Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 9.1998

Page: 88
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1998/0090
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
88

STANISŁAW CZEKALSKI


Ryc. 3. M. Szczuka, Projekt architektoniczny, zamieszczony w piśmie „Blok” 1925, nr 10;
repr. za: A. Turowski, Konstruktywizm Polski..., il. 101

dowy nadającego się do zastosowania w celach praktycznych” — komentu-
je artysta. W zarysowanej przez niego zwrotnej relacji między sztuką a
rzeczywistością istotne jest jednak najpierw rozpoznanie uniwersalnej
„estetyki ekonomii”, inaczej „piękna utylitaryzmu” - zgodnie z założe-
niem, że „względy utylitarne w technice dają rezultaty zbliżone do estety-
cznych” — w konkretnych wytworach nowoczesnej produkcji przemy-
słowej20. Tak jak Lissitzky na łamach „Wieszczi” reprodukował zdjęcie
lokomotywy, widząc w niej odpowiednik ekonomii suprematyzmu, tak
Szczuka rozpoznaje ekonomiczne piękno najpierw w samochodzie „Lau-
rin-Clement”, którego reklamową fotografię publikuje - jak pamiętamy -
pierwszy numer „Bloku”, a następnie w ciągniku gąsienicowym, którego
zdjęcie towarzyszy enuncjacjom artysty w numerze drugim. Z takiego też
rozpoznania wyprowadził artysta dwa swoje projekty architektoniczne,
publikowane obok siebie w „Bloku” nr 10; pomiędzy nimi zamieścił foto-
grafię przedstawiającą wnętrze kolejnego salonu samochodowego - tym

25 Szczuka, Likwidujemy ostatecznie..., op. cit.
loading ...