Instytut Historii Sztuki <Posen> [Editor]
Artium Quaestiones — 9.1998

Page: 45
DOI issue: DOI article: DOI Page: Citation link: 
https://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/artium_quaestiones1998/0047
License: Free access  - all rights reserved Use / Order
0.5
1 cm
facsimile
WIZERUNKI ARCHITEKTURY W LIŚCIE PREZBITERA JANA

45


Ryc. 8. Katedra w Tours, kapitel filara w chórze, przed 1243. Rys. Cz. Kowalski, repr. jw.
W katedrze św. Szczepana w Bourges76 (1195-1250) cylindryczne fila-
ry międzynawowe opięte zostały wiązką ośmiu znacznie drobniejszych
niż w Reims kolumienek (il 7). Z nawy głównej widocznych jest w zasa-
dzie tylko pięć spośród nich. Dwie skrajne mają własne, nieduże kapitele,
a trzy pozostałe przebijają się przez niską, wąziutką strefę kapitelową fi-
lara nie łącząc się z nią. Jedynie sam gzyms strefy kapitelowej obejmuje
je, tworząc półkoliste wybrzuszenia. Tym razem więc laik ma do czynie-
nia z jednym kapitelem (albo trzema) i pięcioma (lub sześcioma - licząc
cylindryczny trzon) podporami.
Rozwiązanie filarów katedry św. Maurycego (a potem Gatiena) w Tours76
(przed 1233 - ok. 1267) przypomina Reims, ale tylko częściowo (il. 8).
Analogiczne cztery kolumienki wokół cylindrycznego trzonu posiadają z
nim co prawda jeden, wspólny, niewysoki kapitel. Niemniej w partii środ-
kowego cylindra jest on dwustrefowy i schodzi niżej. O ile strefa górna łą-
czy się ściśle z kapitelikami kolumienek, dolna jest od nich całkowicie
niezależna. Co więcej, identyczne dekoracje obu stref pozwalają trakto-
wać je jako dwa podobne, powtarzalne, ale oddzielne elementy. Policzmy
więc: albo jest to jeden filar i jeden kapitel, albo pięć kolumn i jeden kapi-
tel, albo - maksymalnie - pięć kolumn i sześć kapiteli.

75 Zob. D. Kimpel, R. Suckale, op. cit., s.294-306.
76 Zob. D. Kimpel, R. Suckale, op. cit., s. 405-409.
loading ...