Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 2.1983

Page: 64
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1983/0088
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
64

Z. PAŁAT

rożnikowym frontonem Domu Ewangelickiego. Owa integracja i usytuo-
wanie obu budynków zadecydowały, iż me stanowią one równorzędnych
z głównymi gmachami członów zabudowy Forum. Dom Ewangelicki roz-
poczyna ciąg zwartej zabudowy południowej pierzei głównej ulicy pro-
mienistej, wiodącej z dworca kolejowego i zachodnicłi dzielnic do śród-
mieścia. Bank Spółdzielczy natomiast wzniesiono tuż przy wykopie kole-
jowym, na kwadratowej działce wykrojonej z bloku zajmowanego przez
Akademię. Takie usytuowanie obu budowli można uznać za dogodne
tylko z uwagi na bliskość dworca kolejowego i wskazuje wyraźnie na
ich podrzędny charakter w całości reprezentacyjnego założenia Forum.
W dolnych kondygnacjach Banku Spółdzielczego umieszczono restau-
rację, piwiarnię i winiarnię, a także pokoje klubowe Deutsche Kassino-
geselłschaft, Tym sposobem w aulę akademicką, w której przewidywano
urządzanie imprez o charakterze patriotycznym, i część pomieszczeń bu-
dynku bankowego został wtłoczony program tzw. domu stowarzyszeń
niemieckich. Budowę takiego domu postulowano na wspomnianej nara-
dzie w maju 1898 roku22. Sprzeciw władz miejskich wobec tej propo-
zycji doprowadził w efekcie do wybudowania domu stowarzyszenia
o charakterze wyznaniowym i przejęcia funkcji niemieckiego domu sto-
warzyszeń przez budynek auli Akademii i część pomieszczeń Banku
Spółdzielczego.
5. W pochodzącej z 1903 roku pierwszej redakcji planu urbanistycz-
nego uwzględnił Stübben, a ipowisitałyoh później ibuldioiwila Cesiairtsfkiego Fo-
rum jedyiniie gmach Teattru23. Założenie teatralnie, iczytli gmach Teatru
usytuowany w parku miejskim — mimo późniejszych zmian, polegają-
cych głównie na cofnięciu budynku Teatru poza północną pierzeję Pauli-
-Kirche-Str. (obecnie ul. Fredry) — pozostało ośrodkiem kompozycji
i w sytuowaniu pozostałych gmachów dostosowywał się Stübben do tej
pierwotnej koncepcji24. W obrębie bloków przewidzianych pod zabudowę
wysoką usytuował cztery budowle monumentalne: Zamek, gmachy Dy-
rekcji Poczty i Ziemstwa oraz Komisji Osadniczej 2S.

23 L. Trzeciakowski, otp. oit., s. 64; W. Jak ó bez y k, op, dit., s. 210.
23 Por. plam sytuacyjny pierwszego rozwiązania Stiibbena rapir, w Zentrałblatt
der Bauwerwaltung, 1904, pp. cit.
24 Por. szkic dat. usytuowania Zamku, Akademii i ,gmachu Komisji Osadniczej
z 1905 roku wykonany przez König'l. Kreisibauiinispektlion — APP, Państwowe In-
spekcje Budowlane Poznań-miasto, sy@n. 1)15, s. 2. Teatr znajduje się tuitaj jeszcze,
zgodnie z pierwotnym planem, przed obecną ulicą Predry, w miejscu, które osta-
tecznie zajął basen z wodotryskiem.
25 Bloki między Ulicą Wałową a obwodnicą 'przeznaczono pod zalbudowę cztero-
kondygnaicjiową, nie przekraczającą 17,5 m wy&otoości i z oo najmniej 33*/« po-
loading ...