DOI Page / Citation link:
https://doi.org/10.11588/diglit.2603#0386
t
767
e
Digeſtorum Lib. xliij. Tit xxvj.
Vamuis. J CAS VS. Pone quod conceſſi Sempronio ancil-
lam meam precario. ſi poſtea naſcatur ex ea filiolus: queri-
a Legendum vi tur an ego videar illum concedere? Reſpon, quod non, FRAN.
detur quod ſic. Ac cvR.doctor peritiſſimus.
Quamuis ancillam. vt eam precario habeat.
Idque innuit
coutextus ip-
ſius legis.
Partus ſequi-
tur matrem
precario vel
commodato,
vel de poſite
datam.
e Precarium
ſoluitur pi-
gnore libera-
po,
rccidit e¬
nim ſepe vt
cû domos lo-
care non poſ
ſumus, gratis
eas poſtremis
menſibus con-
cedamus ha-
bitandar in eſ
diem quo mi-
grandum eſt.
Ant. Aug. lib.
4.6.14.
d Pactum non
valer quo im-
mutãtur natu-
ra & ſubſtan-
pia contractus
precarij. Gloſſ. &
fingu. poſita in
. . de conſue, li.
6. & no. ex i¬
ſtal.
e Seruus quã-
doque dicitur
dominus.
f Precarium
ad eû qui ro-
gauit an &
uatenus tr-
ſeat.
Societas ad
eredem non
tranſit, licer in
eum detur a¬
in pro ſocio.
h Ius tenendi
vel perſeuerã-
di ex contra-
ctu non tran-
cio an præto-
ria & natiua.
b Haberetur. idem
in commodato: vt b
infrà de fur. l eum qui.
Snon ſolum, & facit ſu-
prà depoſi. l. j. S. que
depoſitis. & commoda.
l. ſi vt certo. S. vſque
adeo.
Idebitor. CASVS.
Scholaris librum
quem obligauit, ha-
buit precario ab vſua-
rio. ſoluto poſtea de-
bito finitur precarium.
FRANc. Aoc.
c Si debitor rem pi-
gneratam facit cS. eod.
l certe. S.fin.
d. Vſque eo. id eſt
donec ſolueretur pe-
cunia.
Vm precario. CA-
Crnyrconceſibii
librum precario vſque
ad natale. poſſum &
ante natale repetere.
Sequens S. eſt planus.
FRAN.ACC.
a Cum precario. de
hac l. vide fuse ſcripta
ad l.1. C. de iure emphy-
teu. CvAe.
8 Si conuenit. Pa-
ctio excedere poteſt
naturam contractus.
At illi contraria eſſe
non poteſt. Hec au-
tem contraria eſſe:ita-
que in hac ſpecie de-
tracta illa conuentio-
ne erit precarium. Cy-
IAC.
e ſIn halendas. i. vſ-
ue ad lalendas.
T Nulla vi. Vide
ſcripta ad l. 5. Cod. de
oblig. & action. CVIAc.
f Conuentionis.hoc d
ideo, quia ad certum
vſum non eſt data: vt
ſuprà depoſi. l. j. S. fin.
S. eſt autem. alio-
quin non ageret: vt ſu-
X. POMPONIVS libro quinto
ex Plautio.
Vamuis ancillamaquis pre-
cario rogauerit: id actum
videtur, vt etiam quod ex ancilla
natum eſſet, in eadem cauſa ha-
bereturb.
X I. CELSVS libro ſeptime
Digeſtorum.
I debitor rem pigneratam-
precario rogauerit, ſoluta pe-
cunia precarium ſoluitur: quippe
id actum eſt, vt vſque eô pre-
carium teneret.
Pactum contra ſubſtantiam con-
tractus, eſt nullum BART.
XII. IDEM libro vicenſimoquinto
Digeſtorum.
CVn precario a aliquid da
tur, ſi conuenit vt in a¬
lendas e Iulias precario poſſideat:
numquid exceptione adiuuan-
dus eſt, ne antè ei poſſeſſio* au-
feratur? Sed nulla vis y eſt hu-
ius conuentionisf, vt rem alie-
nam domino inuito poſſidere
liceat.
1. 5 Precariô rogatio & ad
heredem eius qui conceſſit, tran-
ſit h: ad heredem autem eius qui
precario rogauit, non tranſit;
quippe ipſi dumtaxat, non etiam
heredi conceſſa poſſeſſio eſt.
XII I. POMPONIVS libro trigenſi-
motertio ad Quintum
Mucium.
S ſeruus tuus tuo mandato
precario rogauerit, vel ratum
habueris * quod ille rogauit tuo
pra commoda-l in commodato. S. ſicut quæ eſt contra. & Cod. de pact.
l ſi quis in conſcribendo. Vel aliud eſt ad certum tempus: vt hic aliud
conuenire de non reuocando ad certum tempus: vt ibi.
gS Domino inuito. id eſt eo qui conceſſit precario, licèt non-ſit
rel dominus: vt ſuprà eod l. ſed & ſi reſpectu enim eius qui habet
precario, dicitur dominus. Sic quandoque dicitur ſeruus e do-
minus, reſpectu eius cui mandauit.
h Tranſit. vt & ſupral quaſitum S.j.
i 5Non tranſit. licet f interdicto plerumque poſſit cõueniri: vt
ſuprà eod l. quaſitum. fin. qua eſt contrà: vt in ſocietate con-
tingit, quæ etiam ad heredem non tranſit, & tamen actio pro ſo-
cio in heredem datur. idem in mandato: vt ſupra manda. l. inter
cauſas. in princ.2. Vel dic, non tranſit niſi quatenus ad eum per-
uenit, vel dolo fecit quo minus perueniret: vt ibi: quod ſatis in
idem recidit. Item contrà infrà de actio. & obligat. l. ex promiſ-
ſenn é l eonraaibie, Sed hie ſpetiale ea naione quia ius e¬
quia conceditur amico: cum forté heres inimicus ſit ſic ſuprà de
tribu. lillud. S.fin. Vel hæc actio quæ datur à prætore, non eſt na-
ſit ad heredé. tiua: i & ideo non ſequitur regulam illam & facit ſupra de peti.
i Precarij a¬ here. l. item veniunt. . ſed non omnia. in fin. S. item. facit infra de
diuer. praſcript. l. cum heres. Sed contra infrà eodem l ſi adoptauero.
Solu vt ibi.
S ſeruauC C SYs
Seruus meus habuit rem precario à Ti-
tio me hoc mandante ſeruo, vel ratum habente. ego videor
habere precario: & teneor hoc interdicto. ſi autem me ignorante
habuit, & non habente ratum, teneor de peculio, vel de in rem
verſo. FRANC.
l Vel ratum habueris. cûm ſine mandato rogauit.
l 5 Non videris tu, etiam ſi ratum habeas non tuo nomine
geſtum: vt ſuprà de negot geſt. l. ſi pupilli. S. ſed ſi ego. & facit
ſuprà de pecu. l. depoſiti. S. j. & de pignorat. actio. l.ſi creditor..
fina.
m Sed illi. concedenti. AcCVRS.
n Erit actio. ſcilicet praſcript. verbis. Vel dic de precario,
que datur ſuprà eodem
l quaſitum. S. ex hoc.
que dicitur in factum,
vt Inſtitut. de interdict.
S.fin.
Nterdictum. J CA-
SVS. Hoc interdi-
ctum meritô eſt indu-
ctum contra eum qui
habet rem precario;
quia nulla actio ciui-
lis nominata compe-
tit: & redditur ratio
quare hoc interdi-
ctum competit. Se-
cundô dicit: Hoc in-
terdicto non tenentur
hoſpites, & qui gratis
habitant. & dic de
hoc vt in Gloſ. Tertiù
dicit: Etiam iura poſ-
ſunt concedi precario:
vt tigni immittendi in
meam domum; vel in
protectum. Quartô
dicit: Qui concedit
rem precario, & ſtipu-
latur ſibi reddi, non
habet hoc interditt lHue ſpela
& dic rationem vt in paraboipr-
Clo Quintô dicitcon- operntiou.
3.2 peraros ton-
ceſſi tibi rem precario ducentis.
hoc acto, vt habeas Matt.2o.
poſſeſſio. bene tenet,
& habes naturalem, e¬
go ciuilem. Sextô di-
cit: Precarium poteſt
conſtitui in præſentia
rei qu datur preca-
rio, & in abſentia. &
hoc dicit hæc lex &ſe-
qu. FRAN. AccVR.
0 Iure ciuili actio
eſſet. vt infrà de fur.l.
eum qui.S. is qui preca-
rio. Sed in hoc eſt con-
tra ſuprà eodem l ij. S. . Interdidunm
j. in fin. S. & infrà e¬ de precationõ
dem. l. duo. S. fins qui- concurit cuu
bus dicitur quod da atio Pl
tur a praeſcript. verb. ſcripis velis.
qu eſt ciuilis: vt ſu¬ ’noio pre-
prà de praſcript. ver. l.j. ſcriptis verbis
& l. ſi tibi. Solu. non eſt ciuilis, ſcilicet nominata, vt hic. eſt ta-ciuilis eſta-
men ciuilis innominata, vt in contraris. 2. Vel ſecundum Roge, Tuo ed r,
refert concedatur precarium c ſimpliciter: & tunc interdictum o
ſolum: vt hîc: aut cum pacto reddendi quando libuerit reuoca¬ conſtituitur
re: & tunc praſcript. verb. vt in contrariis. aut etiam ſtipulatio vel ſimplici-
& tunc ſola ex ſtipulatu: vt infrà lproxim. S. cum quis. 3. Terti r eu
diſtinguunt aut precarum conſtituitur datione, & tunc praſcrip. ndo llu-
verb. vt in contrariis: aut permiſſione, vt quia tu rem meam poſ-reuocare,
ſides quam tibi precario permitto: vt hic,argum infra eo. l. vnuſi vel dationt,
quiſque. & lfin, & ſic plus dportat precarij rogatio, quam precarij vel promiſi
latio. precarii to-
p Negoty contracti. ſcauſam. & continua leg.ſequentem. eldan
E lbe ſhoe intesdictumm
1
nomine: teneberis, quaſi preca-
rio habeas. Sed ſi te ignorante,
ſuo nomine vel ſeruus vel filius
rogauerit: non videris tulpreca-
riô habere: ſed illimerit actioPde
peculio, vel de in rem verſo.
XIV. PAVLVS libro tertiodecimo
ad Sabinum.
INerdiſctun de precaris mer-
tô introductum eſt: quia nul-
la eo nomine iure ciuili actio
eſſet. Magis enim ad donationes,
& benefcij cauſam, quam ad ne-
gotij contractiP ſpectat precarij
conditio.
XV. POMPONIVS libro vicenſimo-
nono ad Sabinum.
Thabetſummam equitatem
Eteus quiſque noſto v.
tatur, f quatenus ei tribuere ve-
limus.
1. JHoſpites, & qui gratuitam
habitationem accipiunt, non in-
telleguntur precario habitare.
2. Precario habere etiam
ea quæ in iure conſiſtunt, poſſu-
mus:vt immiſſa vel protecta!.
Prouiſio hominis tollit prouiſionem
legis. BART.
3. Cum quis de re ſibi reſti-
tuenda cautum habet, precarium
interdictum ei non competitu.
4. Eum qui precario roga-
uerit vt ſibi poſſidere liceat: nan-
ciſci poſſeſſionem non eſt dubi.
An is quoque poſſideat qui ro-
gatus ſit, dubitatum eſt. Placet
autem penes vtrumque eſſe eum
maius cõtinet,
J Velimus. vt ſupra lait prator. S.j. quod non eſſet ſi eſſet quam preca-
donatio. smn.etoſpies pro
ſS Non inteliguntur. ſi dicas hoſpites e, i inquilinos: ipſi ma. Aoſns pe
gis ſunt ratione conductionis quam precarij: ſiue cum domino, e qui gatis
ſiue ſine eo habitent. 2. Vel ſi dicas quod gratis: tunc videtur eis habitant, po
domus commodari:vt S commoljS.ff.3. Vel ſi dicas hoſpites qui is quirpefa-
ad hoſpitium recipiuntur per cauponem, vel ſtabularium, qui ni pone’a.
lhil pro domo dant, ſed pro comeſtibilibus, & quandoque pro le buant.
ctoitunc magis dicitur detineri in domo, quâm ipſe domum te¬ppeearij la-
neat vel pro conducto, vel precario. terdito lu
t Protecta ad quod facit Se lijs ſi & fi-.... ;aAoltnon-
u Non competit. Si fergo cauit ſibi per ſtipulationem quia retir pip.
tunc competit ſibi auxilium s ciuile, vt inſt. de act. S de constitu m i cur.
ta non debet competere hoc interdictum:vt S lprox. Item & alia prouiſio,
ratione: quia ſtipulando videtur renuntiare interdicto, ar Ca inis tolit
pact. conuen. l fin. Eſt & tertia;quia ſtipulando videtur agi vtex do¬ prouiſionen
natione actio non oriaturvtj de noua l cum enim. e
Eu.