Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 11.2000

Page: 305
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2000a/0307
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
OBRAZ I JEGO MEDIA. PRÓBA ANTROPOLOGICZNA

305

sze sposoby sformułowania problemu można zresztą ze sobą połączyć, je-
śli tylko wykażemy gotowość pojmowania procedur wytwarzania obrazów
w dzisiejszych naukach przyrodniczych (.Imaging Science) jako artefa-
któw, posiadających specyficznie kulturowy sens, a nie tylko neutralny
lub obiektywny. W takim właśnie sensie James Elkins (Chicago) odkrył
Nonart Image jako przedmiot dla analizy i krytyki formalnej.
Powróćmy raz jeszcze do interakcji między obrazami wewnętrznymi
i zewnętrznymi. Nasze wewnętrzne obrazy nie zawsze mają naturę indy-
widualną, jednak także wtedy, gdy są pochodzenia kolektywnego, ulegają
uwewnętrznieniu, tak że uważamy je za nasze własne. Kolektywne obra-
zy uświadamiają nam, że postrzegamy nie tylko jako jednostki, ale że
percepcja jest fenomenem kolektywnym, podporządkowującym percepcję
indywidualną formie percepcji właściwej dla danej epoki. W tym procesie
uczestniczy właśnie medialne „wyposażanie” obrazów. W percepcji zwią-
zanej z epoką obrazy zmieniają się jakościowo, także wtedy gdy ich tema-
ty sąponadczasowe, np. dzięki temu, że w naszej percepcji nadajemy im
osobiste znaczenie oraz wymiar trwania naszych osobistych wspomnień.
Obrazy zobaczone (zewnętrzne) w sposób nieuchronny poddawane są
osobistej cenzurze widza. Oczekują na nich strażnicy wrót, nadzorujący
naszą pamięć obrazową. Nasze doświadczenie obrazowe prowadzi zatem
do konstrukcji, którą sami tworzymy, postępując jednak zgodnie z in-
strukcjami medialnego ustrojenia (Verfassung), które modeluje obrazy
dla nas.
Dochodzi zatem do aktu metamorfozy, gdy obrazy zobaczone zmienia-
ją się w obrazy pamiętane, które odtąd znajdują nowe miejsce w naszym
osobistym zasobie obrazowym. Odcieleśniamy zewnętrzne obrazy wraz z
przyjęciem ich do naszego własnego ciała, aby je w nim na nowo ucieleś-
nić. Zachodzi wymiana między medium-nośnikiem obrazów i naszym cia-
łem, tworzącym ze swej strony naturalne medium. Wymiana ta tworzy
podstawę dla osobistego aktu naszej interpretacji. Medialne ustrojenie, w
którym zewnętrzne obrazy oferują się naszemu widzeniu, modeluje me-
dialne uwarunkowanie naszej percepcji. We wrażeniu obrazowym, odbie-
ranym przez nas dzięki wybranemu medium, to ostatnie steruje też uwa-
gą, którą poświęcamy obrazom. Medium posiada przy tym nie tylko
fizyczno-techniczne własności, ale też historyczną formę czasową. Odwo-
łajmy się tutaj do dowolnie wybranego przykładu. Od czasu, gdy nie
wznosi się już pomników poświęconych poszczególnym osobom, stojące
pomniki tego typu również przestały zwracać naszą uwagę. Wyjątek sta-
nowił tutaj jedynie ikonoklazm w Rosji, wymierzony przeciwko symbolice
odchodzącego reżimu. W przypadku telewizji medium nie jest tożsame z
techniką (która jest identyczna dla wszystkich obrazów pojawiających się

20
loading ...