Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 24.2013

Page: 156
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2013/0158
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
156

MARIUSZ BRYL

Nie dziwi zatem, że także ikonografia, ów stok do wspólnej uprawy przez badania
literatury i badania sztuki marnieje od niepamiętnych lat. A przecież, obserwowanie
jak w epoce rozkwitu średniowiecza (a tę mam w tych pobieżnych uwagach niemal
wyłącznie na myśli) trzy potężne grupy tematów, zarówno w sztuce przedstawiającej
jak i w literaturze epickiej i liryczno-dydaktycznej, wytworzyły trzy własne odmiany
stylu i przedstawiania, stanowi w najwyższym stopniu pociągający spektakl. Owe
trzy obszary tematyczne to: religijny, świecki i groteska. Od pierwszego do drugiego
logiczne przejście tworzy legenda, od drugiego do trzeciego - krotochwila z włącze-
niem bajki zwierzęcej185.
Tak teoretycznie podrasowaną rozprawę (miejsc o zacięciu metodologicz-
nym znaleźć można w niej więcej), traktował Bołoz jako swoją naukową
wizytówkę, przesyłając ją kolejnym uczonym z odpowiednią sugestią lub
komentarzem. Przesłał ją na przykład do znanego nam już profesora
Eliasa Steinmeyera, wydawcy czasopisma, w którym opublikował przed
dwoma laty recenzję z Knoopa i w którym ukazała się recenzja Rentscha
z jego Schlegla, z sugestią zamieszczenia recenzji Ikonographisches186.
A także do Władysława Łozińskiego, zaznaczając, by, jeśli „będzie łaskaw
kiedyś rzucić okiem na tę rozprawę, to z góry proszę uwzględnić tylko
str. 1-8 i str. ostatnią (28); reszta jest czysto «filologiczna»”187. Przesłał
ją również profesorowi Oskarowi Balzerowi, z którym nawiązał ko-
respondencję dotyczącą tematyki referatu, jaki zamierzał wygłosić na
II Zjeździe Historyków Polskich we Lwowie188. Jak pisał o jednej z pro-
pozycji:
Tematem jego jest przedmiot czysto metodyczny i teoretyczny, tj. teoretyczne rozpro-
wadzenie pomysłów nad badaniem form oddzielnie od badania treści, w poezji
jak i w sztukach pięknych. In nucę wyraziłem te poglądy w załączonej rozprawce na

185 Dr. Johann von Antoniewicz, Ikonographisches zu Chrestien de Troyes, op. cit., s. 1.
Czytelnik prasy codziennej mógł przeczytać, że „Na zupełnie inny obszar z kręgu badań
Hofmanna, a więc i jego uczniów, prowadzi następnie Dr. Johann v. Antoniewicz w swoim
studium Ikonographisches zu Chretien de Troyes. Przedmiot rozprawy tworzy objaśnienie
obrazów reliefowych na wierzchniej stronie średniowiecznej szkatułki z kości słoniowej
z krakowskiego skarbca katedralnego. Niektóre z nich przedstawiają sceny z sag o Trista-
nie i o Lancelocie, co autorowi daje sposobność do wskazania jak owocnym jest wzbogace-
nie nowszej filologii przez studium ikonograficzne, ponieważ także pod tym względem filo-
logie romańska i germańska nie dorównują jeszcze filologii klasycznej” (Festschrift für
Konrad Hofmann, „Beilage zur Allgemeine Zeitung”, nr 323, 1889, z 21 listopada).
186 Kartka pocztowa wysłana przez Bołoza do Eliasa Steinmeyera datowana na 5 ma-
ja 1890 roku (Universitätsbibliothek w Erlangen-Nürnberg, sygn. 2616). Steinmeyer nie
opublikował jednak sugerowanej recenzji.
187 List Bołoza do Władysława Łozińskiego datowany na 11 grudnia 1889 roku (Dział
Rękopisów Biblioteki UJ, sygn. 10046 III).
188 Zjazd obradował w dniach od 17 do 19 lipca. O tej korespondencji por. też: M. Bryl,
Jan Bołoz Antoniewicz, op. cit.
loading ...