Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 26.2015

Page: 80
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2015/0082
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
80

MATEUSZ SALWA

środowisko, w którym powstały4. Rzadko kiedy ogród jest ujmowany jako
problem filozoficzny tout court, niemniej i w tej kwestii koniec XX w.
przyniósł zmiany — ogrodem jako rodzajem dzieła sztuki na powrót bo-
wiem zainteresowała się po niemal 200-letniej przerwie estetyka. Z jed-
nej strony estetycy anglosascy próbowali odpowiedzieć na pytania w ro-
dzaju „czym jest ogród?” bądź „w jaki sposób ogród może coś znaczyć?”,
z drugiej zaś badacze na Starym Kontynencie analizowali ogród jako
„miejsce filozoficzne”, przyjmując przy tym historyczny punkt widzenia5.
Na tym tle pozycję szczególną zajmuje włoski filozof Rosario Assunto,
który z ogrodu uczynił jeden z filarów swej refleksji, znacznie wyprzedza-
jąc wyżej wspomniane tendencje6. Od lat 70. Assunto uchodził przede
wszystkim we włoskim środowisku, choć nie tylko, za filozofa, który do-
starcza filozoficznego kontekstu dla zagadnień związanych z ogrodami,
zwłaszcza dla kwestii restauracji i konserwacji ogrodów7. Ponadto, był

4 Por. Zachód. Ogrody - zwierciadła kultury, t. 2, red. L. Sosnowski, A.I. Wójcik, Kra-
ków 2008; Przestrzeń ogrodu, przestrzeń kultury, red. G. Gazda, M. Gołąb, Kraków 2008.
5 Zob. M. Miller, The Garden as an Art, New York 1998 (po polsku dostępny m.in.
M. Miller, Ogj'ód jako dzieło sztuki, przeł. A. Burzyńska, (w:) Eidos sztuki, red. M. Goła-
szewska, Kraków 1988); S. Ross, What Gardens Mean, Chicago-London 1998; D.A. Coo-
per, A Philosophy of Gardens, Oxford 2006; Gardening. Philosophy for Everyone, ed.
D. O’Brien, Oxford 2010; M.V. Ferriolo, Nel grembo della vita. Le origini dell’idea di giar-
dino, Milano, 1991; Ph. Nys, Le jardin exploré. Une herméneutique du lieu, vol. 1, Besan-
çon 1999; J.-P. Dantec, Poétique des jardins, Arles, 2011.
6 Rosario Assunto (Caltanissetta, 1915 - Rzym, 1994), w latach 1956-1981 wykładał
filozofię na Uniwersytecie w Urbino, później z kolei objął katedrę historii filozofii włoskiej
na Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie; był członkiem korespondentem wielu włoskich
akademii naukowych. Jest autorem kilkudziesięciu książek i kilkuset artykułów, w któ-
rych zajmuje się rozmaitymi problemami estetycznymi ujmowanymi tak historycznie, jak
i teoretycznie. W swych pracach sięga w równym stopniu do estetyki starożytnej, śred-
niowiecznej, nowożytnej, jak i nowoczesnej. Najwięcej jednak uwagi poświęcił estetyce
XVIII-wiecznej (m.in. wydał włoskie przekłady pism I. Kanta). Assunto napisał też rozlicz-
ne hasła do encyklopedii, z których na szczególną uwagę zasługuje Enciclopedia Univer-
sale dell’Arte (1958; wyd. ang. Encyclopaedia of World Ar£[1959J). Zasiadał w licznych
komitetach naukowych, m.in. Centro Internazionale di Studi sull’architettura „Andrea
Palladio” w Vicenzy (któremu to centrum przekazał swoją bibliotekę). Był też członkiem
komisji i komitetów przy włoskim Ministerstwie Dóbr Kultury i Środowiska zajmujących
się ochroną historycznych ogrodów. Ponadto, regularnie pisywał do dzienników i tygodni-
ków, stając w obronie wartości ogrodów historycznych i krajobrazów, za co otrzymał na-
grodę im. C. Scarpy przyznawaną przez Fundację Benettona.
7 Zob. wydaną przez Komisję Europejską pozycję Historie Gardens. Safeguarding
a European Heritage (Bruxelles, 1996), w której znajduje się tekst Assunto (s. 7-18) pt.
Philosophy, dający filozoficzne uzasadnienie dla ochrony ogrodów; także R. Assunto,
Teleologie des jardins (1987), (w:) Jardins et sites historiques, ICOMOS, Madrid 1993,
s. 241-244; zob. także M. Beneś, Recent Developments and Perspectives in the Historio-
graphy of Italian Gardens, (w:) Perspective on Garden Histories, ed. M. Conan, Washington
D.C. 1999, s. 53.
loading ...