DOI Page / Citation link:
https://doi.org/10.11588/diglit.17649#0007
Wstęp
Tematem niniejszej pracy jest bolszewicka propaganda wizualna Lat 1917-
-1922. Poruszane zagadnienia, mimo ze odnoszą się do sztuk plastycznych, zo-
stały przedstawione z punktu wadzenia historyka, a nie historyka sztuki. Wy-
korzystane w rozprawie źródła ikonograficzne rozpatrywałam ze względu na
ich kontekst polityczny i wymowę propagandową, pomijając w zasadzie war-
tości artystyczne. Praca jest próbą pokazania miejsca i funkcji sztuk plastycz-
nych w tworzącym się ijuz istniejącym wczesnosowieckim systemie propagandy.
Nie chodziło o przedstawienie rosyjskiej sztuki rewolucyjne], o ukazanie życia
artystycznego w Rosji omawianego okresu czy roli awangardy. Dane biogra-
ficzne o artystach zostały ograniczone do minimum (m.in. dlatego, ze istnieje
na ten temat bogata literatura), a objętość tekstu poświęconego poszczególnym
twórcom nie jest proporcjonalna do ich znaczenia w dziejach szttiki rosyjskie]
czy światowej. Kryterium był wkład konkretnych osób w rozwój propagandy
plastycznej. Starałam się zaprezentować punkt widzenia sowieckich propagan-
dystów: ich sposób pojmowania roli sztuki w społeczeństwie i realizację tych
wizji.
Cezura początkowa pracy jest nie tylko uzasadniona faktem z historii poli-
tycznej, jakim był przewrót bolszewicki. Zauważmy ze juz w końcu 1917 r.
nowa władza podjęła niezmiernie ważkie decyzje w sprawach kultury. Zapew-
ne wtedy w pierwszych dniach i tygodniach po przewrocie, narodziła się so-
wiecka „polityka kulturalna", ów absurd i sprzeczność terminologiczna, o któ-
rej pisał Richard Pipes1.
Cezura końcowa, rok 1922, nie jest tak oczywista, ale daje się uzasadnić kil-
koma ważnymi posunięciami władz w dziedzinie kultury Wymienię w tym
miejscu tylko niektóre. W lutym 1922 r. otwarto po dłuższej przerwie wystawę
„pienedwizników", co dało impuls do powstania Stowarzyszenia Artystów Re-
R. Pipes, Russia under the Bolshevik Regime, New York 1993, s. 282.
5
Tematem niniejszej pracy jest bolszewicka propaganda wizualna Lat 1917-
-1922. Poruszane zagadnienia, mimo ze odnoszą się do sztuk plastycznych, zo-
stały przedstawione z punktu wadzenia historyka, a nie historyka sztuki. Wy-
korzystane w rozprawie źródła ikonograficzne rozpatrywałam ze względu na
ich kontekst polityczny i wymowę propagandową, pomijając w zasadzie war-
tości artystyczne. Praca jest próbą pokazania miejsca i funkcji sztuk plastycz-
nych w tworzącym się ijuz istniejącym wczesnosowieckim systemie propagandy.
Nie chodziło o przedstawienie rosyjskiej sztuki rewolucyjne], o ukazanie życia
artystycznego w Rosji omawianego okresu czy roli awangardy. Dane biogra-
ficzne o artystach zostały ograniczone do minimum (m.in. dlatego, ze istnieje
na ten temat bogata literatura), a objętość tekstu poświęconego poszczególnym
twórcom nie jest proporcjonalna do ich znaczenia w dziejach szttiki rosyjskie]
czy światowej. Kryterium był wkład konkretnych osób w rozwój propagandy
plastycznej. Starałam się zaprezentować punkt widzenia sowieckich propagan-
dystów: ich sposób pojmowania roli sztuki w społeczeństwie i realizację tych
wizji.
Cezura początkowa pracy jest nie tylko uzasadniona faktem z historii poli-
tycznej, jakim był przewrót bolszewicki. Zauważmy ze juz w końcu 1917 r.
nowa władza podjęła niezmiernie ważkie decyzje w sprawach kultury. Zapew-
ne wtedy w pierwszych dniach i tygodniach po przewrocie, narodziła się so-
wiecka „polityka kulturalna", ów absurd i sprzeczność terminologiczna, o któ-
rej pisał Richard Pipes1.
Cezura końcowa, rok 1922, nie jest tak oczywista, ale daje się uzasadnić kil-
koma ważnymi posunięciami władz w dziedzinie kultury Wymienię w tym
miejscu tylko niektóre. W lutym 1922 r. otwarto po dłuższej przerwie wystawę
„pienedwizników", co dało impuls do powstania Stowarzyszenia Artystów Re-
R. Pipes, Russia under the Bolshevik Regime, New York 1993, s. 282.
5