Universitätsbibliothek HeidelbergUniversitätsbibliothek Heidelberg
Metadaten

Iustinianus <Imperium Byzantinum, Imperator, I.>
Corpus Ivris Civilis Ivstinianei (Band 2): Infortiatvm, Sev Pandectarvm Ivris Civilis — Lyon, 1627

DOI Page / Citation link:
https://doi.org/10.11588/diglit.1978#0130
Overview
Facsimile
0.5
1 cm
facsimile
Scroll
OCR fulltext
255 Digeſtorum Liber xxvij. Titvij. 256

a ( Herennius. ſubaudi, ego. Et not quod noſtri Docto. intelli-
gunt, quod ex legibus Larinis antiquis Herẽnius fecit librum,
trausferẽdo in Græcum; & quia bene compilauit, reaſſumptus
eſt in Latinum: vt hic. & facit pro eis quod eſt infrà Gracorum

in principio. & S. quamuis. Procuratorem autem conſtat ma- a Proturator
ritum poſſe eſſe ſuæ vxoris, vel ſponſa: vt Cod. de procu. l. 2. & ns vel
l. maritus.. ſponſa, ſpon!

7.. . ... . .. .. IAr vr rr6 i l lus vel mars
y Non poteſt curator eſleſponſe ſponſus. Inducor ve creda in hac tus enepn

voce. Sed certé bene poteſt dici econtrà, quod ex Græco in La-

tinum tranſtulit He-
rennius. & dices, in
Græco, id eſt, ex Grœ-
corum voce.ACCVR.
b qVocaui. ego He-
rennius Modeſtinus.
c Legalia. id eſt, le-
ges ipſas.Et not, quod
innuit, quod primô
fuerunt leges in La-
tino: quia dicit, voce
Gracorum: & dicit, trãſ-
T Iura, hoe ferendum. ſed certe ali-

& Al. curæ.

Vulgaris.

Herenniusa Modeſtinus Igna-
tio Dextro S. Conſcribens librû,
vt mihi videtur, vtiliſſimum,
quem excuſationẽ tutele & cura-
toria * vocaui P, hunc tibi miſi.
1. J Faciam autem quoad poſ-
ſibile erit, de his doctrinam ma-
nifeſtam, enarrãs f legalias Græ-

ſ lſponſus y, vt Senatus dicit:
creatus autem talis abſoluitur .

Atas ſeptuaginta annorum pro-
bata legitime à tempore creationis
perfectam tribuit excuſationem à tu-
tela vel cura teſtamentaria vel dati-
ua. NICO.DE NEAPO.

I I. IDEM libro 2. Excuſationum.

lege non de ſponſo & ſponſa, ſed de marito & vxore agi: & eo

teſt: vt e .
tor eſſe nõ po.
teſt, rt paut

magis, quod curato-
rem dari non poſſe

Modeſtinus ait, nec ſupra Cur tan

varie? videtres

rationes apu
Ealqd’ apu

adiicit, vel tutorem,
quod tamen, ſi de ſpõ-
ſa loquitur, adiicere
debuit. Sic & de vxo-
re loquitur l. 2. C. qui
dare tut. vel cur poſſ. &
l. vtrum. j de curat. fur.
CVIACIVS.
Abſoluitur. Mo-
deſtinus ait u¬

enim ſigniſi- qua pris in Latino, &
cat proprie aliqua prius in Græ-
voμipou, c0. Hoc tamen eſt,
quod à Græcis habue-
runt originem: vt In-
ſtit. de iure natur. S. &
non ineleganter, ſicut in
qualibet arte: vt in
T Neceſſitate princ. ſui tractatus dicit
loc ſoco, ve, Priſcianus. tamen con-
cum neceſſe ſtat, hanc legum com-

habeamus di poſitionem in Latino
raie priis fuiſſe conſeri-
legum vera ptamevt Cod. de vetere
Latina in iu¬ iure enucleando. l. 2.S.
dicis) ſolidû hoc autẽ quod ab initio.
id quo egẽt, & in fine prima col. ſecun-

plenam vtili¬ 1.
tatem pran dum Azo. & H. eſt er-

mus. hœc enin go melior alia expoſi-
verba neque à tio: & dic, ad transfe-
vetere neque à rendum de Graco in La-
quoquã recen- tinum
tiore interpre. ’....
pre d Inepta quia ? ſpe

te ſatis aut in¬ rrI..
tellecta aut non poreſt bene fieri

expreſſa ſunt. tranſſatio de vna lin-
a Transferti gua in aliam.
qu in rectum e qDicendorum. id eſt,
ſermonem nõ....... 1
poſſunt, ea j. corum quæ ſum dictu-
cet formaliter rus, HvG.
(ita loquitur f Verba. Latina, vt
Baldus) hoc dicunt, melius dic,
eſt vulgari ſer- Grca: nam & aliàs
none, recit oc frequenter fit, quõd verba Graca ponuntur in legibus La-
tinis:vt patet ſuprà de contrahend, empt.l. 1.S. penult. & in multis
aliis locis:vt Inſtitnt de contrahend empt. vbi habemus Grœcum-
ACCVRSIVS.
aIpſa legum verba. Aſſentior Ant. Auguſtino viro doctiſſimo,
qui leges à Modeſtino appellari ſcribit conſtitutiones Prin-
cipum, tam Græcas, quaim Latinas, quarum verba his Excu-
ſationum libris inſeruit, & Vlpiani, Paulique ſententias quaſ-
damCVIACIVS.
g Ingenuos nec illos qui habent ius anulorum aureorumvt j.
eod. l u mmex oratione.
bNeceſſitas Ie h Penurianeceſſitas b legem non habet-ſic not. ſuprà de offic.
gẽ non habet. conſu. l.I.
Ita fiet, vt pe pq Qui ex eodem loco ſint. Recté: neceſſe enim eſt, vt ſint eiuſ-
Pl bbili, den loci ciues, vel incola, quod hoc libro Excuſationum ple-
munea i i nius tractauit Modeſtinus, tradita etiam definitione incola.l
tatuim prom. rv. infrà ad munic. Id tamen pugnare videtur cum letiamS.
ueantur. de tutel. niſi ea lex accipiatur de teſtamentario tutore. l. quaro.
ſuprà de teſt.tut. vel de eo, qui datur à Preſide, quem ſatis eſt
eſſe eiuſdem prouinci. l. Diuus ſuprà de tut. & cur dat.l.3. Cod.
qui pet.tut. CVIAC.
iDabitur, ſe ingenuus libertino tutor, ſcilicet de facto: tenet
de iure vt hîc:niſi ſe excuſet:vt Cod. eod.l. 3. & ſupr. de tut. & cu-
e Facta multa ra daab his Lpupillo nam multa e, que fieri non debent, fa
tenẽt, qua fie- cta tamen tenent:vt & j.quando appſit l.I1. biduum. & ſuprà de
ri non debent. fer. l.L& ibi no.t
le Impuberum curam habens nam multa tractauit iſte de vtili-
tate impuberum, & de offic.tuto. & cura. vt j. de rebus eo. qui ſub
tu tela vel cura ſunt.l.LACCVR... „
à Curator l Sponſa nec vxori d maritus: vt Inſtit- eod S penul. & ipſo iure
xori maritus nulla eſt datio & improprié ibi ponitur verbum excuſationis:
eſſe non po¬ vt & j.eodtit. S. maior & ſi quidem primô erant contracta ſpon-
erornpp. ſala velmatrimonium, verun eſt quod dari non poreſt: & ſi
teſt cun pu detur forté abſens & ignorans, petet alium loco ſui conſti-
pilla ſua ſpon- tui:vt Cod eodem. l. ampliſſimi & llicet. & de interdi- matrimonio.
ſalia & matri l’cum proponas. ſi autem primô ſit datus, non poteſt poſteà
monium con- contrahere cum illa vel ſponſalia vel matrimonium: vt Cod.
trahere. de interdi matrimon per totum. & ſuprà de ritu nupt. l. ſi quis tutor.

corum voce, etſi cognouero ine-
pta d ea ad transferendum eſſe.
2. Apponam dicendorum e
narrationi etiam ipſamet legum
verba f a, ſi tamen eorum erit
neceſſitas: vt dicendorum ſimul
& legendorum vſum haben-
tes, integritatem indigentibus &
vtilitatem prbeamus..
3. Dicendum igitur primum
eſt, quos creati non oporteat. Li-
bertinis pupillis ingenuos étuto-
res vel curatores præſides nõ da-
bunt: niſi omnimodô libertino-
rum penuria h ſecundûm locum
illum ſit. 4. J Libertinis enim li-
bertinos ſolos oportere dari, qui
ex eodem loco ſint , oratio Diui
Marci iubet. Si autem dabituri,
Diuus Seuerus impuberem cu-
ram habens , obligatum eum
eſſe tntelæ, niſi iuſte rationes
reddiderit, reſcripſit.
5.Nõ poteſt curator eſſe ſpõ-

Atiur raz eiforie S uve mpius
oi édbpûuov é non
uõs. CeSnévt Se cboi-
uov e év cir d¬
pooveut, i v unporoui vo-
oei s, e lpems, n v da-
Suu vpgeC, C, guut, u
evs gõvv govoy s nouilmios. I1
iui eiuvui u ridbyg-
piv, n ëlép odticeuy vouiuor.
Antonius Auguſtinus.
A tutela & cura excuſantur
qui ſeptuaginta annos exceſſe-
runt f. Exceſſiſſe autem eos o¬
portet tum cum creantur, aut
cum hereditas adita eſt, aut cum
conditio teſtamento ſcripta im-
pleta eſt, non intra excuſationis
tempora eam ætatem implere,
que probatur aut natalis diei
ſcriptura, aut aliis legitimis pro-
bationibus.

oet quod eſt excuſa-
tur, peue, ne-
es, vt l. 6.8.
12. 13. 15. infrà h.t.
& l. 21. ſup. de tut, &
cur. dat, alij malè, re-
mouendus eſt, quanquã
niſi excuſer ſe, fatear
remouendum eſſe. CV, n..a
IACIVS. 3.Excnſatio,
vni. C A¬
SVS. Illi qui ha-
bent lxx. annos poſ-
Sút excuſari à tutelis,
ſi eos annos exceſſe-
runt eo tempore quo,
tutores creantur à iu¬ TSenes enin
dice, vel à lege: vel ſi Atomnb pu-
a* blicis muneri-
dentur in teſtamento, bus vacut
debent exceſſiſſe di¬ tradit Ariſtli.
ctos an. tempore quo3 Politcat.
valet datio, id eſt, tem-
pore adit hereditatis
illius, qui dedit tuto-
rem, ſi dedit eum pu-
rè. vel ſi dedit eum
ſub condi. debet ex-
ceſſiſſe tempore exi-
ſtẽtis cõditionis. qua-
liter autem probetur
dicta œtas: dicit litera
planè. REMITTIT.J
Multitudo filiorum, de qua dicitur Inſtit. eo. in principio. dat ex-
ſationem à tutela tutori: & debent eſſe filij le gitimi & natu-
rales: & non obſtat, ſi ſint emancipati: & illi filij, qui mortui
ſunt, non proſunt, niſi moriantur poſt excuſationem comple-
tam. & hoe hiaber locum in omni tutore. Ille autem qui eſt in
ventre, non prodeſt patri ad excuſationem: & etiam nepotes
ex filio nati proſunt auo ad excuſationem: & ſi ſunt plures ne-
pores ex vno filio nati, pro vno reputantur. Item numerus fi-
liorum debet eſſe tutori ad hoc, vt excuſetur tempore quo da-
tur tutor.
AMPLIVS. Hîc ponitur quinta excuſationis ratio:
veluti ſi tutor electus habeat tempore electionis tres tutelas, vel
tres curas: vel tres inter tutelas & curas: dum tamen habeant
onus in ſe & intelliguntur tria onera tutelarum non pro nume.
ro pupillorum, ſed’patrimoniorum: de quo dicto oritur talis
quaſtio: Titius duas tutelas habebat, & fuit vocatus ad tertiam?
& appellauit: & pendente a ppel. terti, fuit ad quartam pro-
motus. certé habet excuſationem à quarta, pendente terti ap-
pell. & ſiquidem vincat tutor in appellatione terti, & ſic eam
non ſubeat, non habebit excuſationem à quarta. ſi autem ſuc-
cumbat, & ſic eam ſubeat, habet excuſationem à quarta. &
ſcias, quia propter patrem habentem tria onera tutelarum vel
curarum habet excuſationem à quarta filius ſuus: & ideim eſt à
contrario, ſcilicet ſi filius habeat tres tutelas vel curas, vt pater
excuſetur à quarta. & ſi filius habet vnam tutelã, & pater duas:
excuſatur pater à quarta, & etiam filius. & hec habent locum.
quando pater & filius morantur in vna domo & idem eſt, ſi fra-
ter meus, qui moratur mecum, & cum patre meo, in cuius
ſumus poteſtate, habeat tria onera tutelarum. Nam ego & ipſe
& pater noſter poſſumus excuſari à quarta: & hoc quando fra-
ter meus adminiſtrabat tres tutelas voluntate patris noſtri. Vr-
VIANVS.
m Excuſantur, & hœc eſt Grca...12....
n qSeptuaginta. idem in alio perſonali publico munere: vtC.
qui ata. l fin. libx.x.1
qSeptuaginta annos. Qui tatis anni excuſent à tutela vt ab
aliis muneribus, vide Commentarios noſtros in hanc legem.

Vulgaris.
Excuſantur m à tutela & cura-
toria qui ſeptuaginta n annos e,

CVIACIVS.
In
 
Annotationen