Waldner, Alice; Österreichisches Archäologisches Institut [Editor]
Forschungen in Ephesos (Band 11,4): Die Chronologie der Kuretenstraße: Archäologische Evidenzen zur Baugeschichte des unteren Embolos von Ephesos von der lysimachischen Neugründung bis in die byzantinische Zeit — Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 2020

Page: 194
DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/fie_bd11_4/0195
License: Creative Commons - Attribution
0.5
1 cm
facsimile
194

7 Zusammenfassung

A§agi Embolos’un hemen kuzey tarafmda az sayida Roma Imparatorluk Dönemi’ne ait yapi
gali§malan tespit edilebilmi§tir. Bunlar daha sonraki Kuretler Holü’nün oldugu alanda bulunan
ve MS. 1. yüzyila tarihlenen iki kanal ile smirlidir.
A§agi Embolos’un görüntüsüne ve düzenlemesine kokten etki eden §üphesiz ki MS. 110’dan
itibaren alanm bati sinirim olu§turan Celsus Kütüphanesi’nin yapimidir. Az bir süre sonra Hadrian
Kapisi olarak adlandinlan yapi ile A§agi Embolos’un güney tarafma bir Propylon eklenmi§tir.
Bu kapi, dogu tarafmda Efes aristokrasisinin konut birimlerine giri§lerinin yer aldigi Merdivenli
Sokak 3’e amtsal bir gegi§ olu§turmaktaydi. Kuretler Caddesi’nin gakil dö§emesinin mermer
levhalarla degi§tirilmesi ve sütunlu caddenin gittikge daha da amtsal bir §ekilde donatilmasi
tahminen i§levindeki temel bir degi§imle ilgilidir: Cadde, Orta imparatorluk Dönemi’nde §ehir
igindeki trafigin i§ledigi bir yol olmaktan (olasilikla daha az kullamlan) gösteri§li bir caddeye
dönü§mü§tür.
3. yüzyilm üQüncü geyreginde gevresindeki §ehrin diger alanlarmm büyük bir kismi gibi
Embolos da, yikimi ve tekrar yapimi agikca gösteren kesin kamtlar §imdiye kadar Embolos’ta
bulunmami§ olsa da, §iddetli depremlerden etkilenmi§ olmahdir. MS 3. yüzyildaki deprem sil-
silesi sonucu olu§mu§ olasi bir tahribati gösteren ipucunu Gordian Dönemi’nde Triodos Alam
olarak adlandinlan alanm dö§eme levhalarmm yenilenmesinden bir yazitta bahsedilmesi sunar.
MS 3. yüzyildaki deprem silsilesinden sonra §ehrin büyük bir kismi bir süre boyunca veya kahci
olarak yerle§im görmemi§tir.
Ilk olarak 5. yüzyildan itibaren A§agi Embolos’un güneyinde ve kuzeyinde yer alan daha
önceki dönemlere ait gösteri§li konut insulalarmm bir gok yerinde, moloz tabakalarmm igine
basit evler yapilmi§tir. Ancak bu nispeten daha mütavazi olan tekrar kullammdan sadece daha
önce ev olan yapilarm etkilendigi görülür. Konteksel buluntu analizlerinden elde edilen bilgiler
Embolos’un kendisi i?in tamamen farkh bir resim gizerler: Burada 5. yüzyilda gergek bir in§aat
patlamasi görülür. Daha 5. yüzyilm ilk yansmda Kuretler Caddesi’nin güneyinde Alytarchos
Stoa’si yapilmi§tir. Aynca MS 5. yüzyilm ikinci yansmda caddenin kuzey tarafmda bir hol yapisi
in§aasinm özellikle vurgulanmasi gerekir. Bu ve bunu takip eden yapi (Kuretler Holü olarak
adlandinlan) ilk defa tarn olarak tarihlendirilebilmi§tir: Kuretler Holü olarak adlandinlan yapi
MS 6. yüzyilm ba§larmda burada bulunan öncül bir yapinin üstüne yapilmi§tir. Embolos’u güney-
den ve batidan smirlayan amtlar (Taberna II olarak adladmlan yapi [Hellenistik Qe§me Yapisi]
Hexagon, Oktogon, Heroon, Hadrian Kapisi ve Celsus Kütüphanesi) Geg Antik Dönern’de de
hala A§agi Embolos’un görüntüsüne hakimdirler ancak (bazen amtsal ge§me yapilarma) dönü§-
tülmü§ler, §ekilleri degi§tirilmi§tir. Uyarlanmi§ bir §ekilde olsa da amtlarm büyük bir kismi
7. yüzyilm ilk yansma kadar ayakta kalmi§lardir.
Embolos, sonuQta tamamen ta§itsiz yol, bir ge§it ah§veri§ caddesi haline gelse de imparatorla-
rin onurlandmldigi ve hak eden Efes vatanda§larma olan sayginm gösterildigi yer olarak i§levini
Geg Antik Dönern iglerine kadar korumu§tur. Ilk olarak son kullamm evrelerinde Embolos’u
gevreleyen alanlar, eski Yamac Evler 2’in batismdaki bir degirmen sirasi ve bir ta§ bigkisi gibi
zanaat atölyeleri, i§liklerle donatilmi§tir. Embolos 7. yüzyilm ortasmdan sonra masif bir moloz
tabakasmm altmda kalmasmdan önce, §ehrin bu kismmm tamammm bir zanaatgilarm bölgesi
haline geldigi söylenebilir.

Tercüme: Ne§e Kul-Berndt
loading ...