DOI Page / Citation link:
https://doi.org/10.11588/diglit.1977#1003
1867
Equis autamii fſi, collat. vj..
J Eomanamiſitu vers non. Et ita iam non eſt amplius pacti:
ſed abiit res in contracum, ex quo datur actio, quando preer
conuentionen res ſubeſt. Pactu eſt conuentio, eui res non ac-
ceſſitveluti, manumittame& tu viciſſim. Contractus eſt conuen-
tio, cui res acceſſit: ve
aaamitee vt mo-
mittasdo vt des, eſt cõ-
tractus, dabo vt despa-
unatuitn Ce eiſe
a eſ. ſednõ
ſoluit hie ſſd jals.
fmibi, ſ go, &t. Ae-
VRSVs.
b J In has quaſtiona id
etoccaſione iſtius que-
ſionis.
e q Dati. i cuinſlibet
dati, vel cuiuibet rei
dat, vel etiam factiob
rem, vel ob ſpeciem, vel
pei verbun fatum. Nam verbum?
compre- rei, etiam facta com-
t prebendit, cum ſir ge-
nerale:vt Sſi cer. pat.
in fn. ſed pro futuris
tantûmevr S, de condit.
indeb.damus.
AObrem dati. Hie
tem proprié accipimus.
Cauſa-eſt prareritares
futura Cauſa eſt impul-
ſio: res eſt finis. Cviac.
d qIi his ſcilicet qua-
tuor ſub quibus nomi-
nati continentur.
e 5 Obligatio. id eſt,
obligatio, que parit ci-
uilem actionem preſer.
ver. Ipſa tamen obliga-
tio eſt de iure gentium,
cum fuit ante vendi
névts de contah empt.
l j. que venditio eſt de
iure gentiumevt mſt. de
id eſt ap-
probatam à iure ciuili.
ACevRs.
JEt ſi quidem. Hie
S& ſeq, dupliciter ob-
ſat l vlt. S.de cond-cau-
ſa da. Vide ſol in nod.
lavlt, & ſeriptis ad hunc
locuin. Cvra c.
fT Emptio, & venditio.,
Imô videtur do vt des:ve S de cond ob eau.lf-in pr que eſt con-
uatin non tràSolhicb peeumia fuit in quãtitate, bi in ſpecie Vel ſolvt il
é, oi datur g4 Non placet. veS. C de contrahend empe.ly & de rerum per-
peuaioſpe. ut. lj cirea prine.
de pro etl J In qua actions. ſeilicet preſeript ver-qu oritur ex tali ob-
a ir a un iapoteonurcuiananper s iancduſturenagieur ad lutereſe ve?
pione.. adferiquod eſt couuentumtvthie & Ceol canm preibuus. inſi-
A Pgis & Jeodlobeam & J-prox ſed per condict ob cauſrepetitur da-
veis aine tum: vr hie ſubicir, & Caadl quoniam.
elere au ia ia i lduun ſeilice, quondamnam ſi nne eſſet meumnon da-
ert tetut condictio aalquervt à oſſiy aunmad caut lvſu-
couéenum. E T Perieulo meo. ſeilicet ante traditionem: ſieur eſt in vendi-
tione: vt Imſt de contrahemp.. Saum autem Sed contrà Sde con-
dictaab eau Snibi & ideb ſi mortuu, &c Solibi in genereble in
ſpecie a. Vel die quod hie ſeyphi fuerunt aeſtimati, & loco pe-
cuniz numerate darisſed tune eſſet emptio: ve C.de reſein venl.
pretij. 3. Vel melius dicas, perieulo med erit. ſeilicet ſi moriatur,
non teneris eum tradere. teneris tamen conuentus condictione
ob cauſam vt quod accepiſti, reſtitas. 2. Vel ſolve ibi.A CcRR.
q Perieulo mes. Si fato pereat.CVIAC.
1 V At chm do. tunc eſt do vt facias, quando prius debet dari,
poſteà fieri: licét quandoque praueniatur in faciendo. ſie
enim omnes dignoſeuntur, & tune nihilominus datur actio pra-
ſeript- ver licét in faciendo praueniatur. ſpectatur enim conuen-
tio ſecundum lo axvt C e anſvt leuon mota licét alij ſolum
inſpiciant, que fiant prius.
m Pecunia data. in quantitate: ve ſtarim dices. ACCVRS.
.R Superiore caſu. in illo verb. & ſi qui dem, &c.
e uvo on o Si res. id eſt ſpecies, vel pecunia ve ſpecieseve arjjde legaj.
eſt aiſt mer lplné ià TEt nor. hle quoulocatio non eſt niſ e merces in
pecunix quantitare conſiſtat ve hie & s epofſid ; Squod ſi apere.
non a manumiſiſti: qua actione
mihi tencaris quaſitum eſt;
In hac queſtioneb, totius ob
rem datis A tractatus inſpici pr
tet qui in his a eonpeit pe
ciebus. Aut enim do tibi vt des:
aut do vr facias: aut facio ve
des: aut facio vt facias. in qui-
bus quaritur, qu obligatioE
naſcatur.
Hac eſt tertia pars, in qua proſe-
quitur naturam primi conrattus
innominti, do vt des. Et breuiter
hoc intendit: Si pecunia datur, vt
res recipiatur, eſt emptio: ſed ſi res
datur pro re, eſt contractus innomi-
natus, ex quo oritur actio praſcrptis
verbis ad intereſſe: & poteſt etiam
agi condictime ob cauſam: & peri-
culum rei ſpectat ad eum, qui eã rem
recipere debet:ſicut in venditione, &
emptione. BART.
1.JEt ſi quidem y pecuniam
dem, vr rem accipiam, emprio,
& venditio f eſt. Sin autem rem
do, vt rem accipiam: quia non
placet s permutationem rerum
emptionem eſſe, dubium non
eſt naſci ciuilem obligationem:
in qua actione id veniet, non
vt reddas quod acceperis: ſed vr
damneris mihi quanti intereſt
mea illud, de quo conuenit, ac-
cipere: vel ſi meumi recipere
velim, reperatur quod datum
eſt, quaſi ob rem datum, re non
ſecura. Sed ſi ſcyphos tibi dedi,
vt Stichum mihi dares: pericu-
iate c- pecuniz qu
pantiure e& Ds l ht diintioS fnAAcVvS.
Digeſtorum Liber XIX. Tit v.
CNon nit locxtie. Quoniam ve venditioiſie lpeatio ſine nom-
ſolet locari, eſt locatio: ſi res
1868
mis non conſiſtir. laz. . ſocati. Hle pretium non interceſſit: ſed
res. CAC......
Acioin hoe, quod mea interſt. Praſeriptis verbis ſimilis
actioni locati. Crac.
4 Ad repetendum.
Niſi paratus ſis pinge-
re. Cr2C.
lo meo A Stichus erit, ac tu
duntaxat culpam prſtare de-
Ses Explicitus eſt articulus il-
le, dovt des.
Si datur pecunia pro facto, quod
tur
pro facto, eſt cõtractus innominatus:
& ex copoteſt agipreſtriptis verbis
ad intereſſe: ſed ſi factuin lcari non
ſolet: quiquid detur eſt contractus
innominatus: & ideo ex co poteſt agi
praſript. verb. poteſt etiam datum
condi. BART.
2. Ar cum do lve facias: ſi
tale ſit factum, quod locari ſo-
leat:purà vr tabulam pingas, pe-
cunia data locatio erit: ſicut
ſuperiore caſu n emptio ſi res,
non erit locatio e: ſed naſcetur
vel ciuilis actio in hoc, quod
mea intereſt, vel ad repeten-
dum n condictio. Quod ſi tale
eſt factum, quod locari non
poſſit: putà vt ſeruum manu-
mittas PB, ſiue certum tempus
adiectum eſt, intra quod manu-
mittatur: idque cum, potuiſſer
manumitti, viuo ſeruos tranſie-
rit:ſiue finitum non fuerit, &
tantum temporis conſumptum
ſit vt porerit debueitque u ma-
numitti r: condici ei ſ poreſt,
vel praſcriptis verbis t agi x
quod his , que diximus *, con-
uenit r. Sed ſi dedi tibi ſeruum,
vt ſeruum tuum manumitteres,
& manumiſiſti: & is, quem
dedi, euictus eſt: ſi ſciens dedi,
de dolo in me dandam actionẽ
do tibi aliquid, eriam
pecuniam-ACCVRS.
4 euà vt ſeruunm
manumitias. Opera lo-
cari ſolet, non liberale
officium: vr manumiſ-
ſio. CV1AE.
2 Vius ſeruo. Recté
viuo. Quouiaun ſi ego
tibi pecuniam dedi, ve
ſeruum manumitteres
intra certum tempus,
ceſſat actio preſcriptis
verbis, ceſſat condictio
ob cauſam dator quo-
niã per te non ſtat, quin
manumittas.l. 5. Sa de
cond. cauſ dat. Core.
q Siue fnitum. id eſt
adiectum. ACVRS.
n T Potuorit debuerit.
Quod plerumque redi-
gieur ad duos menſes.l.
vi qui fne manumiſa
iber perun, que eſt ex
Theod. lib. CVIAc.
Manumiti quod eſt
duorum menſiumavt j.
ui ſine ma. li, por. l.
fin.
ſ Condiei ei ſcilicet
quod datum eſtrr C.de
and, h cauſl ſi librrin
pmne. & Zde condit. ob
cauLdedi .jACCVR.
t eraſeripi vabi.
Sed videtur quod nulla
ſit actiorcûm ipſe ſit li-
ber adueniente die ap-
poſito: vr Cſi man ia
fue-alienA ſi u, qui. qua
eſt contrà. Solibi nomi-
ne pretij accepit, hic
autem ob cauſam, & ſie
rt ſpecies. . Vel hie
. pœnituit ante manu-
miſſionem datam quod poreſt; vt S. de cond. ob cauſldedi. S.j.
3. Vel forté hic erat ſeruus alienus:ibi proprius, qui ad liberta-
tem peruenire non poterat. .Vel hie de actu manmittendi di-
xit. Item not. hie quod à non datur locati vbi tale eſt factum,
quod non couſuëuit locat hie. & sſi menfal. mo. Ij 5. idee.
d’item not, vtramque ex iſtis dari, vel condictionem ad repe-
tendum, vel praſer-verbad contractum implendumtét j-de ma-
p T Maumittas putà,
& is intra id moriatur,
a Locad ie
non duu
ale fai eſ
quodnon tor
lueuit lot-
numiſſlſi quis ab alio. Vel etiam actionem preſe vet ad intereſ-
reſſe preſtandum : vt ã. eaS ſin autem rem d.
Velpreſeriptus vrbis agi. Obicitur conſtitutio Marei, &
Commodi ad Aufidium Victorinſ, & ex qua colligitur, ſeruum,
obquem manumittendum pecunia data eſt, ipſe iure liberum
fier, ceſſante eo, qui pecuniam accepit Ergo ob ceſſationem eius
fruſtrà agitur praſeriptis verbis, aut condictione. Reſpondeoeà
couſtitutionem tantum pertinere ad ſeruos, ea lege venditos, vr
manumitrantur. Vide à me ſeripta oſfi o. & ſeripta ad hunc
locum. Porrecta quidem poſtea ea eſt ad ſeroos ea lege donatos:
at, nunquam ea conſtitutio pertinuit ad hane ſpeciem noſtram ſi
ibi ſit data pecunia, vr ſeruum tuum manumitreres. Nam te
ceſſante, non fit liber. In emptione, donatione illa conſtitutie
locum habet: in do ve facias, minimé. CvrAC.
u T Quod his. id eſt cum bis.
2 Diximus: de haeàprox S.in autem rem do. S. proxi. reſp.
cumſeilicet non eſt venditio, vel locatio.
y J Cmuenit. penult. breuis eſt. Azo.
2 j De dolo. idb eſt praſer verpropter dolum, vt iuretur t in
iten ſeil quomodo le ’eſp quit uramur in ominatotrour
tractu cui hie fimilis eſt: ag jS ve, Vel vr agttir ad intereſſe
etiam antequam euincarureve ſuprà de at empt. l ſeruus quem-
Sn a aSd quidanm dieunt dar de dolr& lleo ipſo d iure nul-
Ius eſt hie contractus, dolo dante ei cauſam: vt fipra de dllo.
&aeganter cirea prine. Sed male dicunt, ve Cad de inuililplp
t Dolia. hit
lege quil lu
n praſeripis
verbis propt
dolumian ve
de dolo.
Iuraur inle
tem in aſtiont
doli-
connau
ipſo iure nul
Iuis eſt cui de
us uaan e
dit.
Equis autamii fſi, collat. vj..
J Eomanamiſitu vers non. Et ita iam non eſt amplius pacti:
ſed abiit res in contracum, ex quo datur actio, quando preer
conuentionen res ſubeſt. Pactu eſt conuentio, eui res non ac-
ceſſitveluti, manumittame& tu viciſſim. Contractus eſt conuen-
tio, cui res acceſſit: ve
aaamitee vt mo-
mittasdo vt des, eſt cõ-
tractus, dabo vt despa-
unatuitn Ce eiſe
a eſ. ſednõ
ſoluit hie ſſd jals.
fmibi, ſ go, &t. Ae-
VRSVs.
b J In has quaſtiona id
etoccaſione iſtius que-
ſionis.
e q Dati. i cuinſlibet
dati, vel cuiuibet rei
dat, vel etiam factiob
rem, vel ob ſpeciem, vel
pei verbun fatum. Nam verbum?
compre- rei, etiam facta com-
t prebendit, cum ſir ge-
nerale:vt Sſi cer. pat.
in fn. ſed pro futuris
tantûmevr S, de condit.
indeb.damus.
AObrem dati. Hie
tem proprié accipimus.
Cauſa-eſt prareritares
futura Cauſa eſt impul-
ſio: res eſt finis. Cviac.
d qIi his ſcilicet qua-
tuor ſub quibus nomi-
nati continentur.
e 5 Obligatio. id eſt,
obligatio, que parit ci-
uilem actionem preſer.
ver. Ipſa tamen obliga-
tio eſt de iure gentium,
cum fuit ante vendi
névts de contah empt.
l j. que venditio eſt de
iure gentiumevt mſt. de
id eſt ap-
probatam à iure ciuili.
ACevRs.
JEt ſi quidem. Hie
S& ſeq, dupliciter ob-
ſat l vlt. S.de cond-cau-
ſa da. Vide ſol in nod.
lavlt, & ſeriptis ad hunc
locuin. Cvra c.
fT Emptio, & venditio.,
Imô videtur do vt des:ve S de cond ob eau.lf-in pr que eſt con-
uatin non tràSolhicb peeumia fuit in quãtitate, bi in ſpecie Vel ſolvt il
é, oi datur g4 Non placet. veS. C de contrahend empe.ly & de rerum per-
peuaioſpe. ut. lj cirea prine.
de pro etl J In qua actions. ſeilicet preſeript ver-qu oritur ex tali ob-
a ir a un iapoteonurcuiananper s iancduſturenagieur ad lutereſe ve?
pione.. adferiquod eſt couuentumtvthie & Ceol canm preibuus. inſi-
A Pgis & Jeodlobeam & J-prox ſed per condict ob cauſrepetitur da-
veis aine tum: vr hie ſubicir, & Caadl quoniam.
elere au ia ia i lduun ſeilice, quondamnam ſi nne eſſet meumnon da-
ert tetut condictio aalquervt à oſſiy aunmad caut lvſu-
couéenum. E T Perieulo meo. ſeilicet ante traditionem: ſieur eſt in vendi-
tione: vt Imſt de contrahemp.. Saum autem Sed contrà Sde con-
dictaab eau Snibi & ideb ſi mortuu, &c Solibi in genereble in
ſpecie a. Vel die quod hie ſeyphi fuerunt aeſtimati, & loco pe-
cuniz numerate darisſed tune eſſet emptio: ve C.de reſein venl.
pretij. 3. Vel melius dicas, perieulo med erit. ſeilicet ſi moriatur,
non teneris eum tradere. teneris tamen conuentus condictione
ob cauſam vt quod accepiſti, reſtitas. 2. Vel ſolve ibi.A CcRR.
q Perieulo mes. Si fato pereat.CVIAC.
1 V At chm do. tunc eſt do vt facias, quando prius debet dari,
poſteà fieri: licét quandoque praueniatur in faciendo. ſie
enim omnes dignoſeuntur, & tune nihilominus datur actio pra-
ſeript- ver licét in faciendo praueniatur. ſpectatur enim conuen-
tio ſecundum lo axvt C e anſvt leuon mota licét alij ſolum
inſpiciant, que fiant prius.
m Pecunia data. in quantitate: ve ſtarim dices. ACCVRS.
.R Superiore caſu. in illo verb. & ſi qui dem, &c.
e uvo on o Si res. id eſt ſpecies, vel pecunia ve ſpecieseve arjjde legaj.
eſt aiſt mer lplné ià TEt nor. hle quoulocatio non eſt niſ e merces in
pecunix quantitare conſiſtat ve hie & s epofſid ; Squod ſi apere.
non a manumiſiſti: qua actione
mihi tencaris quaſitum eſt;
In hac queſtioneb, totius ob
rem datis A tractatus inſpici pr
tet qui in his a eonpeit pe
ciebus. Aut enim do tibi vt des:
aut do vr facias: aut facio ve
des: aut facio vt facias. in qui-
bus quaritur, qu obligatioE
naſcatur.
Hac eſt tertia pars, in qua proſe-
quitur naturam primi conrattus
innominti, do vt des. Et breuiter
hoc intendit: Si pecunia datur, vt
res recipiatur, eſt emptio: ſed ſi res
datur pro re, eſt contractus innomi-
natus, ex quo oritur actio praſcrptis
verbis ad intereſſe: & poteſt etiam
agi condictime ob cauſam: & peri-
culum rei ſpectat ad eum, qui eã rem
recipere debet:ſicut in venditione, &
emptione. BART.
1.JEt ſi quidem y pecuniam
dem, vr rem accipiam, emprio,
& venditio f eſt. Sin autem rem
do, vt rem accipiam: quia non
placet s permutationem rerum
emptionem eſſe, dubium non
eſt naſci ciuilem obligationem:
in qua actione id veniet, non
vt reddas quod acceperis: ſed vr
damneris mihi quanti intereſt
mea illud, de quo conuenit, ac-
cipere: vel ſi meumi recipere
velim, reperatur quod datum
eſt, quaſi ob rem datum, re non
ſecura. Sed ſi ſcyphos tibi dedi,
vt Stichum mihi dares: pericu-
iate c- pecuniz qu
pantiure e& Ds l ht diintioS fnAAcVvS.
Digeſtorum Liber XIX. Tit v.
CNon nit locxtie. Quoniam ve venditioiſie lpeatio ſine nom-
ſolet locari, eſt locatio: ſi res
1868
mis non conſiſtir. laz. . ſocati. Hle pretium non interceſſit: ſed
res. CAC......
Acioin hoe, quod mea interſt. Praſeriptis verbis ſimilis
actioni locati. Crac.
4 Ad repetendum.
Niſi paratus ſis pinge-
re. Cr2C.
lo meo A Stichus erit, ac tu
duntaxat culpam prſtare de-
Ses Explicitus eſt articulus il-
le, dovt des.
Si datur pecunia pro facto, quod
tur
pro facto, eſt cõtractus innominatus:
& ex copoteſt agipreſtriptis verbis
ad intereſſe: ſed ſi factuin lcari non
ſolet: quiquid detur eſt contractus
innominatus: & ideo ex co poteſt agi
praſript. verb. poteſt etiam datum
condi. BART.
2. Ar cum do lve facias: ſi
tale ſit factum, quod locari ſo-
leat:purà vr tabulam pingas, pe-
cunia data locatio erit: ſicut
ſuperiore caſu n emptio ſi res,
non erit locatio e: ſed naſcetur
vel ciuilis actio in hoc, quod
mea intereſt, vel ad repeten-
dum n condictio. Quod ſi tale
eſt factum, quod locari non
poſſit: putà vt ſeruum manu-
mittas PB, ſiue certum tempus
adiectum eſt, intra quod manu-
mittatur: idque cum, potuiſſer
manumitti, viuo ſeruos tranſie-
rit:ſiue finitum non fuerit, &
tantum temporis conſumptum
ſit vt porerit debueitque u ma-
numitti r: condici ei ſ poreſt,
vel praſcriptis verbis t agi x
quod his , que diximus *, con-
uenit r. Sed ſi dedi tibi ſeruum,
vt ſeruum tuum manumitteres,
& manumiſiſti: & is, quem
dedi, euictus eſt: ſi ſciens dedi,
de dolo in me dandam actionẽ
do tibi aliquid, eriam
pecuniam-ACCVRS.
4 euà vt ſeruunm
manumitias. Opera lo-
cari ſolet, non liberale
officium: vr manumiſ-
ſio. CV1AE.
2 Vius ſeruo. Recté
viuo. Quouiaun ſi ego
tibi pecuniam dedi, ve
ſeruum manumitteres
intra certum tempus,
ceſſat actio preſcriptis
verbis, ceſſat condictio
ob cauſam dator quo-
niã per te non ſtat, quin
manumittas.l. 5. Sa de
cond. cauſ dat. Core.
q Siue fnitum. id eſt
adiectum. ACVRS.
n T Potuorit debuerit.
Quod plerumque redi-
gieur ad duos menſes.l.
vi qui fne manumiſa
iber perun, que eſt ex
Theod. lib. CVIAc.
Manumiti quod eſt
duorum menſiumavt j.
ui ſine ma. li, por. l.
fin.
ſ Condiei ei ſcilicet
quod datum eſtrr C.de
and, h cauſl ſi librrin
pmne. & Zde condit. ob
cauLdedi .jACCVR.
t eraſeripi vabi.
Sed videtur quod nulla
ſit actiorcûm ipſe ſit li-
ber adueniente die ap-
poſito: vr Cſi man ia
fue-alienA ſi u, qui. qua
eſt contrà. Solibi nomi-
ne pretij accepit, hic
autem ob cauſam, & ſie
rt ſpecies. . Vel hie
. pœnituit ante manu-
miſſionem datam quod poreſt; vt S. de cond. ob cauſldedi. S.j.
3. Vel forté hic erat ſeruus alienus:ibi proprius, qui ad liberta-
tem peruenire non poterat. .Vel hie de actu manmittendi di-
xit. Item not. hie quod à non datur locati vbi tale eſt factum,
quod non couſuëuit locat hie. & sſi menfal. mo. Ij 5. idee.
d’item not, vtramque ex iſtis dari, vel condictionem ad repe-
tendum, vel praſer-verbad contractum implendumtét j-de ma-
p T Maumittas putà,
& is intra id moriatur,
a Locad ie
non duu
ale fai eſ
quodnon tor
lueuit lot-
numiſſlſi quis ab alio. Vel etiam actionem preſe vet ad intereſ-
reſſe preſtandum : vt ã. eaS ſin autem rem d.
Velpreſeriptus vrbis agi. Obicitur conſtitutio Marei, &
Commodi ad Aufidium Victorinſ, & ex qua colligitur, ſeruum,
obquem manumittendum pecunia data eſt, ipſe iure liberum
fier, ceſſante eo, qui pecuniam accepit Ergo ob ceſſationem eius
fruſtrà agitur praſeriptis verbis, aut condictione. Reſpondeoeà
couſtitutionem tantum pertinere ad ſeruos, ea lege venditos, vr
manumitrantur. Vide à me ſeripta oſfi o. & ſeripta ad hunc
locum. Porrecta quidem poſtea ea eſt ad ſeroos ea lege donatos:
at, nunquam ea conſtitutio pertinuit ad hane ſpeciem noſtram ſi
ibi ſit data pecunia, vr ſeruum tuum manumitreres. Nam te
ceſſante, non fit liber. In emptione, donatione illa conſtitutie
locum habet: in do ve facias, minimé. CvrAC.
u T Quod his. id eſt cum bis.
2 Diximus: de haeàprox S.in autem rem do. S. proxi. reſp.
cumſeilicet non eſt venditio, vel locatio.
y J Cmuenit. penult. breuis eſt. Azo.
2 j De dolo. idb eſt praſer verpropter dolum, vt iuretur t in
iten ſeil quomodo le ’eſp quit uramur in ominatotrour
tractu cui hie fimilis eſt: ag jS ve, Vel vr agttir ad intereſſe
etiam antequam euincarureve ſuprà de at empt. l ſeruus quem-
Sn a aSd quidanm dieunt dar de dolr& lleo ipſo d iure nul-
Ius eſt hie contractus, dolo dante ei cauſam: vt fipra de dllo.
&aeganter cirea prine. Sed male dicunt, ve Cad de inuililplp
t Dolia. hit
lege quil lu
n praſeripis
verbis propt
dolumian ve
de dolo.
Iuraur inle
tem in aſtiont
doli-
connau
ipſo iure nul
Iuis eſt cui de
us uaan e
dit.