DOI Page / Citation link:
https://doi.org/10.11588/diglit.2603#0442
hes ſumi ex
téporis breui-
tate hinc col-
ligit zaſius.
B Reuerẽtialis
metus patri à
filio:marito ab
vxore, & ſimi-
libus: ve in Glo.
verbi metut,in-
fra eod. exhibi-
tus, actum non
reſcindit, ma-
time ſi ex in-
teruallo quid
tali metu act
eſt. vi hic. niſi
metns ille re-
uerẽtialis pro-
betur fuiſſe
nimius, vt hie.
niſi min vel
verbera præ-
ceſſerunt. de
quo adde Gloſſ.
ſi patre cogẽte.
22. ſup. de ritu
mupt adde Be-
vium deciſione
OOoOI. adde
Gloſſ. l filiusfa-
milias 8. S, in-
uitum. ſupra de
procuratoribus.
Cepolam in l’i.
in fin C de vſu-
cap. pro emptore,
* al ſufteneat.
t Id eſt, immi-
nens. In vulg.
edit. omiſſum
eſt hoc verbú.
c Reuerentia
nimia & me-
tus, quaſi pa-
ria.
d Ex interual-
lo acta poſt
iuſſum ſupe-
rioris praſu-
muntur in du-
bio ſine vi aut
metu geſta.ad-
de Gloſſ.l.nter-
poſitas. 13. 1u
verbo qualitas.
Cde tranſactio-
nibus. Gloſſ in
ve rbo inconti-
nenti. ſupra de
liberali cauſa.
* al. ſed nec.
e Probandi
onus transfer-
ri ex vno in
alium ſolet ob
preſumptiones
contrarias.
fIncontinenti,
pro tempore
manumiſſio-
nis.
g Metus vari
ſignificationes
L Probari dif
ficulter poſſe
minas qu v¬
vor à marit:
& breuiter que
à ſuperioribus
inferûtur, hinc
colligit Boe-
tius deciſ ror.
n Renunciati
metu vel reue-
rentia (nimia
ſcilicet) facta
reuocari po-
teſt.
e Reuerentia
nimia quid ef-
ficiat. v. Gl id
verbe belliſſime,
ſupra eod.
I v. Boerium
deciſ. 100.
m Neceſſitate
nõ arbitrio li-
bero fieri præ
ſumitur, quod
iuſſu ſuperio-
ris fit. Gram-
ma tieus deciſ.
36.in fin.
n Expromiſſor
quis.
870 Digeſtorum Lib. xliv. Tit. v.
Preſumptio- pliciter parronus incontinenti, immô vel ex interuallo, annuũ vel
mẽſtruum vel ſemel praſtandum;& tunc poteſt peti quaſi donu,
vel munus, vel opera. Si autem non ſimpliciter, nec animo exigẽdi
ſimpliciter, ſed ſi patronũ in aliquo offenderit, tunc demu exigat,
non aliàs:tunc dicitur cauſa libertatis onerãda imponi:vt hic ſub-
iicit, & j eoll fi.in fihoc
tamen diſtincto:quia ſi
incontinẽti hac modo
ſtipuletur, prſumitur
a ſatis cauſa oncrandæ
libertatis promiſſum.
Si bautẽ ex interuallo
promittitur, codẽ mo-
do imputet ſibi liber-
tus, niſi probet quod
nimia reuerentia &
amore que habuerat in
patronu, ſic promiſit, vr
hic ſubiicit: & ita ex d
eo quod ex interuallo
fit, transfertur onus
probã liein libertu.Ac.
a J Subiectus. ſ.patro-
n. ACCVRS.
b Incontinenti. id
eſt f tempore quo ma-
numittitur.
c Liberto. promit-
tenti prædicto modo.
dEum ſ libertú. Ace.
e Metu ſolo. aliters
accipitur hic metus
quam C. de tranſact. l.
interpoſitas. Et not. hic
arg. quod mulierhquæ
rem ſuam vendidit vel
hypothecauit: ſi renú-
tiauitl meru vel reue-
rentiab, quod poſſit re-
uocare. Idẽ l de clerico
qui metu & reueren-
tia cpiſcopi renuntauit
præbende, licèt non in-
terueniat corporis
crucratus. AccVRS.
fLibertatis. puta ſi in
aliquo me offenderis,
ero ſocius tibi in bonis
tus, id eſt mihi & tbi
ſint cõmunia: vr arg.
de bolil.j. S fin. Vel dic
erimus ſocij te ponẽte
centum in ſocietate: &
ego ponã tantum lem:
cum hoc patrono ex-
pediebat, qu’ia libertus
bene ſcit negotiari.
g S Pro ſocio. ad com-
municãda bona, ſecun-
dum primû caſum. Vel
ad conferendû ſecun-
dûm alú, cûm offen-
derit in aliquo libertus
patronu ſic enim agitur pro ſocio:vt not. S. communi diui.l.j. Ace.
Libertum. quia contractus eſt bonæ fideiſed in contractibus
ſtricti iuris vt in ſtipulatione obligatur, ſed exceptionem habet:vt
S.S. qua oneranda. & j.prox. Sj. & facit S. de op.lib l. Labeo ait. Acc.
i 5 ateras rei cohaerentes:vt ſupra de except. exceptione. S. j. & C.
de excep, l defenſtones. & ad Velle. l.muliorem.
k Nec eiſcilicet denegandas. AcCVRS.
ſtransterendoin ſe obligationenm vel totan rel
eius partem:qui dicitur expromiſſor :vt ſupra de dolo. l. & elegan-
h
l Reus factus
ter. . ſeruus. AcCVRS.
m Liberto. ſcilicet non eſſe denegandas.
n Areo. id eſt expromiſſore. AcCVRS.
o Heres eiſcilicet expromiſſori.
p Extiterit. libertus.
qJ Redi eſt liberto. AcCVRs...
r Factus fuerit. transferendo in ſe obligationem:vt S. dixi.
ſ Vel rei, qui rogatu liberti principaliter ſe obligauit: vt C.de vſu.
rei iudi.l fi. & ſupra de paol quod dictum. AccVRS.
t Habebit. contra ſupra de condic.indebi. l. ſi non ſortem S libertus.
Solu. ibi debebantur patrono ſiue officiales, ſiue artificiales. hic
non cum eff-ctu.
u Libertum facit ſupra tit.j.l purë. S ſi eum. & quod ibi not.
x 5 I feciti quod promiſerat creditori patroni..
y Item ſi libertus. conuerſus caſus ad ſuperiorem: ſed tamen
idem iuris eſt.
liberti reus factus eſtl: ſed & * ipſi
nis ei ſubiectus : propter quẽ me-
tum quoduis ſuſtineat* patrono
præcipiẽte. 6. In ſumma, ſi incõ-
tinenti bimpoſitú quid ſit libertos
quod atuopupévor poneret eius li-
bertatẽ: dicendu eſt exceptioni lo-
cum facere. Sed ſi poſt interuallú,
habet quidem dubitationem:quia
nemo eumlcogebat hoc promit-
tere. ſed idem erit probandum &
hic, tamẽ cauſa cognita, ſi liquidô
appareat libertum metu ſolos, vel
nimia patrono reuerentia ita ſe
ſubieciſſe, vt vel penali quadam
ſtipulatione ſe ſubiiceret.
7. Si libertatis cauſa ſocieta-
tem libertus cum patrono coierit,
& patronus cu liberto pro ſocio
agat:an haec exceptio ſit neceſſa-
ria?Et puto ipſo iure tutum eſſe li-
bertum Paduersus exactionem pa-
troni. 8. JExceptionem oneranda
libertatis cauſa, ſicut & cteras fi-
deiuſſori non eſſe denegãdas ſciẽ-
dum eſt:nec ei quidẽ qui rogatu
liberto, ſiue procurator ad de-
fendendu à reo datus fuerit, ſiue.
heres ei P extiterit P. Cum enim
propoſitu ſit pratori, in huiuſmo-
di obligationibus reo ſuccurrere:
non ſeruaturum propoſitú ſuum,
niſi fideiuſſorem quoque & eum
qui rogatu liberti reus factus fue-
rit F, aduerſus patron defenderit.
Etenim parui refert, protinus li-
bertus patrono cogatur dare: an
per interpoſitam fideiuſſoris vel
rei’perſonam. 9.J Siue autem ipſi
patrono ſit promiſſum, ſiue alij
voluntate patroni:onerãd liber-
tatis cauſa videtur factum: & ideo
hæc exceptio locum habebitt.
10. J Quod ſi patronus libertû
u ſuú delegauerit creditori, an ad-
uersus creditorem cui delegatus
promiſit libertatis onerãde cauſa,
exceptione iſta vti poſſit, videa-
mus. Et Caſſius exiſtimaſſe Vrſeiu
refert, creditorẽ quidem minimè
eſſe ſummouẽdû exceptione, quia
ſuum recepit: verutamen libert u
patrono poſſe cõdicere, ſi non trã-
ſigenda controuerſie gratia id fe-
cit*.Item ſi libertusldebito-
rem ſuû patrono delegauerit, nul-
la exceptione ſummouendus eſt
patronus: ſed libertus à patrono
per condictionem? hoc repetet.
12. Hec exceptio non tantum
ipſi lberto, veru ſucceſſoribus b
quoq; liberti dãda eſt: & verſa vi-
ce heredéc patroni ſummouendû,
ſi hac perſequatur, ſciendum eſt.
II. PAVLVS libro 71. ad Edictum.
Ifiliofamilias delatum ſit iuſ-
iurandum, & iurauerit patrem
ſuum dare non oportere: danda eſt
parri exceptio d. 1. Si in aleas
rem vendamfa, vt ludam, & eui-
cta re conueniar, exceptione ſum-
mouebitur ſemptor. 2. Si ſer-
uus promittat domino pecuniam
vt manumittatur, cûm aliàs non
eſſetmannmiſſurus dominus:eã-
que liber factus ſpondeat: dicitur
nõ obſtare exceptionem patrono,
ſi eam petat. non enim onerandæ
libertatis cauſa hœc pecunia pro-
miſſa eſt:alioquin iniquum eſt l
dominum & ſeruo carere, & pre-
tio eius. Totiens ergo onerand
libertatis cauſa pecunia videtur
promitti, quotiens ſua ſponte do-
minus manumiſit, & propterea
velit libertum pecuniam promit-
tere, vt non exigat leã, ſed vt liber-
tus eum timeat, & obtemperet ei.
ligebat etiam in ludo permiſo.
g 5 Vt ludam, ipſam rẽ, vel
h5
Non eſſet. maxime. AccVRS.
cit S.ee l.j qua onerandæ, & quod ibi not.
88
2 J Patronus. Sed cur ſecus in fideiuſſore & expromiſſore:vt Sa.
S-exceptiones. qui excipiunt:vt ibi ſed hic debitor delegatus nser.
cipit:quia huius non intereſt, cum cuicumque ſoluat, liberatur. at
illi alias nõ tenentur, & intereſt eorum potus non ſoluere, quan
ſolutum patrono à liberto repetere: vt j. de fideiuſ. l. ſi ſtipulatus
eſſes in princ.
a Per condictionẽ ſine
cauſa, vel certi: vt arg.
S. ſi cert peta.l.ſi & me.
b Succeſſoribus. in vni-
uerſum ius: ſecus a in
ſingulari: vt S. ijreſpon.
ſucceſſore ſingulari:vr
S.eal. S ſiue autemin fi.
iuterunt
luerſa:
c J Heredenm. ſecus iu nu nfiise
lingulatis uit.
enus &
S fioſamili e
SVS. Filius iurauit
deferẽte aduerſario pa-
tris, patrem nõ debere
1 quæ ab eo petebãtur.
dicitur quod hæc exce-
ptio prodeſt patri. s1
IN ALEA. Pone caſum
vt in gloſqua incipit,
puta, &c.SI SERvvS.
Seruus promiſit mihi
x. vt eum manumittã:
& manumiſi. & liber
factus cadem decem
mihi promiſit. Dicitur
quod tenetur: nec vi-
detur libertatis onerã-
dæ cauſa promiſiſſe tuc
enim videtur promiſ-
ſum cauſa libertatis
onerandæz, quando ali-
quid ſtipulatur patro-
nus non animo exigẽ-
di, ſed vt libertus eum
timeat, & obtemperet
ei. FR. ACCVRS.
dExceptio, vt S. de
excep.l fin. & S. de iure-
iur lquãto magis. Quid
autem econtra ſi pater
iurat filium dare non
oportere? Reſp. forté
datur exceptio filio ar.
J. de verb.oblig. l. quod-
cüque. S. ſi quis ita ſecü-
dum H. Imô ſine forté:
vt S. de iureiurl. qui iu-
raſſe. S ſi pater. Acc.
e JSi in alea. Intellige
aleam b eſſe ludu. ſunt
*1AE
enim quidam c cõceſſi:
vt S.de alea. l. antep. &
pe. & fi vnde cum non
cõmittitur viribus for-
tunæ: nõ habet locum
uod hic dicitur de vẽ-
rioned ſecuudumt.
Item & cum commit-
titur, & non eſt prohibitume, vt al vnû caponemmon habet ſimi-
liter locum & facit S de proba. l.in exceptionibus in fn A
f ſVendam puta ſi vicero, vẽdas mihi fundã Titianu:& ſi viceris.
vendã Sempromanu prox tibi. vel ipſam rẽ tibi vẽdidi:& pretium
luſi, vel ipsã eſtimatã luſi vel dic vẽturo filio principis, cu putarem
ab co proicin vuigus vendidiſti mihi quaſtin alea fortunet
quod eras accepturus: & quod poſtea accepiſti mihi dediſti:& el
euictú non teneris: argS. de contrah. emp.lnec emptio. & de act emp.l.
ex emptofS fi-ibi, quemadmodi, &c. Vel ſecundû.Ved ,..r. .. r
& pretium mihi ludenti ſoluis: quod perdo, de euict. non tencor: ſi ue
ſicut nec tu vſucapis vtſupra pre empto l ſi quis cum ſeiret, & intel- ai¬.
ACCVRS.
a 5 Si in alea rem vendam. Id eſt, vt alea ludam, quo caſu valer
quidem venditio, ſed reſcindi poteſt. CVIAE.-.
imationẽ, vel inaſtimatã: & intelli-
gohoc caſu quado inæſtimatam etiã in ludo permiſſo. ſecundã R.
Submouebitur. Quod in alea geſtum ſit. CVIAe.
i J Spondeatidẽ ſi non ſpopõdiſſet nã hoc caſu etiã ex promiſſio-
ne in ſeruitute facta tenetur: vt C. an ſerex fuo facto. liij. qu
ſpeciale contra regulam prima leg in eo tit & tas de ar pis
e J Alioquin iniquum eſt. Not. gſie de act.emp.lax emptoS P.ibit
& . de condict. cau. da.l ſi pecuniamS. quod ſi diſtracturus. AccVS i
l JNon exigat, purè. & non expectata conditione:
DE
R. vendo egoludẽs, f
od eſt;
de libcau lſi pe
b Alea, ludus
e Ludi nõ on-
nes conceſſi.
dVenditio fi-
ca in ludon
ludatur, anva-
leat.
e Ludus hont-
ſté conuiuanii
cauſa, non i
terditus.
al lex empr
. qui au-
pe fua
io eus c
pre iniquu
Ca
al. lex empll-
vt hie fuit. & fa¬ . qui ſ
verſiubid
téporis breui-
tate hinc col-
ligit zaſius.
B Reuerẽtialis
metus patri à
filio:marito ab
vxore, & ſimi-
libus: ve in Glo.
verbi metut,in-
fra eod. exhibi-
tus, actum non
reſcindit, ma-
time ſi ex in-
teruallo quid
tali metu act
eſt. vi hic. niſi
metns ille re-
uerẽtialis pro-
betur fuiſſe
nimius, vt hie.
niſi min vel
verbera præ-
ceſſerunt. de
quo adde Gloſſ.
ſi patre cogẽte.
22. ſup. de ritu
mupt adde Be-
vium deciſione
OOoOI. adde
Gloſſ. l filiusfa-
milias 8. S, in-
uitum. ſupra de
procuratoribus.
Cepolam in l’i.
in fin C de vſu-
cap. pro emptore,
* al ſufteneat.
t Id eſt, immi-
nens. In vulg.
edit. omiſſum
eſt hoc verbú.
c Reuerentia
nimia & me-
tus, quaſi pa-
ria.
d Ex interual-
lo acta poſt
iuſſum ſupe-
rioris praſu-
muntur in du-
bio ſine vi aut
metu geſta.ad-
de Gloſſ.l.nter-
poſitas. 13. 1u
verbo qualitas.
Cde tranſactio-
nibus. Gloſſ in
ve rbo inconti-
nenti. ſupra de
liberali cauſa.
* al. ſed nec.
e Probandi
onus transfer-
ri ex vno in
alium ſolet ob
preſumptiones
contrarias.
fIncontinenti,
pro tempore
manumiſſio-
nis.
g Metus vari
ſignificationes
L Probari dif
ficulter poſſe
minas qu v¬
vor à marit:
& breuiter que
à ſuperioribus
inferûtur, hinc
colligit Boe-
tius deciſ ror.
n Renunciati
metu vel reue-
rentia (nimia
ſcilicet) facta
reuocari po-
teſt.
e Reuerentia
nimia quid ef-
ficiat. v. Gl id
verbe belliſſime,
ſupra eod.
I v. Boerium
deciſ. 100.
m Neceſſitate
nõ arbitrio li-
bero fieri præ
ſumitur, quod
iuſſu ſuperio-
ris fit. Gram-
ma tieus deciſ.
36.in fin.
n Expromiſſor
quis.
870 Digeſtorum Lib. xliv. Tit. v.
Preſumptio- pliciter parronus incontinenti, immô vel ex interuallo, annuũ vel
mẽſtruum vel ſemel praſtandum;& tunc poteſt peti quaſi donu,
vel munus, vel opera. Si autem non ſimpliciter, nec animo exigẽdi
ſimpliciter, ſed ſi patronũ in aliquo offenderit, tunc demu exigat,
non aliàs:tunc dicitur cauſa libertatis onerãda imponi:vt hic ſub-
iicit, & j eoll fi.in fihoc
tamen diſtincto:quia ſi
incontinẽti hac modo
ſtipuletur, prſumitur
a ſatis cauſa oncrandæ
libertatis promiſſum.
Si bautẽ ex interuallo
promittitur, codẽ mo-
do imputet ſibi liber-
tus, niſi probet quod
nimia reuerentia &
amore que habuerat in
patronu, ſic promiſit, vr
hic ſubiicit: & ita ex d
eo quod ex interuallo
fit, transfertur onus
probã liein libertu.Ac.
a J Subiectus. ſ.patro-
n. ACCVRS.
b Incontinenti. id
eſt f tempore quo ma-
numittitur.
c Liberto. promit-
tenti prædicto modo.
dEum ſ libertú. Ace.
e Metu ſolo. aliters
accipitur hic metus
quam C. de tranſact. l.
interpoſitas. Et not. hic
arg. quod mulierhquæ
rem ſuam vendidit vel
hypothecauit: ſi renú-
tiauitl meru vel reue-
rentiab, quod poſſit re-
uocare. Idẽ l de clerico
qui metu & reueren-
tia cpiſcopi renuntauit
præbende, licèt non in-
terueniat corporis
crucratus. AccVRS.
fLibertatis. puta ſi in
aliquo me offenderis,
ero ſocius tibi in bonis
tus, id eſt mihi & tbi
ſint cõmunia: vr arg.
de bolil.j. S fin. Vel dic
erimus ſocij te ponẽte
centum in ſocietate: &
ego ponã tantum lem:
cum hoc patrono ex-
pediebat, qu’ia libertus
bene ſcit negotiari.
g S Pro ſocio. ad com-
municãda bona, ſecun-
dum primû caſum. Vel
ad conferendû ſecun-
dûm alú, cûm offen-
derit in aliquo libertus
patronu ſic enim agitur pro ſocio:vt not. S. communi diui.l.j. Ace.
Libertum. quia contractus eſt bonæ fideiſed in contractibus
ſtricti iuris vt in ſtipulatione obligatur, ſed exceptionem habet:vt
S.S. qua oneranda. & j.prox. Sj. & facit S. de op.lib l. Labeo ait. Acc.
i 5 ateras rei cohaerentes:vt ſupra de except. exceptione. S. j. & C.
de excep, l defenſtones. & ad Velle. l.muliorem.
k Nec eiſcilicet denegandas. AcCVRS.
ſtransterendoin ſe obligationenm vel totan rel
eius partem:qui dicitur expromiſſor :vt ſupra de dolo. l. & elegan-
h
l Reus factus
ter. . ſeruus. AcCVRS.
m Liberto. ſcilicet non eſſe denegandas.
n Areo. id eſt expromiſſore. AcCVRS.
o Heres eiſcilicet expromiſſori.
p Extiterit. libertus.
qJ Redi eſt liberto. AcCVRs...
r Factus fuerit. transferendo in ſe obligationem:vt S. dixi.
ſ Vel rei, qui rogatu liberti principaliter ſe obligauit: vt C.de vſu.
rei iudi.l fi. & ſupra de paol quod dictum. AccVRS.
t Habebit. contra ſupra de condic.indebi. l. ſi non ſortem S libertus.
Solu. ibi debebantur patrono ſiue officiales, ſiue artificiales. hic
non cum eff-ctu.
u Libertum facit ſupra tit.j.l purë. S ſi eum. & quod ibi not.
x 5 I feciti quod promiſerat creditori patroni..
y Item ſi libertus. conuerſus caſus ad ſuperiorem: ſed tamen
idem iuris eſt.
liberti reus factus eſtl: ſed & * ipſi
nis ei ſubiectus : propter quẽ me-
tum quoduis ſuſtineat* patrono
præcipiẽte. 6. In ſumma, ſi incõ-
tinenti bimpoſitú quid ſit libertos
quod atuopupévor poneret eius li-
bertatẽ: dicendu eſt exceptioni lo-
cum facere. Sed ſi poſt interuallú,
habet quidem dubitationem:quia
nemo eumlcogebat hoc promit-
tere. ſed idem erit probandum &
hic, tamẽ cauſa cognita, ſi liquidô
appareat libertum metu ſolos, vel
nimia patrono reuerentia ita ſe
ſubieciſſe, vt vel penali quadam
ſtipulatione ſe ſubiiceret.
7. Si libertatis cauſa ſocieta-
tem libertus cum patrono coierit,
& patronus cu liberto pro ſocio
agat:an haec exceptio ſit neceſſa-
ria?Et puto ipſo iure tutum eſſe li-
bertum Paduersus exactionem pa-
troni. 8. JExceptionem oneranda
libertatis cauſa, ſicut & cteras fi-
deiuſſori non eſſe denegãdas ſciẽ-
dum eſt:nec ei quidẽ qui rogatu
liberto, ſiue procurator ad de-
fendendu à reo datus fuerit, ſiue.
heres ei P extiterit P. Cum enim
propoſitu ſit pratori, in huiuſmo-
di obligationibus reo ſuccurrere:
non ſeruaturum propoſitú ſuum,
niſi fideiuſſorem quoque & eum
qui rogatu liberti reus factus fue-
rit F, aduerſus patron defenderit.
Etenim parui refert, protinus li-
bertus patrono cogatur dare: an
per interpoſitam fideiuſſoris vel
rei’perſonam. 9.J Siue autem ipſi
patrono ſit promiſſum, ſiue alij
voluntate patroni:onerãd liber-
tatis cauſa videtur factum: & ideo
hæc exceptio locum habebitt.
10. J Quod ſi patronus libertû
u ſuú delegauerit creditori, an ad-
uersus creditorem cui delegatus
promiſit libertatis onerãde cauſa,
exceptione iſta vti poſſit, videa-
mus. Et Caſſius exiſtimaſſe Vrſeiu
refert, creditorẽ quidem minimè
eſſe ſummouẽdû exceptione, quia
ſuum recepit: verutamen libert u
patrono poſſe cõdicere, ſi non trã-
ſigenda controuerſie gratia id fe-
cit*.Item ſi libertusldebito-
rem ſuû patrono delegauerit, nul-
la exceptione ſummouendus eſt
patronus: ſed libertus à patrono
per condictionem? hoc repetet.
12. Hec exceptio non tantum
ipſi lberto, veru ſucceſſoribus b
quoq; liberti dãda eſt: & verſa vi-
ce heredéc patroni ſummouendû,
ſi hac perſequatur, ſciendum eſt.
II. PAVLVS libro 71. ad Edictum.
Ifiliofamilias delatum ſit iuſ-
iurandum, & iurauerit patrem
ſuum dare non oportere: danda eſt
parri exceptio d. 1. Si in aleas
rem vendamfa, vt ludam, & eui-
cta re conueniar, exceptione ſum-
mouebitur ſemptor. 2. Si ſer-
uus promittat domino pecuniam
vt manumittatur, cûm aliàs non
eſſetmannmiſſurus dominus:eã-
que liber factus ſpondeat: dicitur
nõ obſtare exceptionem patrono,
ſi eam petat. non enim onerandæ
libertatis cauſa hœc pecunia pro-
miſſa eſt:alioquin iniquum eſt l
dominum & ſeruo carere, & pre-
tio eius. Totiens ergo onerand
libertatis cauſa pecunia videtur
promitti, quotiens ſua ſponte do-
minus manumiſit, & propterea
velit libertum pecuniam promit-
tere, vt non exigat leã, ſed vt liber-
tus eum timeat, & obtemperet ei.
ligebat etiam in ludo permiſo.
g 5 Vt ludam, ipſam rẽ, vel
h5
Non eſſet. maxime. AccVRS.
cit S.ee l.j qua onerandæ, & quod ibi not.
88
2 J Patronus. Sed cur ſecus in fideiuſſore & expromiſſore:vt Sa.
S-exceptiones. qui excipiunt:vt ibi ſed hic debitor delegatus nser.
cipit:quia huius non intereſt, cum cuicumque ſoluat, liberatur. at
illi alias nõ tenentur, & intereſt eorum potus non ſoluere, quan
ſolutum patrono à liberto repetere: vt j. de fideiuſ. l. ſi ſtipulatus
eſſes in princ.
a Per condictionẽ ſine
cauſa, vel certi: vt arg.
S. ſi cert peta.l.ſi & me.
b Succeſſoribus. in vni-
uerſum ius: ſecus a in
ſingulari: vt S. ijreſpon.
ſucceſſore ſingulari:vr
S.eal. S ſiue autemin fi.
iuterunt
luerſa:
c J Heredenm. ſecus iu nu nfiise
lingulatis uit.
enus &
S fioſamili e
SVS. Filius iurauit
deferẽte aduerſario pa-
tris, patrem nõ debere
1 quæ ab eo petebãtur.
dicitur quod hæc exce-
ptio prodeſt patri. s1
IN ALEA. Pone caſum
vt in gloſqua incipit,
puta, &c.SI SERvvS.
Seruus promiſit mihi
x. vt eum manumittã:
& manumiſi. & liber
factus cadem decem
mihi promiſit. Dicitur
quod tenetur: nec vi-
detur libertatis onerã-
dæ cauſa promiſiſſe tuc
enim videtur promiſ-
ſum cauſa libertatis
onerandæz, quando ali-
quid ſtipulatur patro-
nus non animo exigẽ-
di, ſed vt libertus eum
timeat, & obtemperet
ei. FR. ACCVRS.
dExceptio, vt S. de
excep.l fin. & S. de iure-
iur lquãto magis. Quid
autem econtra ſi pater
iurat filium dare non
oportere? Reſp. forté
datur exceptio filio ar.
J. de verb.oblig. l. quod-
cüque. S. ſi quis ita ſecü-
dum H. Imô ſine forté:
vt S. de iureiurl. qui iu-
raſſe. S ſi pater. Acc.
e JSi in alea. Intellige
aleam b eſſe ludu. ſunt
*1AE
enim quidam c cõceſſi:
vt S.de alea. l. antep. &
pe. & fi vnde cum non
cõmittitur viribus for-
tunæ: nõ habet locum
uod hic dicitur de vẽ-
rioned ſecuudumt.
Item & cum commit-
titur, & non eſt prohibitume, vt al vnû caponemmon habet ſimi-
liter locum & facit S de proba. l.in exceptionibus in fn A
f ſVendam puta ſi vicero, vẽdas mihi fundã Titianu:& ſi viceris.
vendã Sempromanu prox tibi. vel ipſam rẽ tibi vẽdidi:& pretium
luſi, vel ipsã eſtimatã luſi vel dic vẽturo filio principis, cu putarem
ab co proicin vuigus vendidiſti mihi quaſtin alea fortunet
quod eras accepturus: & quod poſtea accepiſti mihi dediſti:& el
euictú non teneris: argS. de contrah. emp.lnec emptio. & de act emp.l.
ex emptofS fi-ibi, quemadmodi, &c. Vel ſecundû.Ved ,..r. .. r
& pretium mihi ludenti ſoluis: quod perdo, de euict. non tencor: ſi ue
ſicut nec tu vſucapis vtſupra pre empto l ſi quis cum ſeiret, & intel- ai¬.
ACCVRS.
a 5 Si in alea rem vendam. Id eſt, vt alea ludam, quo caſu valer
quidem venditio, ſed reſcindi poteſt. CVIAE.-.
imationẽ, vel inaſtimatã: & intelli-
gohoc caſu quado inæſtimatam etiã in ludo permiſſo. ſecundã R.
Submouebitur. Quod in alea geſtum ſit. CVIAe.
i J Spondeatidẽ ſi non ſpopõdiſſet nã hoc caſu etiã ex promiſſio-
ne in ſeruitute facta tenetur: vt C. an ſerex fuo facto. liij. qu
ſpeciale contra regulam prima leg in eo tit & tas de ar pis
e J Alioquin iniquum eſt. Not. gſie de act.emp.lax emptoS P.ibit
& . de condict. cau. da.l ſi pecuniamS. quod ſi diſtracturus. AccVS i
l JNon exigat, purè. & non expectata conditione:
DE
R. vendo egoludẽs, f
od eſt;
de libcau lſi pe
b Alea, ludus
e Ludi nõ on-
nes conceſſi.
dVenditio fi-
ca in ludon
ludatur, anva-
leat.
e Ludus hont-
ſté conuiuanii
cauſa, non i
terditus.
al lex empr
. qui au-
pe fua
io eus c
pre iniquu
Ca
al. lex empll-
vt hie fuit. & fa¬ . qui ſ
verſiubid