Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 14.2003

Page: 29
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2003/0032
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
Maciej Gąsiorowski

ROGIER VAN DER WEYDEN:
TRYPTYK NARODZIN CHRYSTUSA. MIASTO JAKO
REPREZENTACJA

W latach 1641-1644 ukazała się w Kolonii monumentalna praca fla-
mandzkiego historyka i archeologa Antoniusa Sanderusa pod obrazowym
tytułem Flandria Illustrata, zbierająca w trzech obszernych tomach doro-
bek wieloletniej pracy nad dokumentalizacją dziedzictwa kultury mate-
rialnej Niderlandów1. Autor wyposażył dzieło w obfity aparat ilustra-
cyjny, na który składają się wykonane przez niego grafiki - owoc
niezliczonych podróży po flamandzkiej prowincji, jak i znaczących ośrod-
kach miejskich, z rzetelną precyzją uwieczniające pamiątki przeszłości.
Sztych na stronie 300 pierwszego tomu prezentuje niewielki romański
zamek. Budynek otoczony wysokim ceglanym murem, na tle neutralnego,
szkicowo opracowanego, sztafażowego otoczenia, określa jako Castellum
de Middelburch Domini Comitis de Isengien Pietera Bladelina (il. 1). Tę
właśnie skromną rycinę po kilkuset latach odkryto na nowo i natych-
miast stała się obiektem szczególnego zainteresowania badaczy pokrew-
nej Sanderusowi dziedziny - historyków malarstwa niderlandzkiego; za
sprawą dziewiętnastowiecznego marszanda została nierozerwalnie włą-
czona w proces interpretacji dorobku artystycznego Rogiera van der Wey-
den, zmuszając kolejnych monografistów do zajęcia stanowiska w spra-
wie jej kontrowersyjnego związku z dziełem brukselskiego malarza.
Wspomniany holenderski handlarz sztuką, J.C. Nieuwenhuys, skojarzył
mianowicie budynek z grafiki Sanderusa z analogicznym elementem pla-
nu krajobrazowego zakupionego w 1833 roku tryptyku Narodzin Chry-
stusa, wkrótce atrybuowanego mistrzowi Rogierowi z Brugii2. Ta identy-
1 A. Sanderus, Flandria illustrata siue descriptio comitatus istiusper totum terrarum
orbem celeberrimi, t. 1-3, Koln 1641-1644.
2 Nieuwenhuys kupił obraz od rodziny barona Snoy z Mechelen, w której posiadaniu
znajdował się w XIX wieku.
loading ...