Poprzęcka, Maria
Inne obrazy: oko, widzenie, sztuka ; od Albertiego do Duchampa — Gdańsk, 2008

Page: 54
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/poprzecka2008/0058
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
„Malować tylko to, czego się nigdy nie widziało”...

Słuchaj lepiej. Patrz dalej. Czuwaj.
Wszystko dźwięczy osobliwie.
Edmond Picard
W 1879 roku Odilon Redon zaprezentował swe pierwsze litograficzne
portfolio Dans le Reve. Album, poza kartą tytułową, zawierał dziesięć
litografii odbitych na chińskim papierze w kolorze kości słoniowej.
Niski nakład - zaledwie dwadzieścia pięć egzemplarzy - wskazuje na
przeznaczenie dzieła dla wąskiego kręgu przyjaciół i wielbicieli. Jego
celem była raczej prezentacja samego artysty, stanowiło rodzaj odpo-
wiednika wystawy1. Stąd też cykl nie składa się na żadną tematyczną
całość, brak mu wewnętrznej spójności. O niczym nie opowiada, inaczej
niż to zwykle bywa w wypadku graficznych serii2. Nie odwołuje się do
żadnego dzieła literackiego. Zbudowaniu zbornej całości nie służą od-
autorskie tytuły: Wykluwanie, Zaród, Koło, Limbo, Gracz, Gnom...
Plansza VIII zatytułowana jest Wizja. W kadrze monumentalnej archi-
tektury, w ciemności, unosi się olbrzymia gałka oczna, od której bije
promienista aureola. Jej światło pada na wyraźnie poruszone dwie
drobne postaci, wciśnięte w dolny narożnik obrazu. One widzą oko,
które ich nie widzi. Źrenica szklistej kuli zwrócona jest ku górze.
Wyobrażenie oka jest odtąd stale obecne w dziele Redona: Oko jak
dziwny balon unoszące się ku nieskończoności z portfolio A Edgar Poe
(1882, poprzedzone rysunkiem węglowym z 1878); Oko (rysunek
węglem, około 1880-1885); Była być może pierwsza wizja wypróbo-
wana na kwiecie (druga plansza z cyklu Les Origines, 1883); Wszędzie
płonęły gałki oczne z Kuszenia świętego Antoniego (1888); A oczy bez
głów unosiły się na wodzie jak mięczaki z trzeciej serii Kuszenia świętego
Antoniego (1896). Oko-glob, zawieszone między niebem a ziemią.
Omdlewające oko-kwiat. Oko-montgonfliera, wzlatująca nad pustym
loading ...