Muzeum Narodowe <Krakau> [Editor]: Rozprawy i Sprawozdania Muzeum Narodowego w Krakowie (9.1967)

Wydaje się także, że i ta rzeźba, podobnie jak poprzednia, jest auten-
tyczna. Wskazują na to liczne warstwy polichromii, z których najstarsza,
według analizy chemicznej, pochodzi z epoki jeszcze romańskiej.
Trzy rzeźby krakowskie pochodzące — jak starałam się to wykazać —
z terenu Hiszpanii i najprawdopodobniej jednak autentyczne, stanowią
w naszych zbiorach sztuki obcej zespół unikalny. Wydaje się, że wszyst-
kie trzy warte są podjęcia pieczołowitych zabiegów konserwatorskich
i wystawienia. Wyrównałoby to wieloletnie pomijanie ich milczeniem
i nieufne traktowanie jako falsyfikaty, jak widać to jeszcze w artykule
Tadeusza Dobrzenieckiego, który wiedząc o ich istnieniu, zasugerowany
jakąś ,,zmową milczenia" wokół naszych Madonn, wspomina mimochodem
tylko jedną z nich. Sądzę, że wszystkie trzy rzeźby zasługują na dalsze
badania tak pod względem stylistycznym — przez porównanie z orygina-
łami rzeźby hiszpańskiej, jak też i pod technicznym — przez izotopowe
ustalenie wieku drewna.
Maria Brożek-Tarnowska
TROIS STATUES ROMANES AU MUSEE NATIONAL DE CRACOVIE
Resume
Le Musee National de Cracovie possede trois sculptures en bois romanes qui
representent la Vierge a l'Enfant sur le tróne. Elles ont fait partie de la collection
des oeuvres d'art offertes au Musee National par le collectionneur Edward Goldstein
en 1909; jusqu'a present elles ont ete cachees, n'ont jamais figurę a une exposition,
et n'ont pas ete etudiees, si Ton ne compte pas une courte description et la repro-
duction de deux de ces sculptures dans le catalogue La scnlptare da Mopen ape et
de la Re7MMSsa%ce aa Masee National de Cracouie publie par F. Kopera et J. Kwiat-
kowski en 1931. Leur authenticite misę en doute et peut etre le manque des mate-
riaux comparatifs ont ete la raison pour laquelle ces statues sont restees si long-
temps oubliees. Ce n'est que 50 ans apres leur arrivee en Pologne qu'elles ont ete
mises au jour, nettoyees, et bientót elles seront exposees. Le travail present essaie
de definir leur provenance.
La sculpture en ronde bossę de la Vierge a 1'Enfant assise sur le tróne apparait
vers la moitie du Xe siecle sur le territoire de la France en Auvergne en formę de
reliquaire, en meme temps que les figurines des autres saints. Ces figurines aux
ames en bois, etaient revetues de tóle en or ou en argent et serties de pierres fines.
Les premiers et les plus connus de ces reliquaires ce sont les statuettes de la Ma-
done de Clermont-Ferrand et de Sainte Foy de Conques en Auvergne. Ces reliquai-
res devenaient petit a petit des sculptures independantes, images de la Vierge. Pla-
cees sur les autels des eglises et des cathedrales, elles devinrent les objets d un
culte fervent; quelques unes, connues comme miraculeuses, furent le modele pour
les sculpteurs qui, imitant bien fidelement la formę de la statuę miraculeuse espe-
raient que leur oeuvre serait aussi celebre. C'est surtout au XIls siecle qu en Europę
apparait un grand nombre de sculptures pareilles dont beaucoup se sont conservees

25