DOI article:
Żygulski, Zdzisław: Hiszpańskie proporce okrętowe z czasów króla Filipa II
DOI Page / Citation link:https://doi.org/10.11588/diglit.24580#0133
Zdzisław Żygulski (jun)
HISZPAŃSKIE PROPORCE OKRĘTOWE Z CZASÓW
KRÓLA FILIPA II
PRZEDMIOT STUDIUM
W inwentarzu muzealnym Zbiorów Czartoryskich w Krakowie, spo-
rządzonym w latach osiemdziesiątych minionego stulecia przez Leona
Bentkowskiego pod pozycją I 784 działu rzemiosła artystycznego znajduje
się następujący zapis: ,,Dziewięć chorągwi starych hiszpańskich długich
kliniastych morderowych, jedwabnych" (fig. 84—92). Od r. 1878, to jest
od czasu otwarcia Muzeum Czartoryskich w dzisiejszym miejscu, wisiały
one w tzw. Klasztorku przy ul. Pijarskiej 6. Przytrzymane pętlicami na
hakach, ułożone były ciasno i nienaturalnie wzdłuż arkad rozdzielających
sale. Zgodnie z tradycją muzealną mawiano o nich: „chorągwie spod Le-
panto", albo „bandery spod Lepanto", kojarząc je ze słynną bitwą morską
stoczoną w r. 1571 między chrześcijanami a muzułmanami. Od czasu
II wojny światowej spoczęły w magazynie i potem już tylko z rzadka, raz
lub dwa razy do roku do nich zaglądano dokonując zwykłego przeglądu
konserwatorskiego. Tylko jedną z nich umieszczono w r. 1959 w stałej
ekspozycji Zbrojowni. Równocześnie jednak podjęto badania nad pocho-
dzeniem, wartością i znaczeniem całego zespołu. Rezultatem tych badań
jest niniejsze studium h
* Pierwszą, nieścisłą zresztą, wiadomość o tych chorągwiach na podstawie in-
formacji otrzymanych od ks. T. Kruszyńskiego i S. Komornickiego zamieścił Guido
Almagia w artykule: Ricordi detta battaptia dź Lepanto a Cracoida (Rivista Marit-
tima, Roma, 1934 XII). — Autor niniejszego studium pisał o tych chorągwiach i nie-
które z nich reprodukował w pracy Dnieje atdoróio pidataskich (Rozprawy i Spra-
wozdania Muzeum Narodowego w Krakowie VII, Kraków 1962, s. 129—130 oraz
fig. 63 i 64), wyniki zaś szczegółowych badań zreferował dn. 18 grudnia 1964 na
zebraniu naukowym Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy w Krako-
wie. W czasie badań korzystał z pomocnych uwag p. doc. dr Marii Gutkowskiej-
Rychlewskiej i p. mgr Marii Taszyckiej, za co składa podziękowanie.
127
HISZPAŃSKIE PROPORCE OKRĘTOWE Z CZASÓW
KRÓLA FILIPA II
PRZEDMIOT STUDIUM
W inwentarzu muzealnym Zbiorów Czartoryskich w Krakowie, spo-
rządzonym w latach osiemdziesiątych minionego stulecia przez Leona
Bentkowskiego pod pozycją I 784 działu rzemiosła artystycznego znajduje
się następujący zapis: ,,Dziewięć chorągwi starych hiszpańskich długich
kliniastych morderowych, jedwabnych" (fig. 84—92). Od r. 1878, to jest
od czasu otwarcia Muzeum Czartoryskich w dzisiejszym miejscu, wisiały
one w tzw. Klasztorku przy ul. Pijarskiej 6. Przytrzymane pętlicami na
hakach, ułożone były ciasno i nienaturalnie wzdłuż arkad rozdzielających
sale. Zgodnie z tradycją muzealną mawiano o nich: „chorągwie spod Le-
panto", albo „bandery spod Lepanto", kojarząc je ze słynną bitwą morską
stoczoną w r. 1571 między chrześcijanami a muzułmanami. Od czasu
II wojny światowej spoczęły w magazynie i potem już tylko z rzadka, raz
lub dwa razy do roku do nich zaglądano dokonując zwykłego przeglądu
konserwatorskiego. Tylko jedną z nich umieszczono w r. 1959 w stałej
ekspozycji Zbrojowni. Równocześnie jednak podjęto badania nad pocho-
dzeniem, wartością i znaczeniem całego zespołu. Rezultatem tych badań
jest niniejsze studium h
* Pierwszą, nieścisłą zresztą, wiadomość o tych chorągwiach na podstawie in-
formacji otrzymanych od ks. T. Kruszyńskiego i S. Komornickiego zamieścił Guido
Almagia w artykule: Ricordi detta battaptia dź Lepanto a Cracoida (Rivista Marit-
tima, Roma, 1934 XII). — Autor niniejszego studium pisał o tych chorągwiach i nie-
które z nich reprodukował w pracy Dnieje atdoróio pidataskich (Rozprawy i Spra-
wozdania Muzeum Narodowego w Krakowie VII, Kraków 1962, s. 129—130 oraz
fig. 63 i 64), wyniki zaś szczegółowych badań zreferował dn. 18 grudnia 1964 na
zebraniu naukowym Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy w Krako-
wie. W czasie badań korzystał z pomocnych uwag p. doc. dr Marii Gutkowskiej-
Rychlewskiej i p. mgr Marii Taszyckiej, za co składa podziękowanie.
127