Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 14.2003

Page: 379
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones2003/0382
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
OCENZUROWANE STUDIUM NAD CENZURĄ

379

pragnęli usunąć, a jednak przez powtarzanie rozpowszechniali. Wyobraźniowa egzal-
tacja okazała się jednak przyjemną drogą domagania się penalizacji. W dodatku wy-
myślając przestępstwo pedofilii posunęli się o wiele dalej od „szokującego” Mapplet-
horpe, który pokazywał dobrowolne stosunki seksualne pomiędzy dorosłymi
mężczyznami, a wykonane przez niego pojedyncze akty dzieci powstały na zamówie-
nie rodziców, był on przecież sławnym i modnym autorem portretów. W dodatku ni-
kogo nie zmuszał do oglądania swej erotycznej sztuki. Zupełnie inaczej wyglądała w
tym względzie inna akcja religijnej prawicy.
W 1990 roku duchowny Donald Wildmon stojący na czele American Family Asso-
ciations (Amerykańskie Stowarzyszenie Rodziny) rozpoczął akcję przeciwko innemu
otwarcie homoseksualnemu artyście - Davidowi Wojnarowiczowi. Część funduszy na
retrospektywę Wojnarowicza zorganizowaną przez Galerię Sztuki przy Illinois State
University pochodziła od National Endowment for the Arts. Fakt ten stał się podsta-
wą działania Wildmona. Jednym z głównych tematów Wojnarowicza było oddanie
wrogich reakcji wobec seksualności i homoseksualizmu w czasie epidemii AIDS.
W swoich dziełach wykorzystywał w tym celu fotografie pornograficzne przedstawia-
jące różnorodne akty seksualne, były one jednak zawsze częścią większych struktur
wizualnych, ponadto artysta poddawał je pomniejszeniu i deformacji. Wildmon i jego
współpracownicy stworzyli natomiast ulotki, na których zestawili wszystkie porno-
graficzne sceny homoerotyczne z dzieł Wojnarowicza, głównie z serii negatywowych
fotomontaży z 1990 roku zatytułowanej „Sex Series”. Skopiowali więc tylko takie
fragmenty prac i stworzyli własny wyłącznie pornograficzny collage, który następnie
został wysłany do 200 000 (!) liderów grup religijnych, medialnych i politycznych w
Stanach Zjednoczonych! Tytuł tego collage’u-ulotki, brzmiał następująco „Your Tax
Dollars Helped Pay for These Works of Art” (Również z twoich podatków zapłacono za
takie dzieła sztuki). Ponownie mamy do czynienia z paradoksem, grupa, której celem
jest prewencja, nie tylko rozpowszechniła rzekomo obsceniczne wyobrażenia, ale jesz-
cze nasiliła ich działania, izolując z całego oeuure artysty tzw. „momenty”. Efekt jest
taki, iż przedstawienie autorstwa American Famili Association jest pornografią, któ-
rą nigdy nie była sztuka Wojnarowicza.
Przypadek Davida Wojnarowicza i American Family Association jest również
przełomowym punktem w historii kultury amerykańskiej, po raz pierwszy bowiem
artysta wytoczył proces przeciwko prawicowej religijnej organizacji i go wygrał. Woj-
narowicz oskarżył Wildmona o pogwałcenie praw autorskich i zniesławienie. Wild-
mon musiał oficjalnie przeprosić artystę i wypłacić mu symbolicznego jednego dolara.
Ow sławny czek wystawiony przez Donalda Wildmona i American Family Association
jest dziś przechowywany w Fales Library nowojorskiego uniwersytetu.
W przypadku przywłaszczania przez homoseksualnych artystów homofobicznych
stereotypów i wyobrażeń, Richard Meyer posłużył się w swych interpretacjach koncepcją
przeciwnego dyskursu Michela Foucaulta. Aby zrozumieć egzaltację homoseksualny-
mi wyobrażeniami u homofobicznych aktywistów, autor sięga po badania amerykań-
skiej antropolog Carol S.Vance. Vance posługuje się pojęciem „przyjemności potępia-
nia”, które demonstruje na przykładzie amerykańskiej komisji do spraw pornografii,
8 American Family Association, wcześniej znana jako National Federation for Decency, jest
ewangelicką organizacją, której celem jest powoływanie i finansowanie kampanii oraz akcji pu-
blicznych domagających się cenzurowania filmów, programów telewizyjnych, czasopism i dział
sztuki, które uzna za nieprzyzwoite.
loading ...