przposuit taber-
na; vel negonationi:
a ciim ramen ha:c uon stt
similis necessitas con-
rrahcndi: quia contra-
hcns cum institoie po-
tcstdclibt
sibicontE

Domintu tenetur ex satlo ma-
gisiripcr eum fr&positt .-sicut domi-
nut exsath insiitoru: cii?n fit ea-
dem ratio, imb maior, Bart.
1, Vlpunvs libro vitensmo-
octaue ad Edicsum.




uis : quia locus, & tem-
pus uon patiunrur plc-
u, , , niiis dcliberaudi consi-
* kttaiaetata ,- n
i m-riori va- lmra' Potd' cn!m con"
t locus sit p(

Ict Adde C)
dinal. n d

ulosus , in quo debec

f Loeo & ts-
cegotia.

dum

apcum ad uauigan-

Dgat

[RTM.]l'ri

TlLITATEM hu-
uis edi&i patere
nemo est qui
ignorec a f. Nam
intctdu igna-
ri cuius iint conditionis , vel
quales , cum magistris proptct
nauigandi necessttatem contra-
hamus, iquum fuit, eum, qui
magistrurn naui imposuit, tcne-
ri: vt tenetur qui institorem ta-
bcrna;, vel ncgotio prarposuit:
cum * iit maior necemtas con-
trahcndi cum magistto,quam
institore. quippe res patitur, vt
de conditione quis institoris
dispiciat, & Cic contrahat. in
nauis magistro non ita: nam f
ui mear: quis corum
Si verd contrahatur cum nautis: an in me
turquddnoniliceceidclicViscocumdcbeamtcncri: quia alia
cll causa, &c. 8; quia qui magistrum pra:ponir, cum co conttahi
permittit: scd si uauta; dolo, vcl culpa aliquid commiscrint, dc
dolo & culpa eorum debet praiponcns tcncri. & hoc in secunda.
[m a g i s t r i.] Prauosui magistrum naui, vt cam locet ad
merces emcndas, vcl vcndcudas. Itcm vc percgrini in ca trans-
cant,vcl ad armamcncaemenda & si sit mercibuE emcudispra:-
positus, hoc nomine tenebitur. & hoc in prima. Non aatem re-
fcrtseruusfuerit, anlibcr :& si seruus, au cxorcicoris, an alte-
rius: & cuius itatis quairiiur. Ec dicitur qudd rcfcrt :& sibi im-
putet,qui talcm pnposuit. & hoc in secunda. [magistrvm
a v t e h.] Non solum intclligitnr magiitcr, quem ererciror
pr;cposuii;sed etiam ilk.quem n:agister,Tjui prarpositus est, pra;-
posuitjsiue sciuerir, siuc ignorauerit exercitor talem magisterio
sungi: quia si scic cum pra;politum,vidctur quod de fafto prijni
magistri impositi teneatut. & hoc faciliiis admittitur in nia-
gisho, quara iii insiitore. & Iiqc in prima. Scd quid si prohibeat
«ercitor ne alium magistrum pra;ponar,vcl nc ralcm; puea Ti-
.tium > Adhuc tamen er contraclu illius rcnebitur. & hoc in se-
cunda. [n o n a v t e m.) Distum est supra qudd ciercitor tc-
nctur dc contractibus magistri, quem naui pnposuir. qna:ritur
tamen ii dc omni conttaftu magistri tcnearur! Et resp.qudd non,
nisi de his, qu* conceinunt nauem, vcl iis , qux fiunt in naui
causa nauigationis.& prosequere tc«um,qui procedit per Mcm-
pla, &pIanuscstvsqueibi,/essTey((»sr«ji. [sed etsi in
preuis.] Dicit si magister nauis dccepit aliqucm emendo
res ncccssarias ad naueui: damnum specrabit ad exercitorem.
[s E D e j s i.] Pra:posivi magistrum nauis.hic magistcr muiua-
uit pecuniam ab aliquo in reteiSionem nauis:certc ego huic mu-
tuanti teneor. Sed quid Ci magister acccpit pecuniam mutuo ab
alio vc soluat huic, qui in refeitionem nauis mutuauic: an cgo
tencarJEcrcsp.quddsicjquasi&istcmutuauerir io refeerionem
aauis.deindc ponit quasdam limitationes contraAuum:quas so-
Icbanc exercitores apponeie magistri?. & proscquitur vsque ibi,
siplurts.Textus satis clarusest.[si plvres.] Praeposui trcs
magistros naui mcsemec eis diuisi officia corum. Dicit:quicquid
aistum cs; cum vno, (iue concradum, ego ad illud teneor. Si au-
tcmdiuisasunt eotumofticia:puta vuushabctpotestarcmlocan-
di,altecpretiume>igcndi, tunc teneor tantum de illo, quod
aflumeft cum vnocorumin eo, inquo habct potestatcm. Item
G eos pra:posui,ne alter sine altero aliquid agat:si aliquid aftum
est cura vno tanturo, non teneor. & iic ttia ciicit hic §. C a s v s
§.excercitortm planus cst vsque ad %.tstttuttm. [e-s t a v t e m.]
Dicit iiirisconsultus,quddquicontrahiccum magistro nauis,ha-
bet elcirionem quem vclic cduenirccxerciiorem an magistrum.
[sed ei cont RARio.]Diaumest supra qudd contrahen-
ribus cum magistro nanis,datut actio in csercitorem. Sed dubi-
iatur quid cconira, vtrum scilicec «ercitori decur actio contia

contraKentcs cum magistio! Et dicit quod non: ratio,quia non
cst eadcm neccssiras ; ramen subucnirur excrcirori, cxtra ordi-
ncm. [s i 1 s.] Habcbam nauem,& si!ium,& scruum.si filius,vel
seruus naui;m ercrccac per magitcrum, & concrahamr cum ma"
gistro:quasitcr ego paccr,veldominus teneai,qua:titur.Ec distin-
guitur: aut sciui,& vo-
lui: & tunc ai

resse:;

c igno-

interdum locus b, vel tempus
nonpatitur
coniiiium. sibus teneor ego parer,
vel dominus in solidii:
MagiUer obligat dominum CX ^uia publice inrercst vt
amnisdlo, ad amd prtpomtur, de m (ohdum sdcn='& ""
... . r ' l ' - , ^s. cite, vcl cipresse tc-
condtttone tpfim persone, sett deHt- near sccus ^ tribnt0.
natione , diftinchone non habita: ria:quia si scruus rhcus,
nattra vtro exsilo debtto dominum vel ftlius negociecur
obligat. hocdictt vsque ad §. ma- j.n.mcrce Peculia» me"
.,f -n sciencc, & volenrc ci>
giitrum. E a r t. prcss^ (vc, tacjt.. non ^
■ . *■ .' tencorin solidum:frA
i. s Magistrum nauis accl- inquancum merces pc-
pere dcbemus , cui totius nauis culiares patiunrur : vt
cura d * mandata est. 1. s Scd PrD po"ione dcbica co- * ^.aiicW
r. „ it „ * C. tnbuantur: hoc vkiue
si cum quolibet nautarum e iit ad %sedsu ybi rcdic'ad
contradtum, non datur acStio f primum casum,dicens
in exercitorem ; quamquam ex quod fisciovel filium,
delicto cuiusuis eorum, qui na- vel scrui! nauem ^i-
uigandi causa innaue sunt,de- l^'^^" V-° """
tur acTrio in exercitorem. Alia an tericar ;„ sblidum
enim est contrahendi causa, alia sicut in primo casu cum
deiiquendi. Siquidem qui ma- se'ii>& volni tacite vcl
eistrum praponir , concrahi cxPi? s; *"c 0°^' vc,in
& r K . * . tnbucona?Ec rcsponde-
cum eo permittit. Qm nautas tiu. quod jn dljbio mc. , .
lius eit seruire verbis
cdisti inducentis vc nou tcnear in solidum: & sicuc in tributoiia
sola scientia,vel nuda voluntas.raciti vcl «tpresse interueniens,
non inducic obligaciooem in soliium : nec in excrciroria scien-
cia, vel voluncas cacica, vel cxpressa m casu hoc : & in hac scn-
tentia dcclinar, vt ego pra:poncns, sciens, volens, tacite vcl tx-
pressc,tenear ciercitoria: iciens & nolcns de peculio.hoc vsque
ad §. in feteHate. vbi dicit qudd non rcferc cuius seius fiierit
is, qui in pocestate est. Si peculiaris seruus fili j mci, vel vica-
rius seruus serut mei nauem excrcear per magistrum me scicnce,
&volentc,tcneorinsolidum:& filius si eo volcnrc, & scicnte
nauemexerce.it, ceneor insolidum. & hoc vsquc ad §. quam-
quam. vbi dicit qudd quamuis distum ktsuprh §.si is.&c. qudd
liccc dicatur qudd iri magisttum dcrur aflio : tamen (i contra-
hicur vel cum seruo, vcl cun>filio nauem excrcente , sciente &
voientc domino, vel patre, dominus, vel pater tencbitut in so-
lidum. [h«c actio.] Si pra;posui'exercitorcm in naui
mca,& ipsc similircr pra;posuit rnagistrum in naui mea:cx
contraccusuo vcerque nostrum tenebitur :hocest ego , & exer-
cicor: scd li cum alcetuno astum fueric, & cxadtum, toilicur
obligatio: neque contra alterum agi poteric. [si pivres.]
Piures domini vnius nauis magisttum pra;posucrunt : an cx
contradu ipsius quilibcr in soiidum rcneatur,quatrirur. Et di-
citur qudd sic, nc contrahcns cum vno aclionem suam diuiderc
compellatur: ncque ccfeit pto qua paite quilibet dominus sit.
VlVIAN.
a s gat ignoret. publica a enim est: Vt "y.eadtm l. %Meoatitem. * Hsercitoriz
Accvrs. aSionis iaiio
b % Lacut. Vt quia in peciculoso Igco matis sunt. Ac- Pu""ci-
CVRSIVS.
c ^ Ttmptn. vt quia tempus est bonum: vnde vult incipcrc
iccr. 1" Ec sic notandum est, qudd ei t> tcmporc & loco iura va- b Inra varia
ria statuuntut: sic & insrk deposit. l.j. §. merito. Argum. concra, «" tcmport,&
Cod. de tempor. in integr. restit. l.superuacuam. Irem est contra
insri de reg. iuris. Lqtti tum aU». Sed ibi quando uccessicas non
imminec; ■vt h'ic, Vcl dic qudd & hic aliqua inquirccida sunc:
seilicet an & in eam causam pratpositus sic: vt insra eadem l.
§. non autem. *~ Item not. es hoC quod hk dicit, & insra
egdem l. §. idto autem. quardam specialia elsc :n hac acfionc.
Accvrs.
d s Cura. id est gubernatio a domino.
e s N«tt/ar«ro.quidicanturnauta:,dicvty«p^n(i».r3«.jss«J«. '^""'''^
l.prima. contiaaibus
f s Datura&io. scilicet in fastumex quasi malehcio. s Et sic don.inus tene-
not.qudd ex c contrastibus nautarum dominus non Kitetur: sco iur;(i modo i»
ex deliftis sic: si modd damnum datum fuic in naui: aliudsi cx- naui dclia"«
tra: nsuprk nau.caup.Ldebet. & Lpnrui. §.sin, Et est [atio quare e^on "^
tencacut:quia vtitur & opera malorum hominum; vt J.de alTie. loIu^"hami-
&obtigat.l.exmttlesicijs.§.sin.&Jnftit.de eblig,i]u*cxtjtiasidelift. nam v,j non
§.pen.&ysur.aduer.nautM,cau.l.}Jnprinc.@<s,T)aH.eau.jla.l.sin. posTunros JinC
§.hac atttem aSione, V*"*-
a s Csrert.
loading ...