DOI article:
Karola Lanckorońskiego młodzieńcze wȩdrówki po Włoszech (1874 i 1875)
DOI Page / Citation link:https://doi.org/10.11588/diglit.52663#0111
Studia Waweliana
Tom XVIII, 2017
PL ISSN 1230-3275
ALEKSANDRA SZYMANOWICZ-HREN
Karola Lanckorońskiego młodzieńcze wędrówki
po Włoszech (1874 i 1875)'
Austriacki słownik bibliograficzny pod hasłem Lancko-
roński-Brzezie Karl Graf (1848-1933) na pierwszym miej-
scu podaje „pisarz”, następnie „kolekcjoner i mecenas”1 2.
Współcześni austriaccy autorzy, sporządzając indeksy
osób w swoich publikacjach, dodają w zależności od
badanej przez siebie dziedziny wzmiankę o jego zaan-
gażowaniu w ochronę zabytków3 lub działalność arche-
ologiczną4. Wydaje się, że w polskiej nauce kolejność
powyższych określeń jest odwrotna. Karol Lanckoroński
funkcjonuje w świadomości przede wszystkim jako
kolekcjoner sztuki, na co niemały wpływ ma obecność
kolekcji Lanckorońskich w zbiorach obu Zamków Kró-
lewskich w Krakowie i Warszawie oraz monograficzne
opracowanie wiedeńskiej kolekcji5. Również zasługi
hrabiego na polu archeologii, jak i jego pasje podróżnicze
są powszechnie znane6. Działalność literacka Lanckoroń-
skiego nadal pozostaje na drugim planie.
W języku polskim ukazały się, oprócz kilku artykułów
poświęconych opiece nad zabytkami czy muzealnic-
twu7, dwie książki autorstwa Karola Lanckorońskiego.
1 Artykuł powstał w ramach projektu „Karol Lanckoroński
1 jego spuścizna rękopiśmienna w zbiorach Austriackiej Biblioteki
Narodowej”, realizowanego w Stacji Naukowej Polskiej Akademii
Nauk w Wiedniu, finansowanego w ramach Narodowego Programu
Rozwoju Humanistyki, numer umowy 0043/NPRH2/H11/81/2012.
2 „Schriftsteller, Sammler und Mazen“. Lanckoroński-Brzezie,
Karl Gf. (1848-1933) [w:] Ósterreichisches Biographisches Lexicon
1815-1950, t. 4, wyd. 20, Wien 1969, s. 423.
3 T. Briickler, Thronfolger Franz Ferdinand ais Denkmalpfleger.
Die „Kunstakten" der Militdrkanzlei im Ósterreichischen Staatsarchiv
(Kriegsarchiv), Wien-Kóln-Weimar 2009, s. 579.
4 H.D. Szemethy, Die Erwerbungsgeschichte des Heroons von Trysa.
Ein Kapitel dsterreichisch-tiirkischer Kulturpolitik, red. J. Borchardt,
F. Kritzinger, M. Meyer, A. Schmidt-Colinet, Wien 2005 (Wiener
Forschungen zur Archaologie, t. 9), s. 326.
5 J. Winiewicz-Wolska, Karol Lanckoroński i jego wiedeńskie
zbiory, 1.1, t. 2: Katalog. Malarstwo, rzeźba, miniatura, Kraków 2010
(Biblioteka Wawelska, 1.12).
6 Należy tu wymienić m.in. liczne publikacje J.A. Ostrowskiego:
Karol Lanckoroński i jego archeologiczna wyprawa do Pamfilii i Pizydii,
.Filomata” 1984, nr 362, s. 257-269; Karol Lanckoroński, Archdologe,
Kunsthistoriker und Sammler [w:] Zur Geschichte der klassischen
Archaologie, Jena-Kraków 1985 (Wissenschaftliche Zeitschrift der
Friedrich-Schiller Universitat Jena), s. 100-120; Karol Lanckoroński
(1848-1933). Polish Connoisseur and Friend ofArt, „Studies in Ancient
Art and Civilisation” (Kraków) 1993 (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu
Jagiellońskiego, z. 1111, Prace z Archeologii, t. 56), s. 53-79; Archeolo-
giczna wyprawa Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii, fha sn,
4,1998, s. 67-79; Karol Lanckoroński (1848-1933). Kenner und Sammler
der Kunst [w:] Aus der Geschichte Ósterreichs im Mitteleuropa, Wien
2000, s. 30-68; Karol Lanckoroński (1848-1933), „Alma Mater” 2001,
nr 27, s. 17-19; Siadami hrabiego Karola Lanckorońskiego po Pamfilii
i Pizydii, „Alma Mater” 2008, nr 99, s. 148-155; oraz J. Śliwy: Podróż
Karola Lanckorońskiego na Cejlon oraz do Indii w r. 1889, fha sn, 4,
1998, s. 75-79; Piotr Bieńkowski (1865-1925). W opiekuńczym kręgu
Karola Lanckorońskiego, fha sn, 4,1998, s. 81-83; Karol Lanckoroński
w Egipcie, 1875/1876 [w:] Badacze, kolekcjonerzy, podróżnicy. Studia
z dziejów zainteresowań starożytniczych, Kraków 2012, s. 227-244;
Hw. Stefan Dembiński, zwei Terrakottafiguren aus Aspendos sowie die
Expedition in die antiken Stddte von Pamphylien und Pisidien (1884)
[w:] Karl Lanckoroński und seine Zeit, Wien 2014, s. 128-153.
7 K. Lanckoroński, Nieco o nowych robotach w katedrze na
Wawelu, Wiedeń 1903; przedruk [w:] Wokół Wawelu. Antologia
tekstów z lat 1901-1909, red. Jarosław Krawczyk, Warszawa-Kraków
2001, s. 99-103; idem, O różnych poglądach na pomniki historyczne
i artystyczne w różnych czasach i w rozmaitych krajach, „Czas”, 61,
1908, nr 142 (23 vi), s. 1-2; nr 143 (24 vi), s. 1; nr 145 (26 vi), s. 1; nr
146 (27 vi), s. 2; [idem], Galeria Miejska we Lwowie. Zdania Leona
Pinińskiego, Wilhelma Suidy, Karola Lanckorońskiego. Ogólne odbicie
z Lamusa, Lwów 1909.
111
Tom XVIII, 2017
PL ISSN 1230-3275
ALEKSANDRA SZYMANOWICZ-HREN
Karola Lanckorońskiego młodzieńcze wędrówki
po Włoszech (1874 i 1875)'
Austriacki słownik bibliograficzny pod hasłem Lancko-
roński-Brzezie Karl Graf (1848-1933) na pierwszym miej-
scu podaje „pisarz”, następnie „kolekcjoner i mecenas”1 2.
Współcześni austriaccy autorzy, sporządzając indeksy
osób w swoich publikacjach, dodają w zależności od
badanej przez siebie dziedziny wzmiankę o jego zaan-
gażowaniu w ochronę zabytków3 lub działalność arche-
ologiczną4. Wydaje się, że w polskiej nauce kolejność
powyższych określeń jest odwrotna. Karol Lanckoroński
funkcjonuje w świadomości przede wszystkim jako
kolekcjoner sztuki, na co niemały wpływ ma obecność
kolekcji Lanckorońskich w zbiorach obu Zamków Kró-
lewskich w Krakowie i Warszawie oraz monograficzne
opracowanie wiedeńskiej kolekcji5. Również zasługi
hrabiego na polu archeologii, jak i jego pasje podróżnicze
są powszechnie znane6. Działalność literacka Lanckoroń-
skiego nadal pozostaje na drugim planie.
W języku polskim ukazały się, oprócz kilku artykułów
poświęconych opiece nad zabytkami czy muzealnic-
twu7, dwie książki autorstwa Karola Lanckorońskiego.
1 Artykuł powstał w ramach projektu „Karol Lanckoroński
1 jego spuścizna rękopiśmienna w zbiorach Austriackiej Biblioteki
Narodowej”, realizowanego w Stacji Naukowej Polskiej Akademii
Nauk w Wiedniu, finansowanego w ramach Narodowego Programu
Rozwoju Humanistyki, numer umowy 0043/NPRH2/H11/81/2012.
2 „Schriftsteller, Sammler und Mazen“. Lanckoroński-Brzezie,
Karl Gf. (1848-1933) [w:] Ósterreichisches Biographisches Lexicon
1815-1950, t. 4, wyd. 20, Wien 1969, s. 423.
3 T. Briickler, Thronfolger Franz Ferdinand ais Denkmalpfleger.
Die „Kunstakten" der Militdrkanzlei im Ósterreichischen Staatsarchiv
(Kriegsarchiv), Wien-Kóln-Weimar 2009, s. 579.
4 H.D. Szemethy, Die Erwerbungsgeschichte des Heroons von Trysa.
Ein Kapitel dsterreichisch-tiirkischer Kulturpolitik, red. J. Borchardt,
F. Kritzinger, M. Meyer, A. Schmidt-Colinet, Wien 2005 (Wiener
Forschungen zur Archaologie, t. 9), s. 326.
5 J. Winiewicz-Wolska, Karol Lanckoroński i jego wiedeńskie
zbiory, 1.1, t. 2: Katalog. Malarstwo, rzeźba, miniatura, Kraków 2010
(Biblioteka Wawelska, 1.12).
6 Należy tu wymienić m.in. liczne publikacje J.A. Ostrowskiego:
Karol Lanckoroński i jego archeologiczna wyprawa do Pamfilii i Pizydii,
.Filomata” 1984, nr 362, s. 257-269; Karol Lanckoroński, Archdologe,
Kunsthistoriker und Sammler [w:] Zur Geschichte der klassischen
Archaologie, Jena-Kraków 1985 (Wissenschaftliche Zeitschrift der
Friedrich-Schiller Universitat Jena), s. 100-120; Karol Lanckoroński
(1848-1933). Polish Connoisseur and Friend ofArt, „Studies in Ancient
Art and Civilisation” (Kraków) 1993 (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu
Jagiellońskiego, z. 1111, Prace z Archeologii, t. 56), s. 53-79; Archeolo-
giczna wyprawa Karola Lanckorońskiego do Pamfilii i Pizydii, fha sn,
4,1998, s. 67-79; Karol Lanckoroński (1848-1933). Kenner und Sammler
der Kunst [w:] Aus der Geschichte Ósterreichs im Mitteleuropa, Wien
2000, s. 30-68; Karol Lanckoroński (1848-1933), „Alma Mater” 2001,
nr 27, s. 17-19; Siadami hrabiego Karola Lanckorońskiego po Pamfilii
i Pizydii, „Alma Mater” 2008, nr 99, s. 148-155; oraz J. Śliwy: Podróż
Karola Lanckorońskiego na Cejlon oraz do Indii w r. 1889, fha sn, 4,
1998, s. 75-79; Piotr Bieńkowski (1865-1925). W opiekuńczym kręgu
Karola Lanckorońskiego, fha sn, 4,1998, s. 81-83; Karol Lanckoroński
w Egipcie, 1875/1876 [w:] Badacze, kolekcjonerzy, podróżnicy. Studia
z dziejów zainteresowań starożytniczych, Kraków 2012, s. 227-244;
Hw. Stefan Dembiński, zwei Terrakottafiguren aus Aspendos sowie die
Expedition in die antiken Stddte von Pamphylien und Pisidien (1884)
[w:] Karl Lanckoroński und seine Zeit, Wien 2014, s. 128-153.
7 K. Lanckoroński, Nieco o nowych robotach w katedrze na
Wawelu, Wiedeń 1903; przedruk [w:] Wokół Wawelu. Antologia
tekstów z lat 1901-1909, red. Jarosław Krawczyk, Warszawa-Kraków
2001, s. 99-103; idem, O różnych poglądach na pomniki historyczne
i artystyczne w różnych czasach i w rozmaitych krajach, „Czas”, 61,
1908, nr 142 (23 vi), s. 1-2; nr 143 (24 vi), s. 1; nr 145 (26 vi), s. 1; nr
146 (27 vi), s. 2; [idem], Galeria Miejska we Lwowie. Zdania Leona
Pinińskiego, Wilhelma Suidy, Karola Lanckorońskiego. Ogólne odbicie
z Lamusa, Lwów 1909.
111