Rocznik Historii Sztuki — 28.2003

Page: 205
DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/rhs2003/0206
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
ŚWIĄTYNIE I KLASZTORY PÓŹNOBAROKOWK W ARCHIDIECEZJI LWOWSKIKJ

205

34. Kąkolniki, kościół parafialny, 1740-1742, wnętrze nawy.
Stan sprzed 1939, wg Betlej 2002a, il. 163

przykład budowli o podobnej strukturze wnętrza przedstawia kościół parafialny w Monasterzyskach (kon-
sekrowany w 1751 r.)221. Świątynie w Józefowie, Kąkolnikach (il. 34) i Monasterzyskach wystawił ten sam
fundator - Stanisław Potocki, wojewoda kijowski, hetman wielki koronny222. To może sugerować, że archi-
tektem omawianej grupy świątyń mógł być jakiś inżynier zatrudniony w garnizonie twierdzy stanisławowskiej.

Trójnawowy bazylikowy kościół pijarów w Złoczowie (1733) z jednoprzestrzenną nawą główną i prez-
biterium wyróżnia się obejściem z loggiami przy półkolistym prezbiterium (il 24, 35). Ten jeden element
obejścia przywodzi podobieństwo w planie ze znacznie późniejszym kościołem w Mikulińcach (1761-1779),
ale nic poza tym. Złoczowski kościół pijarów jest dwufazowy; w pierwszej została ukształtowana struktura
przestrzenna. Można ją łączyć z Antonio Castellim, architektem nadwornym fundatora kościoła - Jakuba
Sobieskiego. Do drugiej fazy można zaliczyć wklęsły chór muzyczny, wsparty na doryckich kolumnach, co
należy uznać za rozwiązanie wyjątkowe.

Kościół bazylikowy w Mikulińcach (1761-1779), twór architekta-amatora Augusta Moszyńskiego,
inspirowany był arcydziełem jego mistrza, Gaetana Chiaverego - Hofkirche w Dreźnie223. Wnętrze jest
zamknięte identycznie z dwu stron - od prezbiterium i chóru muzycznego - półkoliście i opasane nieprzer-
wanie belkowaniem z przyściennymi korynckimi kolumnami (il. 36-37). Nad obejściem, w którym uloko-

221 Ostrowski 1996, s. 84; Ostrowski 1998, s. 70.

222 Na interesującą analogię między kościołami w Kąkolnikach i w Józefowie uprzejmie zwrócił mi uwagę mgr Wojciech
Boberski.

223 Mańkowski 1928a, s. 184-193; Ostrowski, Pencakowski 1996, s. 54-57, 61.
loading ...