Rocznik Historii Sztuki — 30.2005

Page: 184
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/rhs2005/0196
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
184

PIOTR KRASNY

26. Zarwanica, cerkiew parafialna, ołtarz i malowidła w kaplicy
Matki Boskiej, ok. 1772. Drzeworyt sztorcowy, ok. 1900

kowane kolumnowe struktury wprowadziły dynamiczne efekty w przestrzeń prostego krzyżowego wnętrza.
Z ową przestrzenią zdawały się również zmagać malowidła ścienne, które w sposób znany nam z dzieł
Stroińskiego „napierały" na nią fantazyjnymi formami architektonicznymi lub „otwierały" ją na rozległe
pejzaże. U nasady zarwanickich sklepień wymalowano - tak jak w katedrze lwowskiej - zespoły wolut
i kwiatów, które komponowały się z rzeźbiarskimi zwieńczeniami ołtarzy nastrzępionych rokokowymi orna-
mentami. Wszystkie te rozwiązania łączyły się w dekoracyjną całość o znacznych walorach artystycznych,
stwarzając znakomitą oprawę dla kultu cudownego obrazu Matki Boskiej.

W podobny sposób urządzono około 1770 r. wnętrze cerkwi św. Jura w Brodach (il. 27), w którym na
tle ścian, pokrytych w całości malowidłami, ustawiono ołtarz główny i ikonostas o wieloplanowej porząd-
kowej strukturze oraz zespół ołtarzy bocznych niearchitektonicznych, nastrzępionych wielkimi rocaille'ami"10.
Wystrój wnętrza brodzkiej świątyni był więc równie dekoracyjny jak urządzenie cerkwi w Zarwanicy. ale
ustępował mu niestety znacznie pod względem klasy artystycznej komponentów.

Malowideł iluzjonistycznych zabrakło w cerkwiach w Buczaczu i Horodence, wzniesionych na prze-
łomie lat 60. i 70. XVIII w. z fundacji Mikołaja Bazylego Potockiego. Obie świątynie otrzymały za to

166 В. Вуйцик, С. Ib ас ей ко, В. С л обод ян, Церкви броб1всъкого району. Ыустроватш каталог, Льв1в 2001.
s. 33-34; Krasny, Architektura cerkiewna..., s. 185.
loading ...