Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 14.2003

Page: 255
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2003/0258
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
CIAŁO I TOŻSAMOŚĆ. SZTUKA CIAŁA W EUROPIE ŚRODKOWEJ

255

diaspor etnicznych, prowadzących politykę tożsamości opartą na analo-
gicznej zasadzie dekonstrukcji imperialnego podmiotu, unika jednak kon-
tekstualnych deklaracji. W przeciwieństwie do tych twórców, którzy for-
mułują wyraźne miejsce, z którego przemawiają, oraz wartości, w imię
których się wypowiadają, Grigorescu nie tworzy wyraźnej polityki tożsa-
mości na podstawie określonego miejsca, z którego przemawia; tworzy ra-
czej krytyczną metodę polityki tożsamości, a nie samą politykę. Stanowi-
sko Grigorescu ma więc ogólny i uniwersalny charakter, które dopiero po
dokonaniu jego kontekstualizacji, po dokonaniu przez badacza jego ramo-
wania, nabiera konkretnych historycznie znaczeń. Paradoksalnie zatem
artysta wpisuje się w modernistyczną perspektywę podmiotu uniwersal-
nego, czym ponownie daje świadectwo typowych na gruncie Europy Środ-
kowo-Wschodniej tamtego czasu tendencji: łączenia postmodernistycz-
nych, krytycznych metod i związanych z nimi poetyk wizualnych z
modernistycznymi, uniwersalnymi wartościami. Mimochodem ujawnia
też źródło tego napięcia. Na Zachodzie, gdzie system władzy ma bardziej
rozproszony charakter, sztuka przyjęła bardziej konkretną politycznie
opcję. Jej krytyczne zadania kierowane są w wyraźnie określonym kie-
runku dekonstrukcji polityki nadzoru. Na Wschodzie zaś, a dokładniej w
krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w czasie, gdy polityczny autoryta-
ryzm był wyraźnie zdefiniowany, zainteresowany bardziej terrorem niż
nadzorem, strategie oporu przybierały bardziej ogólne, uniwersalne wy-
miary. Liberalnej, rozproszonej władzy przeciwstawiano konkretną poli-
tycznie postawę krytyki; totalitarnej, skoncentrowanej władzy zaś od-
wrotnie, ogólną, uniwersalną właśnie, koncepcję oporu.

BODY AND IDENTITY. THE BODY ART IN CENTRAL EUROPE

Summary
The paper presents a panorama of the body art in Central Europę, particularly in the
1960s and 1970s, though in some cases also in the 1980s, produced both by men and
women. The very tension of gender is one of the issues dealth with in the text, sińce
signiflcantly the body art of that region at that time was primarily that of the małe body,
while the same kind of art practiced by women was indeed rarely to be found.
Explanations for that imbalance must be seeked in morę generał contexts: the dominance
of men in the artistic culture of the region, the subjection of individual artistic strategies
to a universal problematic, much morę influential than in the West, and scarce local
reception of the ideology of emancipation of women.
Neverthełess, there were even then some outstanding female artists. First of all, it was
Alina Szapocznikow (1926-1973), whose dying body, consumed by cancer, became a
domain of identity building through its aestheticization and eroticization, achieved thanks
to new media technologies. In a sense, ąuite opposite to the existential commitment of
loading ...