Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 14.2003

Page: 285
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2003/0288
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
„HOMOSEKSUALIZM”, STUDIA GEJOWSKO-LESBIJSKIE I TEORIA QUEER W HISTORII SZTUKI

285

nych - w celu zdobycia erotycznego i etycznego uznania w oczach star-
szych mężczyzn, będących ich kochankami. Winckelmann rzeczywiście wy-
obrażał sobie, że artysta starożytny kopiował zarys śladów pozostawionych
na piasku przez przystojnych młodzieńców podczas walk zapaśniczych. Za-
tem poprzez naśladowanie konturu rzeźby greckiej artysta współczesny fak-
tycznie przywracałby (w akcie wtórnego usunięcia) homoerotyczną teleolo-
gię sztuki starożytnej (zob. Davis 1993,1996a; Potts 1994).
Neoklasycystyczna recepta Winckelmanna, na której swój ślad odcis-
nęły zarówno motywujące go homoerotyczne standardy, jak i jego history-
czno-artystyczne interpretacje starożytnego homoerotyzmu, wywarła
wielki wpływ nie tylko na sztukę nowoczesną, ale też na rozwój historii
sztuki (częściowo modelowanej na Historii sztuki starożytności z 1764 ro-
ku) w kilku dekadach po jego śmierci w 1768 roku. Oczywiście, faktyczne
dowody wizualne świadczące o greckiej lub innych odmianach homoero-
tyzmu i związane z nimi formacje społeczne zajmowały jedynie garstkę
specjalistów. Richard Payne Knight (1768) i Jakob Anton Dulaure (1909)
rozpatrywali na przykład artefakty używane w kultach „fallicznych”,
więc niekoniecznie homoerotycznych; Carl August Boettiger (1800, s. 62-
66) badał przeznaczenia malowanych waz greckich wykonywanych jako
podarunki miłosne między mężczyznami; M. H. E. Meier (1873) i John
Addington Symonds (1873, 1883) włączyli wizualne świadectwa do swo-
ich systematyczno-komparatystycznych dziejów greckiej pederastii; różni
wydawcy prezentowali „tajemny gabinet” koło Neapolu i podobne kolek-
cje, zawierające starożytne obrazy falliczne, hermafrodytyczne i pedera-
styczne (np. Millin 1814); zaś wcześni adwokaci praw homoseksualistów,
jak Otto de Joux (1897) i E. I. Prime-Stevenson (Mayne 1908) uwzględ-
niali sztuki wizualne w badaniach nad miłością między osobami tej samej
płci. Co więcej, naukowe zainteresowania wielu nowoczesnych artystów-
-intelektualistów - takich jak Anne-Louis Girodet-Troison, uczestnicy ru-
chu barbizończyków, Gustave Moreau, Jean Cocteau i inni - obejmowały
erotycznie nacechowane zainteresowanie tematami homoerotycznymi, ta-
kimi jak mit o Ganimedesie lub historia Safony i ikonografia transcen-
dentnej androgynii lub mitycznego butch lower-class trick7 Nowoczesny
homoerotyzm, właśnie dlatego, że jego społeczna realizacja była prowizo-
ryczna i zakazana, konstruował i nostalgiczny antykwaryzm, i utopijne
koneserstwo, w których pewne obrazy znaczyły wyimaginowaną możli-
wość spełnionego homoerotycznie ludzkiego porządku (zob. Aldrich
1993). W bardziej ogólny sposób, w akademickie studium aktu męskiego
wpisane było niekiedy Winckelmannowskie uznanie homoerotycznego
W wielu XIX-wiecznych wierszach, powieściach i obrazach młody mężczyzna z klasy
robotniczej, zazwyczaj rozebrany do pasa i eksponujący muskularne ciało - konwencjonal-
nie męski {butch) - jest prezentowany jako seksualnie dostępny starszemu gejowi w celu
odbycia płatnego lub szybkiego anonimowego stosunku (a trick) (przyp. tłum.).

/
loading ...