Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 14.2003

Page: 39
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2003/0042
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
ROGIER VAN DER WEYDEN: TRYPTYK NARODZIN CHRYSTUSA

39

najdostojniejszych polityków tamtych czasów, tym bardziej w obliczu cią-
głego braku potomków, tłumaczy się owo truły Faustian e?iterp?'ise28, ja-
kim było założenie nowego miasta, na wykupionym w 1444 roku we Flan-
drii gruncie, które odziedziczyło nazwę macierzystej miejscowości
poprzednich właścicieli - cysterskiego opactwa z Zelandii - Middelburg29.
Jak słusznie zauważa Blum, „for the First time sińce Romanesąue period
in northern Europę, an entire town was built by a single person”, co okreś-
la właściwy wymiar manifestacyjnego przedsięwzięcia, jakiego podjął się
Bladelin, z pozytywnym zresztą skutkiem30. W 1448 roku rozpoczynają
się prace nad zamkiem, w 1452 r. nad kościołem, ratuszem i szpitalem, a
już w dwa lata później miasto uzyskało prawie pełen kształt, choć po-
święcenie kościoła odbyło się dopiero w 1459 roku, zaś pozwolenie książę-
ce na wzniesienie murów obronnych i bram, a więc ostateczną pełnię
miejskich przywilejów, uzyskał Bladelin w 1464 roku31. W tym czasie sam
fundator przenosi się do „swojego” miasta z dotychczasowej rezydencji w
Brugii, przez jakiś czas zamieszkując w kamienicy, co jest interpretowa-
ne jako przejaw identyfikacji dostojnika ze społeczeństwem miasta, zgod-
nej zresztą z jego pochodzeniem32.
Wykorzystanie przez Sanderusa widoku z ołtarza Weydena jako źród-
ła „przechowującego” kształt nieistniejącego już pałacu Bladelina może
więc świadczyć o ciągle żywej w XVII wieku tradycji wiążącej obraz z fun-
datorem i jego dziełem. Jak ustaliła Elisabeth Dhanens, w 1630 roku ob-
niewoli (po bitwie pod Azincourt w 1415 roku). W latach 1448-53, w trakcie rewolty miesz-
czan Gandawy, udało mu się wynegocjować zachowanie wierności księciu przez brugijczy-
ków, mimo ich oczywistych sympatii dla sąsiedniego miasta. Za lojalność Bladelin mógł li-
czyć na liczne przywileje ze strony władcy, które przysłużyły się rozwojowi ufundowanego
przezeń miasta. Został także członkiem i skarbnikiem gromadzącego najznakomitsze oso-
bistości Zakonu Złotego Runa. Zob. J. J. De Smet, „Pierre Bladelin”, Bibliograpliie natio-
nal de Belgiąue, op. cit., t. 2, s. 445-447; J. J. De Smet, Le Cheualier Bladelin surnomme
Leestemakere et la uille de Middelbourg, en Flandre, „Academie royale de Belgiąue, extrait
de bulletins”, 2. ser., 22 nr 11 (1866), s. 1-11; S. N. Blum, op. cit., s. 25.
"'s Takiego określenia użył dla podkreślenia wagi i śmiałości przedsięwzięcia Bladelina
E. Panofsky, op. cit., s. 276.
Właściwie grunt od cystersów z Middelburga in Zeeland, którzy we Flandrii prowa-
dzili niewielkie gospodarstwo (Hofsteede), pomiędzy Moerkerke i Aardenburgiem, wykupił
w 1440 roku szwagier Bladelina, by po czterech latach mu go odsprzedać. Na terenie, gdzie
stało już kilka budynków, Bladelin ufundował miasto, któremu nadał jednak imię nawią-
zujące do pierwotnych właścicieli - Middelburg in Vlaanderen (obecnie w prowincji Oost-
Vlaanderen); źródła jak w poprzednim przypisie. Obie miejscowości bywają w literaturze
mylone, a w berlińskim katalogu muzealnym umiejscowiono nawet Middelburg w Braban-
cji (Verzeichnis der Gemalde im Museum Dahlem, Berlin 1966, s. 131).
30 S. N. Blum, op. cit., s. 26.
31 Por.: K. de Flou, Woordenboek der Toponymie van Westelyk Vlaanderen, t. 10, kol.
541.
32 E. Z. G. Claeys, Het Hof Bladelin te Brugge, Brugge 1988, s. 20.
loading ...