Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 7.1995

Page: 70
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1995/0072
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
70

ADAM S. LABUDA

pozostawała w pewnym sensie taka sama9. Co więcej, gdy analizujemy
przetrwałe późnośredniowieczne dekalogi obrazowe, to okazuje się, że fa-
bułki czy opowiastki te powtarzają się w dziełach w Alzacji, w Bawarii
i w Gdańsku. Pisane sumy spowiednicze są pod tym względem znacznie
bogatsze - każde przykazanie ilustrowane jest w nich całym wachlarzem
pozytywnych lub negatywnych przykładów10. Zawartość fabularna nie
decyduje zatem o specyfice danego dzieła. Czy tkwi ona w jego warstwie
realistycznej, w szczegółowym potraktowaniu świata przedstawionego?
Nawet jeśli tak jest, nieodzowne jest określenie punktów styku rzeczywi-
stości obrazu z rzeczywistością czasu i miejsca, dla której dane dzieło po-
wstało.
Tablica gdańska, bogatą zawartością przedstawień, wchodzi w dyna-
miczny związek z miejscem swego funkcjonowania, Gdańskiem końca XV
wieku i tym samym wykracza poza typowe funkcje dydaktyczne. Związek
ten konkretyzowany jest na dwóch planach: kostiumu i prawa miejskiego


Ryc. 2. Tablica Dziesięciorga Przykazań, przykazanie 3: „Święć święto, świętą niedzielę”

9 Por. omawianą niżej Tablicę gdańską w zestawieniu z drzeworytami z Biblioteki Uni-
wersyteckiej w Heidelbergu, które uznać wolno za przykłady ilustracji schematycznej. In-
ne egzemplifikacje tej ostatniej por. Schiller, op.cit., il. 283, 288-89.
10 Por. Geffcken, op.cit.
loading ...