Rocznik Historii Sztuki — 13.1981

Page: 98
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/rhs1981a/0102
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
98

ZBIGNIfcW BANIA

1. Podhorce. Pałac, widok od strony południowej — zdjęcie lotnicze, sprzed 1939 r.

W związku z prowadzonymi remontami pałacu po przejęciu go na początku lat sześćdziesiątych
XIX w. przez Sanguszków, podejmowano próby przebadania budowli i jej zbiorów. Około 1908 r.
zorganizowano ..naukową wyprawę" do Podhorzec pod kierunkiem Mariana Sokołowskiego7. Tylko
wyniki badań Adolfa Szyszko-Bohusza zostały opublikowane. W 1925 roku, w „Sztukach Pięknych"
ukazał się jego artykuł: Podhorce*.

Nie zrealizowano planu opracowania pełnej monografii Podhorzec, która byłaby podsumowaniem
wiedzy o nich w pierwszych dziesięcioleciach naszego wieku. W XIX i XX w. Podhorce były tematem
bardzo wielu artykułów. Omawiano je w ramach obszerniejszych studiów, jednakże tylko nieliczne
prace istotnie przyczyniały się do wzbogacenia wiedzy o nich.

Oto co ustalono w zakresie faktografii interesującego nas okresu dziejów pałacu. W 1841 r.
Stanisław Przyłęcki podał wiadomość, że hetman Koniecpolski Podhorce otrzymał w wianie swej
pierwszej żony Krystyny Żółkiewskiej, córki hetmana Stanisława Żółkiewskiego, a budowę pałacu
rozpoczął około 1637 r.4 Ta data powtarzana była niemal we wszystkich XIX-wiecznych opraco-
waniach dziejów obiektu, przy czym dodawano, że wnuk hetmana zapisał pałac w 1682 r.
w testamencie Sobieskim, zaś ci odsprzedali go w 1725 r. Rzewuskim10. Inne ramy czasowe,
w których zawarty został okres budowy pałacu, określił w 1892 r. Aleksander Czołowski11.

7 A. Czołowski. Podhorce, „Sztuka", Lwów 1912. s. 138.

8 A. Szyszko-Bohusz, Podhorce, „Sztuki Piękne", t. I. 1924-1925, s. 149-164.

9 S. Przyłęcki, Opisanie pałacu w Podhorcach. „Dniestrzanka — zbiór artykułów wierszem i prozą ku zabawie i nauce
wydal Stanisław Jaszowski", Lwów 1841, s. 9.

10 Zawartą w dziewiętnastowiecznych opracowaniach wiedzę o pałacu podsumowano w haśle ..Podhorce" w Słowniku
geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, Warszawa 1887, s. 392 — 398.

11 A. Czołowski, Dawne zamki i twierdze na Rusi Halickiej, „Teka Konserwatorska. Rocznik Koła CC. Konserwatorów
Starożytnych Pomników Galicji Wschodniej". 1892. t. I, Lwów 1892. s. 97-99.
loading ...