DOI article:
Mosmans, Jan: Bouwgeschiedenis der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch [2]: Rekonstructie der romaansche kerk
DOI Page / Citation link:https://doi.org/10.11588/diglit.19959#0039
28 BOUWGESCHIEDENIS DER St. JANSKERK TE ’s-HERTOGENBOSCH
ongeveer 298 voet uit de Hinthammerstraat. Bedoeld zal zijn op 300 voet (of op 3U van
de door mij veronderstelde terreindiepte). Mogelijk is men bij het ajusteeren
van het aangenomen vaste punt iets afgedwaald. De lengte der Oostinglijn, dwars
over het oorspronkelijk kerkdomein heen, bedraagt 314 a 317 voet.
De toren staat ongeveer 20V2 M. ver op die lijn geschoven, hetgeen mede-
brengt, (vermits 1 M. torenwand op den afsluitmuur viel), dat de kerk-zelve
op ruim I9V2 M. van het aanvangspunt der Oostwaartsche linie een begin nam. Als
ik nu aanneem, en zulks is
zeer redelijk, dat de kerk op
evenveel meters afstand van
het eindpunt eindigde,
dan volgt daaruit, ten eerste
dat men het latere Gothische
koor heeft kunnen bouwen
zonder aan de Romaansche
kerk te raken (zie plaat XIII
en XIV) en ten tweede dat in
eene Romaansche kerk van
de geprojecteerde lengte,
de reeks travéeën — wier
afmeting ontspruit aan en
gebaseerd is op het gevonden
breedte-schema, — zonder
noemenswaardig tekort of
overschot, juist opgaan.
De romp van de Ro-
maansche kerk stond vrijwel
midden op de beschikbare
Oostwaartsche lijn. (Zie plaat
XIII en XIV). Er bleef vóór
68 voet vrije ruimte over,
en achter 61 voet. Indien men,
(in verband met het poortje
a op plaat X), de breedte der
travéeën op eene mindere
waarde zou vaststellen, waar-
door men in de lengte ook
telkens iets verliest, dan zou
de plaatsing midden op de
Oostwaartsche lijn nog juister worden. Er zou namelijk vóór de kerk + 68 voet
oningenomen blijven en achter de kerk + 71 voet.
Aan deze twee bevindingen kan nog een derde toegevoegd worden, en dat
J|||£ammerstraat
Plaat XIII. a. Romaansche toren. b. Romaansche kerk. c—c. Hoek-
punten der voorste helft van het atrium, d—d. (witte stippellijn) Wes-
telijke afsluitmuur van het Kerkdomein; muur met drie ingangen,
volgens een XVIIe eeuwsch bestek, e—e. Kadastrale grenslijn der
kerkgerechtigheid in 1823. f. Oude pastorie in de XVIIIe eeuw op
den hoek van het kerkhof gelegen, g. Terrein der tegen-
woordige Pastorie. Aldaar, links van de zwarte lijn heet het in de
XVIIIe eeuw nog „openbare straat”, rechts daarvan „St.Jans Kerkhof”.
ongeveer 298 voet uit de Hinthammerstraat. Bedoeld zal zijn op 300 voet (of op 3U van
de door mij veronderstelde terreindiepte). Mogelijk is men bij het ajusteeren
van het aangenomen vaste punt iets afgedwaald. De lengte der Oostinglijn, dwars
over het oorspronkelijk kerkdomein heen, bedraagt 314 a 317 voet.
De toren staat ongeveer 20V2 M. ver op die lijn geschoven, hetgeen mede-
brengt, (vermits 1 M. torenwand op den afsluitmuur viel), dat de kerk-zelve
op ruim I9V2 M. van het aanvangspunt der Oostwaartsche linie een begin nam. Als
ik nu aanneem, en zulks is
zeer redelijk, dat de kerk op
evenveel meters afstand van
het eindpunt eindigde,
dan volgt daaruit, ten eerste
dat men het latere Gothische
koor heeft kunnen bouwen
zonder aan de Romaansche
kerk te raken (zie plaat XIII
en XIV) en ten tweede dat in
eene Romaansche kerk van
de geprojecteerde lengte,
de reeks travéeën — wier
afmeting ontspruit aan en
gebaseerd is op het gevonden
breedte-schema, — zonder
noemenswaardig tekort of
overschot, juist opgaan.
De romp van de Ro-
maansche kerk stond vrijwel
midden op de beschikbare
Oostwaartsche lijn. (Zie plaat
XIII en XIV). Er bleef vóór
68 voet vrije ruimte over,
en achter 61 voet. Indien men,
(in verband met het poortje
a op plaat X), de breedte der
travéeën op eene mindere
waarde zou vaststellen, waar-
door men in de lengte ook
telkens iets verliest, dan zou
de plaatsing midden op de
Oostwaartsche lijn nog juister worden. Er zou namelijk vóór de kerk + 68 voet
oningenomen blijven en achter de kerk + 71 voet.
Aan deze twee bevindingen kan nog een derde toegevoegd worden, en dat
J|||£ammerstraat
Plaat XIII. a. Romaansche toren. b. Romaansche kerk. c—c. Hoek-
punten der voorste helft van het atrium, d—d. (witte stippellijn) Wes-
telijke afsluitmuur van het Kerkdomein; muur met drie ingangen,
volgens een XVIIe eeuwsch bestek, e—e. Kadastrale grenslijn der
kerkgerechtigheid in 1823. f. Oude pastorie in de XVIIIe eeuw op
den hoek van het kerkhof gelegen, g. Terrein der tegen-
woordige Pastorie. Aldaar, links van de zwarte lijn heet het in de
XVIIIe eeuw nog „openbare straat”, rechts daarvan „St.Jans Kerkhof”.